Κακοποίηση γυναικών: 6.700 κλήσεις απ' όλη τη χώρα το 2021-186 τα περιστατικά στην Κρήτη

Ξεπερνούν τις 6.700 οι κλήσεις κακοποιημένων γυναικών που δέχθηκε το πρώτο 10μηνο του 2021 η τηλεφωνική γραμμή SOS 15900 της Γενικής Γραμματείας Ισότητας των Φύλων, για την ψυχοκοινωνική στήριξη και συμβουλευτική σε γυναίκες θύματα βίας. Ποσοστο 84% των καταγγελιών να αφορούν ενδοοικογενειακή βία.

Δείτε τα στοιχεία για το 2020 και το 2021

Περίπου οι μισές από τις γυναίκες που κάλεσαν οι ίδιες στο 15900 ζητώντας στήριξη, ήταν παντρεμένες και σε ποσοστό 56% μητέρες.

Σε ό,τι αφορά το μορφωτικό επίπεδο και την οικονομική κατάσταση, το 27% των γυναικών που έχουν υποστεί κακοποίηση δήλωσαν πως δεν εργάζονται, ενώ σε ποσοστό περίπου 22% περιέγραψαν την οικονομική τους κατάσταση ως κακή και μέτρια.

Αναλυτικά, η Τηλεφωνική Γραμμή SOS 15900, στο διάστημα από τις 1/1/2011 έως τις 1/10/2021 έχει δεχθεί 7.809 κλήσεις.

Οι 3.182 (84%) αφορούσαν καταγγελίες περιπτώσεων ενδοοικογενειακής βίας. Από αυτές το 69% αφορούσαν καταγγελίες των ίδιων των κακοποιημένων γυναικών, ενώ το 31% σε καταγγελίες από τρίτα πρόσωπα, κυρίως από φίλους/-ες, γονείς, άλλους συγγενείς, αδέλφια ακόμη και γείτονες.

Από τις κλήσεις το 84% είχαν να κάνουν με ενδοοικογενειακή βία, 124 κλήσεις (3%) με σεξουαλική παρενόχληση και 67 κλήσεις (2%) με περιπτώσεις βιασμού.

Τα αιτήματα των κλήσεων αυτών ήταν: 2.026 κλήσεις (40%) για ψυχοκοινωνική στήριξη, 1.893 κλήσεις (38%) για νομική συμβουλευτική, 734 κλήσεις (12%) για νομική βοήθεια και 268 κλήσεις (5%) για αναζήτηση φιλοξενίας.

Σχετικά με το προφίλ των γυναικών θυμάτων βίας που κάλεσαν στο 15900, από εκείνες που απάντησαν στην ερώτηση για την εργασιακή τους κατάσταση προκύπτει ότι:

26% είναι απασχολούμενες, από τις οποίες 7% αυτοαπασχολούμενες
17% είναι άνεργες, από τις οποίες 12% μακροχρόνια άνεργες και
0% είναι οικονομικά ανενεργές

Από τις γυναίκες θύματα βίας, που απάντησαν στην ερώτηση για την οικογενειακή τους κατάσταση φαίνεται ότι:

45% είναι έγγαμες
14% είναι άγαμες
6% σε διάσταση
6% διαζευγμένες
2% χήρες
8% σε συμβίωση

Από τις γυναίκες που απάντησαν στην ερώτηση για την ηλικία τους
φαίνεται ότι:

6% είναι από 15 έως 24 ετών
20% είναι από 25 έως 39 ετών 
23% είναι από 40 έως 54 ετών 
6% είναι από 65 ετών και άνω.

Η εικόνα στην Κρήτη

Στην Κρήτη παρατηρείται αύξηση στα καταγγελόμενα περιστατικά βίας και κακοποίησης σε βάρος γυναικών το 2021 και πριν αυτό ολοκληρωθεί σε σχέση με το 2020.

Ειδικότερα στο δεκάμηνο του 2021 έχουμε καταγγελία 186 περιστατικών στην Κρήτη έναντι 168 όλο το 2020.

Ανά περιοχή φέτος έχουμε την εξής εικόνα: 95 περιστατικά στο Ηράκλειο, 2 στον Άγιο Νικόλαο, 7 στην Ιεράπετρα, 23 στο Ρέθυμνο, 3 στη Σητεία και 41 στα Χανιά.

