Ένας χρόνος Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία: Από τα 12 στα 20 σχολεία, οι 3.450 υποψήφιοι και η μάχη για ένα διαφορετικό δημόσιο σχολείο

Έναν χρόνο μετά την έναρξη λειτουργίας των πρώτων Δημοσίων Ωνασείων Σχολείων, το εγχείρημα περνά πλέον από τη φάση της δημιουργίας, στη φάση της εδραίωσης. Τα σχολεία που ξεκίνησαν τον Σεπτέμβριο του 2025 ήταν 12. Από τη νέα σχολική χρονιά γίνονται 20, με την προσθήκη οκτώ ακόμη σχολικών μονάδων σε Αιγάλεω, Ρόδο, Ηράκλειο και Πύργο, ενώ απομένει ένα ακόμη ζεύγος Γυμνασίου και Γενικού Λυκείου ώστε να ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός των 22 σχολικών μονάδων, που προβλέπει η σύμβαση δωρεάς.

Η πορεία του πρώτου χρόνου, σύμφωνα με την Πρόεδρο της Διοικούσας Επιτροπής των Δημοσίων Ωνασείων Σχολείων, Καθηγήτρια ΣΕΜΦΕ ΕΜΠ, Δ/ντρια ΔΠΜΣ Μαθηματικής Προτυποποίησης, Αντιπρόεδρο Συγκλητικής Επιτροπής Βασικής Έρευνας ΕΜΠ, Σοφία Λαμπροπούλου, είναι ενθαρρυντική, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι έλειψαν οι δυσκολίες. Αντίθετα, όπως υπογραμμίζει, η μεγάλη πρόκληση είναι πλέον να μετατραπεί ένα φιλόδοξο εκπαιδευτικό όραμα σε καθημερινή σχολική πράξη και, στη συνέχεια, οι καλές πρακτικές, που θα προκύψουν να αξιολογηθούν και να διαχυθούν στο σύνολο του δημόσιου σχολείου.

Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο στοιχείο της νέας φάσης: τα ΔΗΜ.Ω.Σ. δεν φιλοδοξούν απλώς να αποτελέσουν 20 ή, τελικά, 22 καλύτερα εξοπλισμένα δημόσια σχολεία. Το μεγάλο ερώτημα είναι αν μπορούν να λειτουργήσουν ως εργαστήρια εκπαιδευτικής καινοτομίας, από τα οποία θα αντλήσει εμπειρία ολόκληρο το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα.

Ο χάρτης των Ωνασείων μεγαλώνει

Από τον Σεπτέμβριο του 2025 λειτουργούν 12 Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία, έξι Γυμνάσια και έξι Γενικά Λύκεια, στον Κολωνό, στις Αχαρνές, στο Περιστέρι, στην Ξηροκρήνη Θεσσαλονίκης, στην Κοζάνη και στην Ξάνθη. Από τον Σεπτέμβριο του 2026 προστίθενται ακόμη οκτώ σχολικές μονάδες, τέσσερα Γυμνάσια και τέσσερα Γενικά Λύκεια, σε Αιγάλεω, Ρόδο, Ηράκλειο και Πύργο. Έτσι, το δίκτυο φτάνει συνολικά τις 20 σχολικές μονάδες.

Απομένει να ενταχθεί ένα επιπλέον ζεύγος Γυμνασίου και Γενικού Λυκείου για να ολοκληρωθεί ο σχεδιασμός των είκοσι δύο σχολικών μονάδων, όπως προβλέπεται στη σύμβαση δωρεάς (ν. 5174/2025).

Η επιλογή των περιοχών δεν είναι τυχαία. Τα ΔΗΜ.Ω.Σ. δημιουργήθηκαν εξαρχής ως δημόσια σχολεία με έντονο κοινωνικό χαρακτήρα, με προτεραιότητα σε περιοχές που αντιμετωπίζουν κοινωνικές και οικονομικές προκλήσεις. Παράλληλα, έχει προβλεφθεί ισχυρή σύνδεση με τις τοπικές κοινωνίες: σύμφωνα με το Ίδρυμα Ωνάση, στόχος είναι το 40%-60% του μαθητικού πληθυσμού κάθε σχολείου να προέρχεται από το δημοτικό διαμέρισμα ή τον δήμο, στον οποίο βρίσκεται.

Ο τελικός σχεδιασμός προβλέπει 22 σχολικές μονάδες. Η δωρεά του Ιδρύματος Ωνάση ανέρχεται συνολικά σε 160 εκατ. ευρώ για 12 σχολικά έτη και αφορά την κτηριακή και τεχνολογική αναβάθμιση των σχολείων, αλλά και την υποστήριξη των εκπαιδευτικών δράσεων. Προβλέπεται, μεταξύ άλλων, έως 1 εκατ. ευρώ ανά σχολική μονάδα για υποδομές και έως 500.000 ευρώ ανά σχολική μονάδα και ανά σχολικό έτος για δράσεις και πρόσθετες δαπάνες.

