Το Πρίσμα του Αλέξη: Όταν ο Νεύτωνας συνάντησε τον Κραουνάκη στο Θησείο

Αιώνες πριν, ο Ισαάκ Νεύτωνας κλείστηκε σε ένα σκοτεινό δωμάτιο, αγόρασε μερικά γυάλινα πρίσματα από ένα πανηγύρι και απέδειξε ότι το λευκό φως κρύβει μέσα του ολόκληρο το ουράνιο τόξο. Κατάλαβε ότι η φύση του φωτός είναι να διαθλάται, να λυγίζει και να σκορπίζεται σε πολλά διαφορετικά χρώματα. Σήμερα, στην πλατεία στο Θησείο, ένας άλλος μεγάλος «πειραματιστής» της ελληνικής πολιτικής σκηνής, ο Αλέξης Τσίπρας, αποφάσισε να κάνει το δικό του οπτικό και μαθηματικό πείραμα. Πήρε το παλιό, κουρασμένο φως της κεντροαριστεράς, το πέρασε μέσα από το δικό του πολιτικό πρίσμα για να μας παρουσιάσει το νέο του κόμμα. Μόνο που εδώ δεν θα  έχουμε τις επτά αρμονικές νότες του Νεύτωνα, αλλά τη στεντόρεια, παθιασμένη μουσική υπόκρουση του Σταμάτη Κραουνάκη. Και αντί για ολόκληρο το φάσμα της ίριδας, το νέο πολιτικό σύμπαν θα συμπυκνωθεί σε δύο κυρίαρχα χρώματα: το μπλε της πατρίδας και μια έντονη απόχρωση του κόκκινου των αγώνων. Μια χρωματική παλέτα που θυμίζει έντονα τη φανέλα της Μπαρτσελόνα, αποδεικνύοντας ότι η πολιτική, εκτός από επιστήμη, είναι και μια καλή μπαλιά.

Ο Νεύτωνας είχε παρατηρήσει ότι το γυαλί δεν βάφει το φως, απλώς το χωρίζει, γιατί κάθε χρώμα λυγίζει σε διαφορετική γωνία. Το κόκκινο λυγίζει λιγότερο, το μωβ περισσότερο. Στο Θησείο, η πολιτική διάθλαση ακολουθεί τους δικούς της νόμους. Το παλιό κόκκινο, που κάποτε λύγιζε δύσκολα, πέρασε μέσα από το πρίσμα της «κυβερνώσας ωριμότητας» και συναντήθηκε με το βαθύ, πατριωτικό μπλε. Το αποτέλεσμα είναι ένα ολοκαίνουριο «μπλαουγκράνα» φάσμα. Ο Αλέξης Τσίπρας, κρατώντας μια μπάλα ποδοσφαίρου και ένα κασκόλ, μας εξήγησε τη νέα του θεωρία για το φως. Το μπλε, μας είπε, είναι για την πατρίδα και το κόκκινο για τους αγώνες. Οι κακές γλώσσες βέβαια λένε ότι αν αναμίξεις το κόκκινο με το μπλε, βγαίνει το μωβ – το χρώμα του πένθους ή της βασιλικής αυλής. Αλλά στην πολιτική οπτική, τα χρώματα δεν αναμειγνύονται για να γίνουν λάσπη· στέκονται δίπλα-δίπλα, σαν τις ρίγες στη φανέλα του Γιαμάλ, έτοιμα να σκοράρουν στο αντίπαλο δίχτυ της συντήρησης.

Εκτός όμως από την οπτική, ο Αλέξης εφάρμοσε και τον απειροστικό λογισμό, την άλλη μεγάλη ανακάλυψη του Νεύτωνα. Για να καταλάβεις τη σύγχρονη αριστερά, πρέπει να ξέρεις από παραγώγους και ολοκληρώματα. Πρώτα παίρνεις το αρχικό σώμα και το διασπάς σε απειροελάχιστα κομμάτια, σε τάσεις, σε φράξιες και σε προσωπικές στρατηγικές – αυτή είναι η πολιτική παραγώγιση. Μετά, έρχεται η ώρα του ολοκληρώματος: προσπαθείς να μαζέψεις όλα αυτά τα άπειρα, μικροσκοπικά κομμάτια για να υπολογίσεις το τελικό εμβαδόν, ελπίζοντας ότι το «όριο» της συνάρτησης θα βρίσκεται πάνω από το 3% της Βουλής! Το πείραμα του Νεύτωνα με το δεύτερο πρίσμα, όπου τα χρώματα ενώνονταν ξανά για να γίνουν λευκό φως, εφαρμόστηκε και εδώ. Η διάσπαση του παλιού πολιτικού χώρου έπρεπε να θεραπευτεί. Το νέο κόμμα φιλοδοξεί να γίνει αυτό το «δεύτερο πρίσμα», ένας πολιτικός επιταχυντής που θα μαζέψει όλες τις σκόρπιες, απειροελάχιστες αχτίδες για να τις μετατρέψει ξανά σε ένα συμπαγές, κυβερνητικό φως.

