Σύντομη ιστορική αναδρομή για την αγάπη των νεοκρητικών για τα μνημεία της Κρήτης

Μετά την ανεξαρτησία της Κρήτης από τον Τουρκικό ζυγό μια από τις πρώτες αποφάσεις της κυβέρνησης της νεοσύστατης Κρητικής πολιτείας,  ήταν να γκρεμιστούν τα Κάστρα των κατακτητών σε Ηράκλειο, Χανιά, Ρέθυμνο και αλλού. Τότε με παρέμβαση της Ιταλικής κυβέρνησης, απειλώντας στην ουσία διπλωματικά την νεοσύστατη Κρητική κυβέρνηση, ότι εάν τα γκρεμίσουν δε θα βοηθούσαν την Κρήτη στον αγώνα για να ενωθεί με την μητέρα Ελλάδα, τα τείχη των οχυρωματικών έργων σωθήκαν.
Το 1947, μετά την κατοχή, ο Δήμος Ηρακλείου αποφάσισε να γκρεμίσει τα τείχη του Κάστρου του Ηρακλείου, για ν’ αναπνεύσει η πόλη και οι χώροι των οχυρωματικών  τειχών να γίνουν οικόπεδα! Ευτυχώς η απόφαση δεν υλοποιήθηκε και σήμερα υπάρχει αντιπαράθεση του Δήμου Ηρακλείου με το Υπουργείο Πολιτισμού ποιος από τους δυο φορείς να διαχειρίζεται τουριστικά, τα τείχη των κατακτητών τα οποία συν τοις άλλοις, γίνονται σημείο αναφοράς για την οικονομική ανάπτυξη της πόλης του Ηρακλείου. 

Τι ειρωνεία, τα τείχη των βαρβάρων κατακτητών να είναι πόλος τουριστικής και οικονομικής ανάπτυξης του Ηρακλείου σήμερα και το Ενετικό φρούριο  «Κούλες» να είναι το σύμβολο της πόλης του Ηρακλείου!! Αυτά συμβαίνουν μόνο όταν μια κοινωνία έχει στενότητα αντίληψης – είναι κοντόθωρη - και υποστηρίζει  ψευτοσυμφέροντα ελαχίστων.

Εάν δεν ήταν οι ξένες αρχαιολογικές σχολές να κάνουν τις εκσκαφές στην Κρήτη, στη Φαιστό και Αγ. Τριάδα η Ιταλική Σχολή,  στον Κομμό οι Καναδοί, στην Κνωσσό η Αγγλική Σχολή, στα Μάλια η Γαλλική Σχολή, όλες οι αρχαιότητες θα ήταν οικόπεδα και χωράφια χέρσα όπως  το μονοπάτι που συνδέει τον Αγ. Ιωάννη Φαιστού ως το μοναστήρι της Φαλάνδρας, κάτω από το οποίο βρίσκεται η αρχαία πόλη της Φαιστού! Ουδείς ενδιαφέρεται για την ανάδειξή του, άμεσα!

Βασική προϋπόθεση της ανάδειξης της Κρήτης παγκόσμια και του Μινωικού πολιτισμού, ήταν η ανακάλυψη των αρχαιοτήτων μέσω των ανασκαφών. 

Η καταστροφή του Κόκκινου Πύργου από παράγοντες του τόπου και οικοπεδοφάγους  πραγματοποιήθηκε, ενώ οι Γερμανοί κατακτητές τον σεβάστηκαν όσο κι αν φαίνεται παράξενο!
Την τουριστική ανάπτυξη η Κρήτη την οφείλει στις  ανασκαφές που επιμελήθηκαν οι ξένες σχολές. Το «Ασκληπιείο» του Λέντα, σημαντικότατο εύρημα, πιθανότατα  να καταστρεφόταν για πάντα από οικοπεδοφάγους και σήμερα δεν θα υπήρχε κανένα απολύτως πολιτιστικό ενδιαφέρον  ούτε θα υπήρχε τουριστική ανάπτυξη στην περιοχή.
Στην αρχαιότητα όλοι οι αρχαίοι λαοί συμπεριλαμβανομένων και των Ελλήνων σεβόταν τις κατασκευές των προγόνων τους για αμυντικούς και πολιτιστικούς  λόγους και όταν έχτιζαν νέα κατασκευή ή πόλη,  δεν κατέστρεφαν εκ θεμελίων τις παλαιότερες που είχαν ήδη υποστεί καταστροφή  από τους σεισμούς ή από πολεμικές επιχειρήσεις ή άλλα αίτια, αφήνοντας τα θεμέλια και κάθε στοιχείο προς πολιτιστική - ιστορική έρευνα. Δείχνοντας κατ’ αυτό τον τρόπο σεβασμό στους προγόνους των, στις μανάδες και στους πατεράδες των  γενικότερα στην ιστορία του τόπου τους.
Σήμερα καταστρέφουμε και τα θεμέλια των σπιτιών, σαν να μη θέλουμε να έχουμε σχέση με αυτούς που μας γέννησαν και μας έθρεψαν και αλλοιώνουμε τον τόπο στον οποίο μεγαλώσαμε. 