Σύμφωνα με τον συνολικό σχεδιασμό, περισσότεροι από 6.000 μαθητές κάθε χρόνο και περισσότεροι από 22.000 σε ορίζοντα δωδεκαετίας αναμένεται να έχουν πρόσβαση στο συγκεκριμένο μοντέλο δημόσιας εκπαίδευσης.

3.450 μαθητές για 1.786 θέσεις

Το ενδιαφέρον των οικογενειών αποτυπώθηκε με σαφήνεια και στη φετινή διαδικασία εισαγωγής: Στις γραπτές δοκιμασίες για τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία συμμετείχαν 3.450 μαθητές και μαθήτριες για 1.786 θέσεις στην Α΄ Γυμνασίου και την Α΄ Λυκείου. Πρόκειται για αριθμό υποψηφίων σχεδόν διπλάσιο από τις διαθέσιμες θέσεις και αποτελεί ένα από τα πιο σαφή σημάδια της ζήτησης, που έχει ήδη δημιουργηθεί γύρω από το νέο μοντέλο.

Η εισαγωγή στα ΔΗΜ.Ω.Σ. γίνεται μέσω γραπτής δοκιμασίας γνώσεων και δεξιοτήτων. Η εξέταση εστιάζει στην κατανόηση κειμένων της ελληνικής γλώσσας και σε μαθηματικές έννοιες και, σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση, δίνει έμφαση στις δεξιότητες που έχουν αποκτήσει οι μαθητές κατά τη διάρκεια της φοίτησής τους και όχι μόνο στην απομνημόνευση γνώσεων.

Υπάρχει, όμως, και μια σημαντική λεπτομέρεια για τους μαθητές που ήδη φοιτούν στα σχολεία: προβλέπεται η δυνατότητα να συνεχίσουν τη φοίτησή τους μέχρι την αποφοίτηση, ενώ υπάρχει επίσης πρόβλεψη για την κατ’ εξαίρεση εισαγωγή μικρότερων αδελφών κατά τα δύο πρώτα έτη λειτουργίας μιας σχολικής μονάδας ως ΔΗΜ.Ω.Σ.

Οι συμπληρωματικές εξετάσεις της 9ης Σεπτεμβρίου

Η νέα σχολική χρονιά, μάλιστα, ξεκινά με μια ακόμη κρίσιμη διαδικασία. Σήμερα, 2 Σεπτεμβρίου 2026, το Υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε τις συμπληρωματικές εξετάσεις για την κάλυψη κενών θέσεων στα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία.

Οι εξετάσεις θα πραγματοποιηθούν στις 9 Σεπτεμβρίου 2026, για συγκεκριμένες σχολικές μονάδες και τάξεις. Ειδικότερα, η διαδικασία αφορά στις κενές ή κενούμενες θέσεις στη Β΄ τάξη των Γυμνασίων και Λυκείων ΔΗΜ.Ω.Σ. που λειτουργούσαν ήδη κατά το σχολικό έτος 2025-2026, αλλά και τις κενές θέσεις της Α΄ τάξης, για τις οποίες δεν υπάρχει πλέον διαθέσιμος πίνακας επιλαχόντων.

Οι υποψήφιοι θα πρέπει να προσέλθουν στο ΔΗΜ.Ω.Σ. που έχουν επιλέξει έως τις 09:00, ενώ η εξέταση αρχίζει στις 10:00.

«Είμαστε ακόμη στην αρχή μιας μεγάλης διαδρομής»

Η πρόεδρος των ΔΕΔΗΜΩΣ, Σοφία Λαμπροπούλου αντί να περιοριστεί σε έναν απολογισμό για την πρώτη χρονιά λειτουργίας των Ωνασείων Σχολείων, προσεγγίζει την έναρξη του θεσμού ως την «αρχή μιας μεγάλης διαδρομής», με τα πρώτα δείγματα, όπως λέει, να είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. Μέσα σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα δημιουργήθηκαν σχολεία, που συνδυάζουν αναβαθμισμένες υποδομές, υψηλές εκπαιδευτικές προσδοκίες και ισχυρό κοινωνικό αποτύπωμα.

