Νέα Μεταπολίτευση ζητά : Ανασύνθεση με αντίστοιχη συμμετοχή, όχι επανασυγκολλήσεις

Οι μεγάλες κοινωνικές, οικονομικές και τεχνολογικές αλλαγές που συντελούνται μεταβάλλουν βαθιά όχι μόνο την καθημερινότητα των πολιτών, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο οι κοινωνίες αντιλαμβάνονται την πολιτική και τη δημοκρατία. 

Η εποχή των παραδοσιακών κοινωνικών συμπεριφορών έχει πλέον παρέλθει. Στη θέση της αναδύεται ένα περιβάλλον ρευστότητας, όπου οι παραγωγικές σχέσεις αναδιαμορφώνονται, οι κοινωνικές ανισότητες διευρύνονται και οι πολίτες καλούνται να επιβιώσουν μέσα σε έναν καταιγισμό συνεχών αλλαγών.

Μέσα σε αυτή τη νέα πραγματικότητα, τα παραδοσιακά κομματικά μοντέλα δυσκολεύονται να εκφράσουν τις ανάγκες της σύγχρονης κοινωνίας. Η αναντιστοιχία πολιτικής εκπροσώπησης, που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια στην Ευρώπη, αποκτά στην Ελλάδα ακόμη μεγαλύτερη ένταση. Συνδέεται με τις συνέπειες της μακρόχρονης οικονομικής κρίσης, τη διεύρυνση των κοινωνικών ανισοτήτων και την περιχαράκωση πολιτικών σχηματισμών της μεταπολιτευτικής περιόδου.

Τα τελευταία χρόνια έχει ανοίξει μια ευρύτερη συζήτηση για την ανάγκη ανασύνθεσης του προοδευτικού χώρου

 Για τη διαμόρφωση μιας σύγχρονης κοινωνικοπολιτικής  πλειοψηφίας. Όλο και περισσότερα στελέχη αναγνωρίζουν ότι απαιτείται μια νέα σύνθεση ιδεών, αξιών προγραμματικών στόχων, και θεσμών ικανών να ανταποκριθουν στις απαιτήσεις της εποχής. Για να αποκατασταθεί η σχέση εμπιστοσύνης ανάμεσα στην κοινωνία και την πολιτική. 

Ωστόσο, παρά τις επιμέρους πρωτοβουλίες δεν έχει διαμορφωθεί μέχρι σήμερα μια δυναμικη με κοινωνικό βάθος και προοπτική.Και αυτό γιατί στην νέα εποχή πρέπει με μονομετωπο αγώνα να διαμορφωθούν πλαίσια αξιόπιστης συνάντησης της προοδευτικής πλειοψηφίας που επιδιώκει αλλαγή πολιτικής. Όχι σχήματα καλλίτερης διαχείρισης των άδικων πολιτικών της ΝΔ . 

Η κοινωνική σύνθεση της χώρας έχει αλλάξει σημαντικά.

 Ένα μεγάλο μέρος της νέας γενιάς, παρά το υψηλό μορφωτικό επίπεδο και τις επαγγελματικές δεξιότητες , ζει σε συνθήκες επισφάλειας και αναγκαστικής μετανάστευσης. Η ευέλικτη εργασία, το παραγωγικό μοντέλο  , η αδυναμία πρόσβασης σε χρηματοδοτικά εργαλεία ,οι γεωγραφικές ανισότητες και το δημογραφικό  δημιουργούν περιβάλλον ανασφάλειας χωρίς προοπτική για το μέλλον.

Μέσα σε αυτό το τοπίο γίνεται ολοένα και πιο εμφανές η αναντιστοιχία πολιτικής και κοινωνικής εκπροσώπησης. Ορισμενες ομάδες κομμάτων  εξαντλούνται σε περιχαρακώσεις ρόλων ή σε ανταγωνισμούς σειράς  κατάταξης    Αδυνατούν  να συμβάλουν ώστε η διάχυτη κοινωνική δυσαρέσκεια να μετατραπεί  σε πλειοψηφικό κοινωνικό ρεύμα αλλαγής.