Για του λόγου το αληθές, δηλαδή για την ένδειξη σεβασμού που είχαν οι αρχαίοι λαοί στους προγόνους τους και την  κουλτούρα τους, βρίσκουμε στοιχεία στις αρχαίες πόλεις Φαιστό, Κνωσσό, Μάλια, Γόρτυνα και αλλού.
Αναφορικά με τις Γερμανικές Οχυρώσεις Κατοχής στην περιοχή «Ασφεντιλιά» Πιτσιδίων με βάση την έρευνα και καταγραφή του κ. Μιχάλη Σπυριδάκη [ΠΕ Περιβαλλοντολόγο-Χαρτογράφο Ερευνητή Γερμανικών Οχυρώσεων Κατοχής
Υπάλληλο ΥΠΠΟΑ], έρχονται στο φως σημαντικές ιστορικές πληροφορίες βάσει των ευρημάτων όπως καταγράφονται από τον ίδιο τον ερευνητή και όπως διαπιστώνει ο στρατηγός ε.α. και καθηγητής της ιστορίας πολέμου κος Στέργιος Γαργανουράκης στην επιστολή του προς τον κο. Μιχάλη Σπυριδάκη την οποία και σας επισυνάπτω*. 

Κάνουμε έκκληση στην Τοπική Αυτοδιοίκηση πρώτου και δευτέρου βαθμού να πάρουν θέση εγγράφως, απέναντι στην Ιστορία της Κρήτης και στην Παγκόσμια Ιστορία, για να θυμούνται οι παλαιότεροι και να μαθαίνουν οι νεότεροι, βρίσκοντας άμεσα λύση. Γιατί «Λαός που δεν γνωρίζει την ιστορία του, είναι λαός που δεν έχει μέλλον»!

Η επιστολή του στρατηγού ε.α. Γαργανουράκη Στέργιο του Ιωάννου ειναι η παρακάτω:

«Γερμανικές Οχυρώσεις Κατοχής στη περιοχή Ασφεντιλιά Πιτσιδίων.
Αγαπητέ κ Σπυριδάκη στις αρχές του προηγούμενου μήνα βρέθηκα στη περιοχή
Ασφεντηλιάς, στην θέση Κανόνια, πρώην κοινότητας Πιτσιδίων, του Δήμου Φαιστού. Στην εν λόγω περιοχή διαπίστωσα τα παρακάτω:
1.Υπάρχουν στρατιωτικές εγκαταστάσεις Διοικητικής Μέριμνας σε πολύ καλή κατάσταση, όπως:
α. Μαγειρεία, εστιατόρια, κέντρα ψυχαγωγίας Μονάδων (ΚΨΜ).
β. θάλαμοι οπλιτών με ομαδικά οχυρωματικά έργα προστασίας προσωπικού.
γ. OL θέσεις τάξεως των πυροβόλων βαρέων και ελαφρών βρίσκονται σε πολύ καλή κατάσταση και συνδέονται όλα μεταξύ τους με ορύγματα επικοινωνίας τόσο από στις εγκαταστάσεις Διοικητικής Μέριμνας όσο και από τις εγκαταστάσεις στρατωνισμού.
2.Η εκτίμηση μου είναι ότι είχαν ταχθεί περί τις τέσσερεις (4) Μοίρες Πυροβολικού προκειμένου να ελέγξουν όλο τον Κόλπο της Μεσσαράς παραλαμβάνοντας τις Συμμαχικές αποβατικές δυνάμεις από την απόσταση των 30 χιλιομέτρων περίπου, οι οποίες εκτιμάται ότι θα ήταν επιπέδου Μεραρχία συν (+) σε πρώτη φάση.
3.Η τοποθεσία αποτελεί ισχυρότατη γραμμή αντιαποβατικής δύναμης και προσφέρει στον αμυνόμενο τα χαρακτηριστικά οχυρωμένης τοποθεσίας, εφόσον συντηρηθούν βελτιωθούν και συμπληρωθούν τα ήδη υπάρχοντα στρατιωτικά.έργα.
4.Είναι η μοναδική περιοχή που προσφέρεται για την εν λόγω Εθνική αποστολή αφού οχυρωθεί και εξοπλισθεί κατάλληλα.
5.Παρακαλώ για κατά την κρίση σου χειρισμού της υπόθεσης προκειμένου να υπερισχύσει το συμφέρον της φιλτάτης πατρίδος, επειδή πολλά σύννεφα συγκεντρώνονται στη περιοχή. Να μη ξεχνούμε ποτέ «να προετοιμάζεσαι συνεχώς για πόλεμο εάν θέλεις να έχεις ΕΙΡΗΝΗ».

 * Η Εύα Καπελλάκη – Κοντού εινα εκπαιδευτικός και αρθρογράφος Lettere Classiche dell’ Universita’ degli studi di Napoli “Federico II”