Παράλληλα, υλοποιήθηκε μεγάλος αριθμός δράσεων μέσα από τους Ομίλους και τα Σύνολα, ενώ οι εκπαιδευτικοί συμμετείχαν σε επιμορφώσεις. Καθοριστική, σύμφωνα με την ίδια, ήταν η συνεργασία του Ιδρύματος Ωνάση με το Υπουργείο Παιδείας και η καθημερινή συνεργασία, που αναπτύχθηκε στο πλαίσιο της Διοικούσας Επιτροπής.

«Είμαστε ακόμη στην αρχή μιας μεγάλης διαδρομής, αλλά τα πρώτα δείγματα είναι ιδιαίτερα ενθαρρυντικά», αρχίζει να λέει στο protothema.gr η κ. Λαμπροπούλου, για να προσθέσει: «Μέσα σε ένα πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, καταφέραμε να δημιουργήσουμε σχολεία, που συνδυάζουν αναβαθμισμένες υποδομές, υψηλές εκπαιδευτικές προσδοκίες και ισχυρό κοινωνικό αποτύπωμα. Παράλληλα, πραγματοποιήθηκε μεγάλος αριθμός δράσεων στο πλαίσιο των Ομίλων και των Συνόλων, καθώς και ουσιαστικές επιμορφώσεις για τους εκπαιδευτικούς. Όλα αυτά βασίζονται στη δημιουργική συνεργασία και στη διαρκή ανταλλαγή ιδεών και καλών πρακτικών μεταξύ του Ιδρύματος Ωνάση και του Υπουργείου Παιδείας στο πλαίσιο της καθημερινής λειτουργίας της Διοικούσας Επιτροπής των ΔΗΜ.Ω.Σ».

Όμως, πέρα από τις υποδομές και τις δράσεις, η Πρόεδρος της Δ.Ε.ΔΗΜ.Ω.Σ. θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό ένα ακόμη στοιχείο: τις τοπικές κοινωνίες. Όπως σημειώνει, οι γειτονιές αρχίζουν να βλέπουν τα σχολεία αυτά ως χώρους ευκαιριών. Και αυτό, όπως τονίζει, είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε περιοχές όπου χρειάζεται να ενισχυθεί η εμπιστοσύνη στη δημόσια εκπαίδευση:

«Μια πολύ μεγάλη επιτυχία επίσης είναι ότι οι τοπικές κοινωνίες αρχίζουν να βλέπουν τα σχολεία αυτά ως χώρους ευκαιριών. Ότι δεν μιλάμε μόνο για καλύτερα κτήρια ή περισσότερα εργαστήρια, αλλά για ένα δίκτυο που επιτρέπει στα παιδιά να ανακαλύπτουν νέες δυνατότητες και στους εκπαιδευτικούς να δοκιμάζουν καινοτόμες πρακτικές, σε γειτονιές όπου ενισχύεται η εμπιστοσύνη στη δημόσια εκπαίδευση. Άλλωστε, ένας από τους βασικούς μας στόχους είναι οι μαθητές να αγαπήσουν αυτό το νέο μοντέλο δημόσιου σχολείου, και ήδη βλέπουμε στην πράξη ότι εκφράζονται πιο δημιουργικά και αναπτύσσουν μια διαφορετική σχέση μαζί του. Βεβαίως, η συνολική αποτίμηση ενός τέτοιου εγχειρήματος δεν μπορεί να γίνει μέσα σε έναν μόνο χρόνο: τα αποτελέσματα εξετάζονται διαρκώς και αξιοποιούνται για τις αναγκαίες βελτιώσεις».

Η δυσκολία που δεν ήταν η περιοχή αλλά ο χρόνος

Η μεγαλύτερη δυσκολία του πρώτου χρόνου, σύμφωνα με την πρόεδρο των ΔΕΔΗΜΩΣ, ήταν ο χρόνος, καθώς η δημιουργία ενός εντελώς νέου θεσμού απαιτούσε να σχεδιαστούν και να εφαρμοστούν νέες διαδικασίες σε εξαιρετικά σύντομο χρονικό διάστημα.

«Όταν δημιουργείται κάτι καινούργιο και δεν υπάρχει διαμορφωμένο πλαίσιο προκύπτουν νέες διαδικασίες και προκλήσεις, στις οποίες πρέπει να ανταποκριθείς. Στην περίπτωσή μας, η μεγαλύτερη πρόκληση ήταν ο χρόνος. Κληθήκαμε να σχεδιάσουμε και να υλοποιήσουμε έναν νέο θεσμό σε πολύ σύντομο διάστημα, συντονίζοντας το Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, τα σχολεία, τους εκπαιδευτικούς, τις τοπικές αρχές και τις κοινότητες. Ήταν ένας συνεχής αγώνας δρόμου, με πρώτη προτεραιότητα τις εργασίες υποδομής, που υλοποιούνται γρήγορα, για την έγκαιρη προετοιμασία των σχολείων.

