Αγροτικοί Συνεταιρισμοί για ευλογιά – ΟΠΕΚΕΠΕ: Σε κρίση ο πρωτογενής τομέας

Ανοιχτή εκδήλωση η Εθνική Ένωση Αγροτικών Συνεταιρισμών (ΕΘΕΑΣ) διοργάνωσε χθες 23.10.2025, σε κεντρικό ξενοδοχείο της Αθήνας, με τη συμμετοχή όλων των αγροτικών και κτηνοτροφικών φορέων της χώρας. Κεντρικό θέμα της συνάντησης αποτέλεσαν η εξελισσόμενη και δυσμενέστατη κατάσταση στον πρωτογενή τομέα, από τα οξυμένα προβλήματα στις πληρωμές και στο εισόδημα των παραγωγών, καθώς και της αντιμετώπισης της ευλογιάς των αιγοπροβάτων.

Η προσέλευση υπήρξε εντυπωσιακά μαζική και αντιπροσωπευτική, με τη συμμετοχή μελών της ΕΘΕΑΣ, εκπροσώπων συνεταιρισμών, αγροτικών συλλόγων και πολλών μεμονωμένων αγροτών και κτηνοτρόφων από κάθε γωνιά της Ελλάδας – από την Κρήτη έως τον Έβρο, από τα νησιά έως τη Μακεδονία και τη Θεσσαλία. Η εκδήλωση χαρακτηρίστηκε από ισχυρό πνεύμα ενότητας, συσπείρωσης και κοινής αγωνίας, αποδεικνύοντας πως ο πρωτογενής τομέας έχει φωνή, δύναμη και αποφασιστικότητα να σταθεί όρθιος μέσα στη βαθιά κρίση που βιώνει.

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης εκφράστηκε έντονη αγανάκτηση, απόγνωση και βαθιά ανησυχία για την κατάσταση που επικρατεί στην ελληνική ύπαιθρο. Οι κτηνοτρόφοι και οι αγρότες περιέγραψαν με δραματικούς τόνους την οικονομική ασφυξία, τις τεράστιες απώλειες ζωικού κεφαλαίου και την κατάρρευση ολόκληρων περιοχών λόγω της ευλογιάς, καθώς και την αβεβαιότητα την οποία καθημερινά ζουν για την επόμενη μέρα του ζωικού κεφαλαίου τους.

Πολλές εκμεταλλεύσεις βρίσκονται στο χείλος της επιβίωσης, με ανυπολόγιστες ζημιές, ανεπαρκείς και καθυστερημένες αποζημιώσεις, καθώς και καθυστερήσεις δικαιούμενων πληρωμών παραγωγικών παραγωγών και κτηνοτρόφων, που οδηγούν σε μαρασμό της παραγωγής και εγκατάλειψη της υπαίθρου.

Η γενικευμένη αίσθηση αδικίας, εγκατάλειψης και κόπωσης κυριάρχησε, ενώ όλοι οι συμμετέχοντες συμφώνησαν πως απαιτούνται άμεσες και ουσιαστικές παρεμβάσεις από την πολιτεία. Μέσα σε αυτό το κλίμα, η ΕΘΕΑΣ ανέλαβε κεντρικό ρόλο ως φορέας συντονισμού, ενότητας και δράσης, διασφαλίζοντας ότι η φωνή και η αγωνία επιβίωσης των αγροτών και των κτηνοτρόφων θα φτάσει συλλογικά, τεκμηριωμένα και δυναμικά εκεί όπου λαμβάνονται οι αποφάσεις.

Οι συμμετέχοντες ανέδειξαν σειρά αιτημάτων και προτάσεων, μεταξύ των οποίων:

