Από κόσκινο οι αγρότες στους έλεγχους για τις επιδοτήσεις-Απώλεια των χρημάτων ακόμα και αν απουσιάζει ένα έγγραφο

Αγρότες και επιδοτήσεις περνούν από αυστηρό κόσκινο, με τις υπηρεσίες να εφαρμόζουν πλέον καθολικούς, διασταυρωτικούς ελέγχους πριν από κάθε πληρωμή.

Αγρότες που δεν έχουν πλήρη φάκελο κινδυνεύουν να μην δουν επιδοτήσεις στον λογαριασμό τους, καθώς ακόμη και η απουσία ενός υποχρεωτικού δικαιολογητικού κατά τον έλεγχο αρκεί για να «κοπεί» η συγκεκριμένη ενίσχυση.

Στο ζήτημα έχει αναφερθεί και το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης προαναγγέλλοντας οριζόντιους ελέγχους σε όλο το φάσμα των πληρωμών, από τα «βιολογικά» μέχρι τις άμεσες ενισχύσεις.

Η πολιτική ηγεσία διαβεβαιώνει ότι κανένας τίμιος παραγωγός δεν θα χάσει χρήματα, αλλά ξεκαθαρίζει ότι θα προηγηθούν εξονυχιστικές διασταυρώσεις – επιλογή που «προσθέτει» στις καθυστερήσεις στις επιδοτήσεις των τελευταίων μηνών.

Οι εντεινόμενοι έλεγχοι ενδέχεται να αφήσουν εκτός πληρωμής της προκαταβολής βασικής ενίσχυσης μερίδα παραγωγών, με την καταβολή να έχει τεθεί ως στόχος για τον Νοέμβριο, υπό την προϋπόθεση ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα εγκρίνει το νέο πλάνο του ΟΣΔΕ.

Σύμφωνα με πληροφορίες, η Οικονομική Αστυνομία έχει προχωρήσει στην κατάσχεση του συνόλου του αρχείου αιτήσεων για ενισχύσεις του 2025, αμέσως μετά την ολοκλήρωση της φετινής διαδικασίας. Από τη νέα αυτή βάση δεδομένων, οι Αρχές επιδιώκουν να αντλήσουν πρόσθετα στοιχεία για τυχόν παράνομες πρακτικές από ήδη κατηγορούμενους, αλλά και να τεκμηριώσουν πιθανή εμπλοκή νέων προσώπων.

Ανοιχτό παραμένει το ζήτημα των χρόνων, καθώς δεν υπάρχει σαφής εικόνα για τη διάρκεια της επεξεργασίας των ψηφιακών αρχείων, των σκληρών δίσκων και των φυσικών φακέλων που έχουν μεταφερθεί στις αρχές. Η αβεβαιότητα αυτή, μέχρι να ολοκληρωθούν οι διασταυρώσεις, τροφοδοτεί ανησυχία για τον ρυθμό υλοποίησης των επικείμενων πληρωμών.

Ας σημειωθεί πως καταλυτικό είναι το προϋπάρχον πλαίσιο των Οδηγιών ΕΑΕ 2024 του ΟΠΕΚΕΠΕ (το οποίο, προφανώς, δεν ετηρείτο πριν «σκάσει» η υπόθεση με τις παράνομες επιδοτήσεις). Ορίζει πως τα υποχρεωτικά δικαιολογητικά πρέπει να βρίσκονται στον ηλεκτρονικό φάκελο την ώρα του ελέγχου και δεν υπάρχει δυνατότητα επιπρόσθετης προσκόμισής τους μετά. Αυτό σημαίνει ότι αγρότες που προσπαθούν να «συμπληρώσουν» επιδοτήσεις εκ των υστέρων δεν θα πληρωθούν για τη σχετική παρέμβαση. Στο ίδιο κείμενο ορίζεται ρητά ότι η εκπρόθεσμη υποβολή επιφέρει μείωση 1% ανά εργάσιμη ημέρα (ή 3% σε ειδικές πρώτες χορηγήσεις) και, μετά τις 25 ημερολογιακές ημέρες, η αίτηση θεωρείται απαράδεκτη.

Το νομικό υπόβαθρο σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης προβλέπει ρητά διοικητικές κυρώσεις όταν δεν τηρούνται οι προϋποθέσεις επιλεξιμότητας, με μείωση, μη καταβολή ή και αποκλεισμός από πληρωμές. Εξαιρέσεις υπάρχουν μόνο σε περιπτώσεις ανωτέρας βίας ή εξαιρετικών περιστάσεων, με την ευθύνη τεκμηρίωσης να βαραίνει τον δικαιούχο. Στην πράξη, για να μη χαθούν επιδοτήσεις, ο φάκελος πρέπει να είναι πλήρης, ακριβής και εμπρόθεσμος.

Για παράδειγμα, αν ένα μισθωτήριο αγροτεμαχίου δεν έχει ανανεωθεί ηλεκτρονικά μετά την λήξη του, αν λείπει κάποιο παραστατικό άρδευσης σε δράσεις νιτρορύπανσης ή αν υπάρχει ασυμφωνία στα στοιχεία ΑΤΑΚ με την πραγματική χρήση γης, οι επιδοτήσεις μπλοκάρονται ακόμη κι αν όλα τα υπόλοιπα στοιχεία είναι σωστά.

Επιπλέον, στις μεταβιβάσεις δικαιωμάτων, ο φάκελος τηρείται ηλεκτρονικά και οι πρωτότυπες αποδείξεις -συμβάσεις πρέπει να διατηρούνται για τουλάχιστον πέντε χρόνια από τους εμπλεκόμενους, ώστε να είναι διαθέσιμες σε κάθε έλεγχο.