Παράλληλα, έπρεπε να διαμορφωθεί από την αρχή το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας του δικτύου. Μέσα από την παραγωγική συνεργασία του Ιδρύματος Ωνάση με το Υπουργείο, έγινε εφικτό οι εκπαιδευτικοί να αμείβονται από τους πόρους της δωρεάς μέσω του Γενικού Λογιστηρίου του Κράτους, ώστε να υλοποιηθούν οι Όμιλοι, ενώ με τη στήριξη του Ιδρύματος πραγματοποιούνται και οι επιμορφώσεις τους. Από εκεί και πέρα, η σημαντική και συνεχής πρόκληση είναι να μετατρέψουμε ένα φιλόδοξο όραμα σε καθημερινή σχολική πράξη. Η αλλαγή κουλτούρας απαιτεί χρόνο, συνέπεια και συνεχή υποστήριξη των ανθρώπων που βρίσκονται μέσα στο σχολείο», επισημαίνει η ίδια.

Οι κοινωνικές δυσκολίες δεν αντιμετωπίστηκαν ως εμπόδιο

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα σημεία του νέου θεσμού, αφορά στο κατά πόσο οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες των περιοχών, στις οποίες λειτουργούν τα ΔΗΜ.Ω.Σ. δυσκόλεψαν την εφαρμογή του μοντέλου. Όπως υπογραμμίζει η πρόεδρος, «δεν αντιμετωπίσαμε τον χαρακτήρα των περιοχών ως εμπόδιο, αλλά ως τον κύριο λόγο ύπαρξης του εγχειρήματος. Ακόμη και οι διαφοροποιήσεις στο γνωστικό επίπεδο των μαθητών δεν δημιούργησαν προβλήματα στο διδακτικό πρόγραμμα.

Οι εκπαιδευτικοί των ΔΗΜ.Ω.Σ. παρακολούθησαν εξειδικευμένη επιμόρφωση στον σχεδιασμό και την εφαρμογή πολυτροπικών και συμπεριληπτικών παιδαγωγικών προσεγγίσεων, με στόχο τη δημιουργία συμπεριληπτικών και ευέλικτων μαθησιακών περιβαλλόντων που ανταποκρίνονται στην ετερογένεια του μαθητικού πληθυσμού.

Ας μην ξεχνάμε, επίσης, ότι οι Όμιλοι και τα Σύνολα αποτελούν μια ευέλικτη διαδικασία: σχεδιάζονται και οργανώνονται από τους ίδιους τους εκπαιδευτικούς, με βάση τις ανάγκες, τις ιδιαιτερότητες και τις προτιμήσεις κάθε σχολείου. Πέρα από κάποιες προτάσεις που δίνονται στους εκπαιδευτικούς, δεν επιβάλλεται θεματολογία «άνωθεν». Βέβαια, θέλουμε να βλέπουμε προτάσεις υλοποίησης ομίλων ενισχυτικής διδασκαλίας και προετοιμασίας για τις Πανελλαδικές εξετάσεις.

Όπου διαπιστώθηκε ότι η ακαδημαϊκή ενίσχυση από μόνη της δεν αρκεί, επενδύσαμε περισσότερο σε ζητήματα ψυχοκοινωνικής υποστήριξης, ενδυνάμωσης των οικογενειών και διαμόρφωσης ενός ασφαλούς σχολικού περιβάλλοντος. Σε αυτό συνέβαλε ουσιαστικά η ύπαρξη σχολικών ψυχολόγων και η φύλαξη των μονάδων με μέριμνα του Ιδρύματος Ωνάση. Σε αυτούς θα προστεθούν και σχολικοί νοσηλευτές από τη νέα χρονιά. Η εκπαιδευτική αριστεία και η κοινωνική μέριμνα δεν αποτελούν δύο διαφορετικές στρατηγικές, αλλά τις δύο όψεις της ίδιας προσέγγισης, με επίκεντρο την ευημερία και την πρόοδο των μαθητών».

Στο ξεκίνημα του νέου εκπαιδευτικού εγχειρήματος, δεν έλειψαν και εκείνοι που δυσκολεύτηκαν να το εμπιστευθούν. Ερωτώμενη σχετικά, η κ. Λαμπροπούλου θα πει: «Σε ορισμένες περιπτώσεις, υπήρξε μια επιφύλαξη, κάτι που είναι απολύτως φυσιολογικό. Όταν εισάγεται κάτι νέο στο δημόσιο σχολείο, οι γονείς, οι μαθητές και οι εκπαιδευτικοί θέλουν πρώτα να δουν στην πράξη τι σημαίνει και πώς επηρεάζει τη σχολική καθημερινότητα. Η εμπιστοσύνη δεν χτίζεται μέσα από ανακοινώσεις, αλλά μέσα από έργα που πραγματοποιούνται με συνέπεια. Αυτό που διαπιστώνουμε είναι ότι, όσο οι κοινότητες βλέπουν τις αλλαγές να υλοποιούνται και τις δεσμεύσεις να γίνονται πράξη, τόσο ενισχύονται η εμπιστοσύνη και η συμμετοχή τους».