Ανάγκη οι δομές κομμάτων για τις σύγχρονες κοινωνικές αναγκες   

Η πραγματικότητα αυτή καθιστά αναγκαία τη συγκρότηση νέων πολιτικό οργανωτικών δομών  με δημοκρατική λειτουργία και σύγχρονη αντίληψη συμμετοχής. Απαιτούνται προσανανατολισμοι λειτουργιών που δεν θα περιορίζονται σε ευκαιριακές συνεργασίες κορυφής ή σε συγκολλήσεις ομάδων για ρόλους και ισορροπίες, αλλά θα οικοδομούν μια ουσιαστική κοινωνική και πολιτική συμμαχία για προοδευτική πλειοψηφία διακυβέρνησης .

Ένα τέτοιο εγχείρημα χρειάζεται σαφές πολιτικό σχέδιο, αξιακό πλαίσιο, προγραμματικές προτεραιότητες και θεσμούς που να διασφαλίζουν τη δημοκρατική λειτουργία, και τη σύνθεση διαφορετικών απόψεων. Η συμμετοχή δεν μπορεί να αποτελεί τυπική διαδικασία επικύρωσης αποφάσεων, αλλά ουσιαστικό στοιχείο διαμόρφωσης πολιτικής. Οι πολίτες να αισθάνονται ότι έχουν πραγματικό ρόλο και δυνατότητα παρέμβασης στις συλλογικές επιλογές.

Μετεξέλιξη των κομμάτων 

Τα πολιτικά κόμματα εξακολουθούν να αποτελούν βασικούς θεσμούς της δημοκρατίας, όμως χρειάζεται να επαναπροσδιορίσουν τη σχέση τους με την κοινωνία. Το παραδοσιακό πυραμιδικό μοντέλο οργάνωσης, που άφησε θετικό αποτύπωμα τον προηγούμενο αιώνα, δεν ανταποκρίνεται πλέον στις ανάγκες μιας κοινωνίας που λειτουργεί με νέους ρυθμούς, νέες τεχνολογίες και διαφορετικές μορφές επικοινωνίας. 

Ζητούμενο γίνονται  πιο ανοιχτές, ευέλικτες και συμμετοχικές μορφές πολιτικής έκφρασης, με δυνατότητα άμεσης παρέμβασης και δικτύωσης.

Γινεται επιβεβλημένη η ανάγκη για πολιτικές δομές πολυσυλλεκτικές  και δημοκρατικές , με δυνατότητα ουσιαστικής επικοινωνίας με διαφορετικά κοινωνικά ακροατήρια.

 Ένα σύγχρονο  κομματικό μοντέλο συμμετοχής , που βρίσκει ανταπόκριση , μπορεί να βασιστεί στη λογική των «ομόκεντρων κύκλων». 

Σ αυτό ένας πυρήνας ενεργών μελών συνυπάρχει με έναν ευρύτερο κύκλο πολιτών που επιθυμούν να συμμετέχουν πιο ευέλικτα, χωρίς αυστηρές οργανωτικές δεσμεύσεις.

Παράλληλα, ένας σύγχρονος πολιτικός φορέας χρειάζεται να αποκτήσει ζωντανή παρουσία στους κοινωνικούς και παραγωγικούς χώρους, στα συνδικάτα, στην αυτοδιοίκηση, στους επιστημονικούς φορείς και στα κοινωνικά κινήματα, μέσα από σύγχρονες δικτυώσεις και συλλογικές πρωτοβουλίες. Η πολιτική ανασύνθεση δεν μπορεί να είναι οργανωτιστικη · πρέπει να έχει βαθιές κοινωνικές ρίζες και συνεχή επαφή με τα προβλήματα της κοινωνίας.

Η ελληνική κοινωνία βρίσκεται μπροστά σε μια νέα ιστορική μετάβαση. Μπαίνουμε στη φάση μιας νέας μεταπολίτευσης που θα καθορίσει το μοντέλο διακυβέρνησης τα επόμενα χρόνια . 

Αν δηλαδή στο νέο περιβάλλον θα αναμετρώνται εναλλακτικές πολιτικές διακυβέρνησης και όχι εναλλαγή προσώπων για καλλίτερη  διαχείρισης των άδικων πολιτικών 

 Και αυτό καθιστά  απαραίτητη τη προγραμματική συνάντηση, για τις σύγχρονες ανάγκες, όλων των προοδευτικών ρευμάτων. Η κοινωνική πλειοψηφία ,όπως δείχνουν όλες οι καταγραφές , για να συμμετέχει με την ψήφο της θέλει να διακρίνει ότι υπάρχουν δυνάμεις που διεκδικούν εκλογική δύναμη για να το κάνουν πράξη . 

Ο Χάρης Τσιόκας είναι π βουλευτής -πολιτικό στέλεχος