Εδώ ακριβώς εμφανίζεται και η ιστορική διαμάχη. Όπως ο Νεύτωνας τσακωνόταν με τον Λάιμπνιτς για το ποιος σκέφτηκε πρώτος τις παραγώγους, έτσι και στην εγχώρια κεντροαριστερά στήνεται ένας καυγάς για την πατρότητα του «πραγματικού ολοκληρώματος». Στα παρασκήνια της Κουμουνδούρου και της Χαριλάου Τρικούπη, οι αντίπαλοι μαθηματικοί φωνάζουν ότι ο Αλέξης κλέβει τις σημειώσεις τους. Όμως ο ίδιος, ως άλλος Νεύτωνας με τζιν και χαμόγελο, δεν πτοείται. Ξέρει ότι η αυθεντικότητα δεν κρίνεται στα χαρτιά, αλλά στο ποιος θα κάτσει πρώτος κάτω από τη μηλιά και θα του πέσει το φρούτο στο κεφάλι.

Ο Νεύτωνας διάλεξε τον αριθμό επτά για τα χρώματα επειδή ήθελε οπωσδήποτε να ταιριάζουν με τις επτά νότες της μουσικής. Πίστευε στην απόλυτη αρμονία του σύμπαντος. Στη σημερινή εκδήλωση, η αρμονία θα έχει το όνομα του Σταμάτη Κραουνάκη. Ξεχάστε τα παλιά, βαρετά εμβατήρια και τους μονότονους πολιτικούς ύμνους. Η ίδρυση αυτού του κόμματος δεν είναι μια απλή πολιτική πράξη· είναι ένα μουσικό δράμα, ένα λαϊκό ορατόριο με συναίσθημα, ένταση και σπαραγμό. Καθώς οι νότες του Κραουνάκη θα δονούν την ατμόσφαιρα κάτω από την Ακρόπολη, το κοινό θα νιώθει ότι δεν βρισκόταν σε πολιτική συγκέντρωση, αλλά σε μια μεγάλη, ανοιχτή θεατρική παράσταση.

Η μουσική πάντα δένει ιδανικά την γεωμετρία της σκηνής. Ο Αλέξης δεν θα σταθεί πίσω από ένα κλασικό, ξύλινο, τετράγωνο βήμα. Μια κυκλική εξέδρα θα  επιτρέψει στο φως να τον χτυπά από όλες τις πλευρές, χωρίς γωνίες, χωρίς σκοτεινά σημεία. Όπως το πρίσμα χρειάζεται την κατάλληλη γωνία για να δείξει τη μαγεία του, έτσι και ο αρχηγός χρειάζεται τον κατάλληλο κύκλο για να δείξει ότι είναι έτοιμος να αγκαλιάσει τους πάντες – 360 μοίρες πολιτικής αγάπης, ένας τέλειος κύκλος που αψηφά τις μεταβολές του λογισμού.

Κάθε σωστό επιστημονικό πείραμα κρύβει και ένα μικρό παρασκήνιο, μια αναποδιά της τελευταίας στιγμής. Στο βίντεο του Tik Tok που προηγήθηκε, είδαμε μια απολαυστική, χιουμοριστική στιγμή που δείχνει πώς λειτουργεί η σύγχρονη πολιτική επικοινωνία. «Πρόεδρο, έχουμε ήδη κλειδώσει το όνομα», λέει η ομάδα των συνεργατών. «Ε, ας ξεκλειδώσει», απαντά ο Αλέξης με το γνωστό, άνετο χαμόγελο. «Δεν παίζει. Site, banner, βίντεο, μπλουζάκια είναι όλα έτοιμα. Αυτά συμβαίνουν όταν έχεις δεινή ομάδα!». Ο Αλέξης, με μια κίνηση που θα ζήλευε κάθε μεγάλος ηγέτης που σέβεται το μάρκετινγκ, θα προτείνει το όνομα «Ορίζοντες». Αλλά όταν η παραγωγή έχει ήδη τυπώσει τα μπλουζάκια, ο ορίζοντας στενεύει και πειθαρχείς στο υλικό που έχεις στα χέρια σου. Έτσι, το όνομα θα παραμείνει αυτό που είχε κλειδώσει, αποδεικνύοντας ότι στην εποχή των social media, τα τυπωμένα t-shirts είναι πιο ισχυρά και από την ίδια την ιδρυτική διακήρυξη.

Ο Νεύτωνας χρησιμοποίησε τη λέξη spectrum (φάσμα), που στα λατινικά σήμαινε και «είδωλο». Το μεγάλο ερώτημα για το σημερινό πολιτικό πείραμα στο Θησείο είναι αν αυτό το νέο φάσμα χρωμάτων είναι μια πραγματική, νέα πρόταση ή ένα είδωλο του παρελθόντος, ντυμένο με φρέσκα ρούχα και σύγχρονη μουσική. 

Αν ο Νεύτωνας ζούσε σήμερα και βρισκόταν στο Θησείο, ίσως να μην καταλάβαινε πολλά για την ελληνική κεντροαριστερά, αλλά σίγουρα θα χαμογελούσε με τη χρήση του απειροστικού του λογισμού στην κάλπη. Θα εκτιμούσε το γεγονός ότι κάποιος προσπαθεί, με τόσο θόρυβο και τόσο συναίσθημα, να αποδείξει ότι το κόκκινο και το μπλε μπορούν να συνυπάρξουν στην ίδια ακτίνα φωτός, κάτω από τον ίδιο, αιώνιο αττικό ουρανό. Το πείραμα ίσως πετύχει στην οθόνη και στη σκηνή. Τώρα μένει να δούμε αν αυτή η νέα πολιτική εξίσωση θα βρει το σωστό αποτέλεσμα στο εργαστήριο της πραγματικής ζωής και της κάλπης.