Τι λένε οι εκπαιδευτικοί

Από την ανατροφοδότηση των εκπαιδευτικών, η Δ.Ε.ΔΗΜ.Ω.Σ. κρατά δύο βασικά στοιχεία: Το πρώτο είναι η ανάγκη για ουσιαστική επιμόρφωση και επαγγελματική ανάπτυξη. Το δεύτερο, είναι η συνεργασία.

«Από τους εκπαιδευτικούς, κρατάμε πρώτον, την ανάγκη για ουσιαστική επιμόρφωση και επαγγελματική ανάπτυξη. Οι εκπαιδευτικοί θέλουν να εξελίσσονται και να έχουν πρόσβαση σε νέα εργαλεία και μεθοδολογίες με πρακτικό πρόσημο, που να εφαρμόζονται άμεσα στη σχολική τάξη. Δεύτερον, τη σημασία της συνεργασίας. Οι εκπαιδευτικοί μάς τόνισαν ότι, όταν μοιράζονται καλές πρακτικές και δουλεύουν ως κοινότητα μάθησης, το όφελος για τους μαθητές είναι πολλαπλάσιο.

Γενικά, οι εκπαιδευτικοί των ΔΗΜ.Ω.Σ. μας λένε πως αισθάνονται ότι λειτουργούν σε ένα περιβάλλον που τους ακούει, αναγνωρίζει την προσφορά τους και τους παρέχει την ανάλογη υποστήριξη, είτε αυτή αφορά στην επιμόρφωσή τους είτε στη συνεχή βελτίωση της υλικοτεχνικής υποδομής. Σε αυτό συμβάλλει και το οργανωμένο και πρακτικό πλαίσιο που έχει διαμορφωθεί, με την αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων, που τους διευκολύνει στην καθημερινότητα και το εκπαιδευτικό τους έργο», αναφέρει η κ. Λαμπροπούλου.

Το σχολείο ανοίγει τις πόρτες του στη γειτονιά

Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία του πρώτου χρόνου δεν βρίσκεται μέσα στις αίθουσες αλλά έξω από αυτές. Όπως δηλώνει η πρόεδρος, «τα ΔΗΜ.Ω.Σ. σχεδιάστηκαν εξαρχής ως σχολεία ανοιχτά στην κοινωνία, με ισχυρούς δεσμούς με τις γειτονιές στις οποίες λειτουργούν. Μέσα σε αυτή την πρώτη χρονιά, οι Όμιλοι και τα Σύνολα δημιούργησαν υλικό και έργα –από ταινίες μικρού μήκους, συνεντεύξεις έως θεατρικές και άλλες παραστάσεις– που παρουσιάστηκαν στις τοπικές κοινωνίες ή αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο, ώστε να είναι προσβάσιμα σε όλους. Με αυτόν τον τρόπο, τα ίδια τα παιδιά έγιναν φορείς δημιουργίας και ευαισθητοποίησης για ζητήματα που αφορούν την κοινότητά τους, αλλά και ευρύτερα την κοινωνία.

Παράλληλα, με πρωτοβουλία των σχολικών ψυχολόγων, οργανώθηκαν Σχολές Γονέων και δράσεις ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης γύρω από θέματα της εφηβείας, ανοιχτές όχι μόνο στους γονείς των μαθητών και μαθητριών αλλά και σε άλλους ενδιαφερόμενους από την περιοχή. Έτσι, το σχολείο λειτουργεί σταδιακά ως ένας ανοιχτός χώρος γνώσης, διαλόγου και συμμετοχής για ολόκληρη τη γειτονιά».