• Άμεση διερεύνηση προς την κατεύθυνση της έγκρισης και εφαρμογής του εμβολίου για την ευλογιά, κατόπιν αξιολόγησης και έγκρισης από τους αρμόδιους εθνικούς, επιστημονικούς και ευρωπαϊκούς φορείς, στο πλαίσιο ενός ξεκάθαρου, ελεγχόμενου και απολύτως διαφανούς σχεδίου εμβολιασμού. Η εφαρμογή του θα πραγματοποιηθεί αποκλειστικά σε εστιασμένες περιοχές προσβολής των κοπαδιών, όπου έχουν επιβεβαιωθεί κρούσματα, με τοπικές και εντοπισμένες και στοχευμένες ενέργειες, σε συνεργασία με την επιστημονική κοινότητα και την πολιτεία. Στόχος είναι η άμεση ανάληψη δράσης που θα διασφαλίζει την προστασία του ζωικού κεφαλαίου, τη δημόσια υγεία και τη βιώσιμη συνέχεια της παραγωγής.
• Πλήρεις και ταχείες αποζημιώσεις για τους πληγέντες κτηνοτρόφους, κάλυψη της απώλειας εισοδήματος της περιόδου καραντίνας και αποζημίωση για καταστροφή προϊόντων, με άμεση χορήγηση προκαταβολής αμέσως μετά την σφαγή των ζώων.
• Αποζημιώσεις για τους συνδεδεμένους παραγωγούς με τις κτηνοτροφικές εκμεταλλεύσεις στις οποίες προμήθευαν ζωοτροφές και πλήττονται έμμεσα από τη μείωση της κτηνοτροφικής δραστηριότητας.
• Ανασύσταση των κοπαδιών και καθορισμός συγκεκριμένου χρονοδιαγράμματος αποζημιώσεων.
• Άμεση καταβολή επιδόματος ανεργίας ή εισοδηματικής ενίσχυσης στους κτηνοτρόφους που χάνουν τα κοπάδια τους, προκειμένου να μπορέσουν να επιβιώσουν οικονομικά και να επανεκκινήσουν την παραγωγική τους δραστηριότητα. Όλες οι ενισχύσεις θα πρέπει να δομηθούν με τρόπο που να εξασφαλίζει τη συνέχιση της επαγγελματικής τους ιδιότητας ως κτηνοτρόφων, ώστε να μην αποκοπούν από τον κλάδο και να έχουν τη δυνατότητα να επανέλθουν άμεσα στην παραγωγή, διατηρώντας ζωντανό τον πρωτογενή τομέα και την τοπική οικονομία.
• Αποκατάσταση ΑΜΕΣΑ της ρευστότητας και των πληρωμών, που έχουν «παγώσει» από τον ΟΠΕΚΕΠΕ για το 2024 και λήψη μέτρων άμεσης πληρωμής της προκαταβολής του 2025 και των υπολοίπων ενισχύσεων. Ένας οδικός χάρτης με χρονοδιάγραμμα βέβαιων πληρωμών πρέπει να ανακοινωθεί για να μπορούν στοιχειωδώς να προγραμματίσουν οι αγρότες την εξυπηρέτηση των υποχρεώσεων τους.
• Έλεγχοι και ανακατανομή των ενισχύσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ, ώστε να στηρίζονται ουσιαστικά οι ενεργοί αγρότες και κτηνοτρόφοι για την αντιμετώπιση του αυξημένου κόστους παραγωγής.
• Εθνικό σχέδιο ανασυγκρότησης του πρωτογενούς τομέα, με ειδικά προγράμματα επενδύσεων και ανάπτυξης μέσα και από τις επερχόμενες αλλαγές της Νέας ΚΑΠ, όπου οι φορείς των Συνεταιρισμών και των Αγροτών πρέπει να έχουν καθοριστικό ρόλο.

Παράλληλα, επισημάνθηκε η ανάγκη της διαρκούς παρακολούθησης της ευλογιάς μέσα από επιστημονική και θεσμική προσέγγιση του προβλήματος, με τη δημιουργία συμβουλευτικής Επιστημονικής Επιτροπής, που θα απαρτίζεται από κτηνιάτρους και ειδικούς επιστήμονες, οι οποίοι θα αξιολογήσουν τα δεδομένα για λογαριασμό της ΕΘΕΑΣ.

Η εκδήλωση κατέληξε σε συγκεκριμένες αποφάσεις:

1. Δημιουργία Συντονιστικής Επιτροπής, με τη συμμετοχή εκπροσώπων όλων των αγροτικών και κτηνοτροφικών οργανώσεων, για την οργάνωση κοινών δράσεων και παρεμβάσεων.
2. Συγκρότηση Συμβουλευτικής Επιστημονικής Επιτροπής από κτηνιάτρους και γνώστες του αντικειμένου για την τεκμηριωμένη αντιμετώπιση της ευλογιάς και τη διαμόρφωση προτάσεων προς το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης.
3. Οργάνωση Πανελλαδικού Συλλαλητηρίου στο πρώτο διάστημα του Νοεμβρίου – ενδεικτικά έως τις 11 Νοεμβρίου 2025-, με τη συμμετοχή όλων των αγροτικών και κτηνοτροφικών φορέων, ως κορύφωση μιας συλλογικής προσπάθειας ενότητας, διεκδίκησης και αφύπνισης, κατόπιν συνεννοήσεως όλων των εμπλεκόμενων φορέων, υπό την εισήγηση της συντονιστικής επιτροπής.

Η ΕΘΕΑΣ υπογραμμίζει ότι θα συνεχίσει να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή για τη στήριξη των συμφερόντων των Συνεταιρισμών, των αγροτών και των κτηνοτρόφων, προωθώντας ενότητα, τεκμηριωμένες προτάσεις και κοινό αγώνα για την προστασία και ανθεκτικότητα του πρωτογενούς τομέα – του ζωντανού πυρήνα της ελληνικής υπαίθρου και της εθνικής οικονομίας.