Ο αναθεωρητικός λαϊκισμός και η ευρωπαϊκή απάντηση

Ένας στρεβλός πολιτικός λόγος και ένας αναθεωρητικός λαϊκισμός κυριαρχεί στις διεθνείς εξελίξεις, προερχόμενος από ποικίλες πηγές. Από τα τωρινά αμερικανικά κέντρα λήψης αποφάσεων, από τις αντιλήψεις ηγετών όπως των Πούτιν και Ερντογάν, από την μείωση των αξιών του κράτους δικαίου, φαινόμενα που απαντώνται ακόμα και στην Ευρώπη. Οι αναθεωρητισμοί αυτοί έρχονται να επηρεάσουν ευρύτερα τον διεθνή περίγυρο, από τις αμερικανοκινεζικές σχέσεις, την κατάσταση στην ευρύτερη Νοτιοανατολική Ασία, τις σχέσεις με την Ρωσία και τα ζητήματα ενεργειακών πολιτικών, μέχρι και το μέλλον της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας.

Η διαμόρφωση ενός ταραγμένου συστήματος διεθνών σχέσεων, προσδιορίζει και το πλαίσιο κινητικότητας της ΕΕ, με την ίδια την Ευρώπη να καλείται να αναλάβει τον δικό της ρόλο στους τομείς υψηλής πολιτικής, την Κοινή Εξωτερική Πολιτική, την Πολιτική Άμυνας και Ασφάλειας, στις δικές της ζωτικές περιοχές. Και αυτό αποτελεί την ευκαιρία της ίδιας της Ευρώπης να ξεπεράσει την στασιμότητα των διαφορετικών εθνικών προτεραιοτήτων, να απαντήσει με επάρκεια ενότητας, απέναντι στα φαινόμενα ενίσχυσης των δημαγωγικών αντιευρωπαϊκών φαινομένων, που είναι διαλυτικά εκ της φύσεως τους.

Η Ε.Ε. που δοκιμάστηκε από τον ιδιότυπο Βρετανικό λαϊκισμό που οδήγησε στην περιπέτεια του Brexit, που πέρασε την δοκιμασία της δεκαετούς δημοσιονομικής κρίσης, με εμφανείς κατά διαστήματα διαιρετικές λογικές Βορρά-Νότου, επέδειξε ανθεκτικότητα, επιβεβαιώνοντας ότι μέσα από τις κρίσεις, δημιουργεί νέες πεποιθήσεις για την εξελικτική πορεία της ευρωπαϊκής προοπτικής.

Με εφαλτήριο την απάντηση-πρόταση του Γαλλογερμανικού άξονα στην υποστήριξη των οικονομιών των κρατών-μελών της ΕΕ για την αντιμετώπιση των συνεπειών της πανδημίας COVID 19, ενισχύοντας την ευρωπαϊκή πολιτική, θα αρχίσει να διαμορφώνεται ένας νέος άξονας πάνω στο αίτημα για την πολιτική ενοποίηση.

Η διαφαινόμενη αδράνεια της Ουάσιγκτον και της διοίκησης Τράμπ, σε σχέση με τα αμιγώς ευρωπαϊκά ζητήματα άμυνας και ασφάλειας, η πολιτική τακτική που ακολουθεί το καθεστώς Πούτιν στην Ουκρανία αλλά και στις Βαλτικές Δημοκρατίες, επιδιώκοντας να διαμορφώσει ελέγχους άλλων εποχών, η γενικότερη αστάθεια στην Νοτιοανατολική Μεσόγειο, με τις εστίες της Λιβυκής και της Συριακής κρίσης, δημιουργούν συνθήκες και προϋποθέσεις διαμόρφωσης άσκησης Κοινοτικής πολιτικής, ικανής να προασπίσει τα κοινά ευρωπαϊκά συμφέροντα, να ασκήσει τον υπεύθυνο ευρωπαϊκό ρόλο απέναντι στην εξαγωγή αστάθειας, από χώρες όπως η Τουρκία.

Τα χρόνια που έρχονται, η ΕΕ μπορεί και πρέπει να διαμορφώσει την ολοκληρωμένη ενωσιακή αντίληψη και στρατηγική, με βάση την ΚΕΠΠΑ, που θα υποδηλώνει και την εμφατική της παρουσία ως δύναμη ευθύνης τόσο στον ευρωπαϊκό χώρο, όσο και στην ευρύτερη περιοχή της Μεσογειακής λεκάνης, της Μέσης Ανατολής, έως και στις χώρες του Περσικού κόλπου.

* Ο κ. Γιώργος Α. Ζερβάκης, είναι εκπρόσωπος των Ευρωπαίων Φεντεραλιστών Κρήτης.