Όσο για τις πρώτες «μικρές ιστορίες» των παιδιών από τον πρώτο χρόνο λειτουργίας των σχολείων, η κ. Λαμπροπούλου αναφέρεται σε μαθητές που δημιούργησαν πρωτότυπα έργα, διακρίθηκαν σε διαγωνισμούς, ενώ άλλοι βρήκαν τη «φωνή» τους μέσα από το θέατρο, τον χορό ή τη μουσική: «Δεν μπορώ να ξεχωρίσω μία, υπάρχουν πολλές μικρές ιστορίες που αποδεικνύουν ότι ο αντίκτυπος στους μαθητές είναι ουσιαστικός. Μέσα από τις δράσεις που διοργανώθηκαν στο πλαίσιο των Ομίλων έχουμε συναντήσει μαθητές που δημιούργησαν πρωτότυπα έργα, διακρίθηκαν σε διαγωνισμούς, βρήκαν τη φωνή τους και το βηματισμό τους μέσα από το θέατρο, το χορό ή τη μουσική. Και έχουμε ακούσει φράσεις όπως: «Ήταν μία υπέροχη εμπειρία» ή «αγαπώ το σχολείο μου» οι οποίες δικαιώνουν τους κόπους και τη διαρκή προσπάθεια που καταβάλλεται από όλους μας».

Πού μπαίνει θετικό πρόσημο; Πού χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη προσπάθεια;

«Νομίζω ότι ανταποκριθήκαμε με επιτυχία στην πρόκληση της εκκίνησης, αλλά και στην πρόκληση της αναβάθμισης των υποδομών, οι οποίες αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία θα στηριχθεί αυτό το νέο μοντέλο δημόσιου σχολείου. Δημιουργήσαμε, έτσι, τις προϋποθέσεις για ένα σύγχρονο σχολείο που συνδυάζει ποιότητα, καινοτομία και κοινωνική δικαιοσύνη», τονίζει η κ.Λαμπροπούλου, συνεχίζοντας: «Εκεί που χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη προσπάθεια είναι στη συστηματική αποτίμηση του εκπαιδευτικού και κοινωνικού αντικτύπου, ώστε κάθε εκπαιδευτικός να μπορέσει, μέσα από αυτό το μοντέλο, να δημιουργήσει το δικό του καινοτόμο εκπαιδευτικό αποτύπωμα. Απώτερος στόχος είναι η διάχυση των καλών πρακτικών στο ευρύτερο δημόσιο σχολείο και η διαρκής ενδυνάμωση των τοπικών κοινοτήτων γύρω από κάθε σχολική μονάδα».

Τι προβλέπεται για το άμεσο μέλλον

Αναφορικά με τις άμεσες προτεραιότητες, η πρόεδρος των Δημόσιων Ωνασείων Σχολείων θα πει: «Το άμεσο μέλλον για εμάς περιλαμβάνει τρεις βασικές προτεραιότητες. Πρώτον, την περαιτέρω ανάπτυξη και εδραίωση του Δικτύου των ΔΗΜ.Ω.Σ. Έπειτα, την ενίσχυση των Ομίλων, των συνεργασιών με πανεπιστήμια και των καινοτόμων εκπαιδευτικών δράσεων. Τέλος, τη συστηματική μέτρηση και τεκμηρίωση του κοινωνικού και εκπαιδευτικού αντικτύπου, ώστε οι καλές πρακτικές να μπορούν να διαχυθούν σε ολόκληρο το δημόσιο εκπαιδευτικό σύστημα.

 Σε πρακτικό επίπεδο, άμεση προτεραιότητά μας είναι η στελέχωση όλων των σχολείων με εκπαιδευτικούς, καθώς και η  διεξαγωγή των συμπληρωματικών εξετάσεων στις 9 Σεπτεμβρίου για την κάλυψη των κενών θέσεων μαθητών/τριών, σε συγκεκριμένες σχολικές μονάδες. Ο σύνδεσμος για την υποβολή των αιτήσεων βρίσκεται ΕΔΩ. Ο σύνδεσμος για την ιστοσελίδα της ΔΕΔΗΜΩΣ είναι ΕΔΩ.

Ο τελικός στόχος δεν είναι να υπάρχουν λίγα εξαιρετικά σχολεία, αλλά να συμβάλουμε έτσι ώστε το δημόσιο σχολείο να γίνει συνολικά πιο σύγχρονο και καλύτερο για όλα τα παιδιά», καταλήγει.

Τι είναι τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία

Τα ΔΗΜ.Ω.Σ. αποτελούν δίκτυο δημόσιων σχολείων δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης με κοινωνικό προσανατολισμό, το οποίο υποστηρίζεται από το Κοινωφελές Ίδρυμα «Αλέξανδρος Σ. Ωνάσης». Προσφέρουν δωρεάν εκπαίδευση και δίνουν ιδιαίτερη έμφαση στην ψηφιακή εκπαίδευση, την τεχνητή νοημοσύνη, τη δημιουργικότητα και την καινοτομία.

Η λέξη «Ωνάσεια» δεν σημαίνει ότι τα σχολεία είναι ιδιωτικά. Πρόκειται για δημόσιες σχολικές μονάδες, οι οποίες υπάγονται διοικητικά στις αντίστοιχες Διευθύνσεις Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης. Την καθημερινή λειτουργία τους έχουν ο διευθυντής ή η διευθύντρια, ο υποδιευθυντής ή η υποδιευθύντρια και ο Σύλλογος Διδασκόντων.

Το Ίδρυμα Ωνάση υποστηρίζει το εγχείρημα, αλλά, σύμφωνα με τη Δ.Ε.ΔΗΜ.Ω.Σ., δεν παρεμβαίνει στη λειτουργία και στο περιεχόμενο της διδασκαλίας. Η διοίκηση του δικτύου ασκείται από εννεαμελή Επιτροπή, από την οποία πέντε μέλη ορίζονται από το Υπουργείο Παιδείας και τέσσερα υποδεικνύονται από το Ίδρυμα Ωνάση.

Τα νέα σχολεία ιδρύθηκαν με ιδιαίτερη έμφαση σε σχολικές κοινότητες όπου οι κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες καθιστούν σημαντική την πρόσβαση σε αναβαθμισμένες εκπαιδευτικές ευκαιρίες.

Η κοινωνική διάσταση αποτελεί άλλωστε βασικό στοιχείο του σχεδιασμού. Σύμφωνα με το Ίδρυμα Ωνάση, προβλέπεται ότι 40%-60% των μαθητών κάθε ΔΗΜ.Ω.Σ. θα προέρχεται από το δημοτικό διαμέρισμα στο οποίο βρίσκεται το σχολείο, ώστε να διατηρείται ισχυρός ο δεσμός με την τοπική κοινωνία.

Ο συνολικός σχεδιασμός εκτιμάται ότι μπορεί να δώσει πρόσβαση στο συγκεκριμένο εκπαιδευτικό μοντέλο σε περίπου 6.000 μαθητές κάθε χρόνο και σε περισσότερους από 22.000 σε ορίζοντα δωδεκαετίας.

Πώς εισάγεται ένας μαθητής σε Ωνάσειο

Για την εισαγωγή τους, οι μαθητές συμμετέχουν σε γραπτή δοκιμασία. Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Αιτήσεων Εισαγωγής, το οποίο είναι κοινό για Πρότυπα, Πρότυπα Εκκλησιαστικά και Πειραματικά Σχολεία.

Κάθε υποψήφιος μπορεί να δηλώσει συμμετοχή στις εξετάσεις για ένα ΔΗΜ.Ω.Σ., χωρίς να αποκλείεται από τη δυνατότητα να συμμετάσχει παράλληλα στις εξετάσεις για Πρότυπο ή Πρότυπο Εκκλησιαστικό Σχολείο ή στην κλήρωση για Πειραματικό.

Στις εξετάσεις για τα ΔΗΜ.Ω.Σ. αξιολογούνται γνώσεις και δεξιότητες και ειδικότερα η κατανόηση κειμένων της ελληνικής γλώσσας και οι μαθηματικές έννοιες.

Σημαντικό είναι ότι η εξέταση δεν αποτελεί απλώς έναν έλεγχο αποστήθισης συγκεκριμένης ύλης. Το ζητούμενο είναι να αξιολογηθούν γνώσεις και δεξιότητες που έχουν αποκτηθεί κατά τη φοίτηση του μαθητή στο Δημοτικό, το Γυμνάσιο ή την Α΄ Λυκείου, ανάλογα με την τάξη εισαγωγής.

Ωνάσεια, Πρότυπα και Πειραματικά: Πού βρίσκεται η διαφορά;

Η σύγχυση ανάμεσα στις τρεις κατηγορίες είναι εύκολη, επειδή και τα τρία μοντέλα ανήκουν στον χώρο των δημόσιων σχολείων με ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Ωστόσο, δεν είναι το ίδιο.

Τα Πρότυπα Σχολεία έχουν ως βασικό χαρακτηριστικό την εισαγωγή μαθητών μέσω εξετάσεων και προσανατολίζονται στην αριστεία και την καλλιέργεια υψηλών επιδόσεων.

Τα Πειραματικά Σχολεία έχουν διαφορετική αποστολή: λειτουργούν ως χώροι εφαρμογής και δοκιμής εκπαιδευτικών πρακτικών και η εισαγωγή μαθητών πραγματοποιείται με κλήρωση.

Τα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία συνδυάζουν στοιχεία αυξημένων εκπαιδευτικών απαιτήσεων με έναν έντονο κοινωνικό προσανατολισμό. Η εισαγωγή γίνεται με εξετάσεις, αλλά ο σχεδιασμός τους δίνει ιδιαίτερη έμφαση στην πρόσβαση μαθητών από τις τοπικές κοινωνίες, στις καινοτόμες δράσεις, στους Ομίλους και στα Σύνολα και στη δυνατότητα οι εκπαιδευτικές πρακτικές που αναπτύσσονται να διαχυθούν στο δημόσιο σχολείο. Όπως επισημαίνει το Ίδρυμα Ωνάση, παρά τις ομοιότητες με τα Πρότυπα, τα ΔΗΜ.Ω.Σ. επιχειρούν να διαμορφώσουν έναν νέο τύπο δημόσιου σχολείου με κοινωνικό χαρακτήρα.

Το σχολείο δεν τελειώνει όταν χτυπά το κουδούνι

Ένα από τα σημαντικότερα στοιχεία των ΔΗΜ.Ω.Σ. είναι οι Όμιλοι και τα Σύνολα. Πρόκειται για δραστηριότητες που λειτουργούν πέρα από το τυπικό ωρολόγιο πρόγραμμα και διευρύνουν τις εκπαιδευτικές επιλογές των μαθητών.

Το αντικείμενό τους μπορεί να αφορά τις θετικές και ανθρωπιστικές επιστήμες, τις ξένες γλώσσες, την τέχνη, τον πολιτισμό και τον αθλητισμό. Παράλληλα, μπορούν να περιλαμβάνουν καινοτόμες δράσεις, ενισχυτική διδασκαλία και προετοιμασία για τις Πανελλαδικές Εξετάσεις.

Εδώ ακριβώς επιχειρείται να δοθεί διαφορετικό περιεχόμενο στην έννοια του σχολείου. Ο μαθητής δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως αποδέκτης μιας προκαθορισμένης ύλης, αλλά ως νέος άνθρωπος με ενδιαφέροντα, κλίσεις και ταλέντα που μπορούν να καλλιεργηθούν.

Η έμφαση στην ψηφιακή εκπαίδευση, την τεχνητή νοημοσύνη, την καινοτομία και τη δημιουργικότητα εντάσσεται σε αυτή τη λογική.

Το πανεπιστήμιο μπαίνει πιο κοντά στο σχολείο

Μια ακόμη σημαντική κατεύθυνση που θέλει να ενισχύσει η Δ.Ε.ΔΗΜ.Ω.Σ. είναι η συνεργασία με τα πανεπιστήμια.

Η Σοφία Λαμπροπούλου θέτει ως προτεραιότητα την ενίσχυση των συνεργασιών με πανεπιστημιακά ιδρύματα, αλλά και την ανάπτυξη καινοτόμων εκπαιδευτικών δράσεων.

Η λογική είναι να δημιουργηθούν γέφυρες ανάμεσα στη σχολική εκπαίδευση και την επιστημονική έρευνα. Οι μαθητές να έρχονται σε επαφή με σύγχρονα επιστημονικά πεδία και οι εκπαιδευτικοί να μπορούν να αξιοποιούν σύγχρονες μεθόδους και εργαλεία.

Από την πλευρά των πανεπιστημίων, ένα τέτοιο δίκτυο μπορεί να λειτουργήσει ως πεδίο εφαρμογής εκπαιδευτικών και ερευνητικών πρακτικών.

Εκπαιδευτικοί, ο κρίσιμος παράγοντας

Καμία εκπαιδευτική μεταρρύθμιση δεν μπορεί να πετύχει χωρίς εκπαιδευτικούς. Και αυτό είναι ένα σημείο που αναδεικνύεται ιδιαίτερα στον σχεδιασμό των ΔΗΜ.Ω.Σ.

Στις 28 Αυγούστου 2026 ολοκληρώθηκε η τοποθέτηση εκπαιδευτικών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης με τετραετή θητεία στα Δημόσια Ωνάσεια Σχολεία για τα σχολικά έτη 2026-2027 έως και 2029-2030.

Μία ημέρα αργότερα, την 1η Σεπτεμβρίου, το Υπουργείο Παιδείας ανακοίνωσε την πρόσληψη 142 εκπαιδευτικών Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης ως προσωρινών αναπληρωτών για τα ΔΗΜ.Ω.Σ. για το διδακτικό έτος 2026-2027. Οι εκπαιδευτικοί καλούνται να παρουσιαστούν στις οικείες Διευθύνσεις Εκπαίδευσης για ανάληψη υπηρεσίας στις 7 και 8 Σεπτεμβρίου.

Και υπάρχει ένας ακόμη κρίσιμος παράγοντας: η συνέχεια. Η τετραετής θητεία δημιουργεί προϋποθέσεις μεγαλύτερης σταθερότητας από μια διαρκή εναλλαγή προσωπικού και επιτρέπει στους εκπαιδευτικούς να σχεδιάζουν δράσεις με μεγαλύτερο ορίζοντα.

protothema.gr