Πέρυσι όλο το χρόνο είχαμε : 91 στο Ηράκλειο, 9 στην Ιεράπετρα, 11 στο Ρέθυμνο, 2 στη Σητεία και 45 στα Χανιά

Σημαντική αύξηση καταγγελιών κατά τη διάρκεια του lockdown

Όπως προκύπτει από τα στοιχεία, για την περίοδο της πρώτης «καραντίνας» και του υποχρεωτικού εγκλεισμού στο σπίτι λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού, καταγράφηκε σημαντική αύξηση των καταγγελιών για περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Γενικής Γραμματείας, οι κλήσεις για περιστατικά βίας τον Απρίλιο του 2020 έφθασαν τις 1.070, ενώ οι αντίστοιχες κλήσεις το Μάρτιο της ίδια χρονιάς ήταν 325. Εξίσου ανησυχητική είναι η αύξηση των κλήσεων για περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας τον Απρίλιο του 2020, με 648 κλήσεις. Οι κλήσεις για περιστατικά ενδοοικογενειακής βίας σχεδόν τετραπλασιάστηκαν το μήνα της «καραντίνας» σε σύγκριση με τον προηγούμενο μήνα, που καταγράφηκαν 166 κλήσεις για παρόμοια περιστατικά.

Από τα ίδια στοιχεία προκύπτει ότι επτά στα δέκα περιστατικά βίας καταγγέλθηκαν από τα ίδια τα θύματα και τρία στα δέκα καταγγέλθηκαν από τρίτα πρόσωπα, όπως γονείς, παιδιά, αδέρφια, γείτονες και φίλοι. Είναι φανερό πως η καμπάνια ενημέρωσης για τη στήριξη των γυναικών θυμάτων βίας κινητοποίησε τις ωφελούμενες, καθώς και τα τρίτα πρόσωπα στο να προχωρήσουν σε επικοινωνία με τη γραμμή SOS και να καταγγείλουν τα περιστατικά βίας. 

Δείτε τα στοιχεία για το 2020 και το 2021

Εννιά στα δέκα άτομα που κάλεσαν στη γραμμή SOS 15900, τόλμησαν για πρώτη φορά να αναφέρουν το περιστατικό βίας, να ζητήσουν στήριξη και να στείλουν με τη σειρά τους σε όλες τις γυναίκες το μήνυμα «Μένουμε σπίτι αλλά δεν μένουμε σιωπηλές».

Παράλληλα, σύμφωνα με τα ίδια στοιχεία, τα περισσότερα θύματα βίας ήταν σύζυγοι – σύντροφοι (στο 61% των περιστατικών). Δηλαδή, 485 σύζυγοι – σύντροφοι τον Απρίλιο του 2020 βίωσαν σκληρές εικόνες που δύσκολα θα ξεχάσουν, ενώ έντονο προβληματισμό προκαλεί το γεγονός ότι το 10% των περιστατικών βίας αφορούσε σε παιδιά (77 παιδιά).

Από τα ίδια στοιχεία προκύπτει ότι το 8% των περιστατικών βίας αφορούσε σε πρώην συζύγους – πρώην συντρόφους (56 θύματα) και 67 περιστατικά αφορούσαν περιστατικά βίας κατά γονέων και αδελφών (9%).

Όπως σημειώνουν οι ειδικοί, σε χρονικά διαστήματα όπου το ζευγάρι περνάει περισσότερο χρόνο μαζί, τα περιστατικά βίας αυξάνονται. Αυτό σχετίζεται με το γεγονός πως οι δύο σύζυγοι ή σύντροφοι μοιράζονται επιπλέον χρόνο μαζί και η τριβή θα φέρει στην επιφάνεια πιο γρήγορα και πιο εύκολα συμπεριφορές που περικλείουν βία, οποιασδήποτε μορφής. Είναι εξαιρετικά σημαντικό όμως να  γνωρίζουμε πως ένας άντρας που δεν είναι βίαιος, δεν θα γίνει ξαφνικά εξαιτίας μιας δύσκολης κατάστασης που μπορεί να αντιμετωπίζει. Ίσως  να γίνει πιο επιθετικός με συχνότερα ξεσπάσματα επιθετικής συμπεριφοράς, ο άντρας που ήδη επέλεγε αυτόν τον τρόπο να σχετίζεται με τη σύζυγο ή σύντροφό του.

Αιτήματα για στήριξη και φιλοξενία 

Η κύρια ηλικιακή ομάδα που κάλεσε στη γραμμή SOS, ήταν από 40-54 ετών (27%), με αμέσως επόμενη την ηλικιακή ομάδα των 25-39 ετών (18%). Η οικογενειακή κατάσταση της πλειοψηφίας των ωφελουμένων ήταν έγγαμες (52%), με παιδιά (62%) και απασχολούμενες (21%).

Τέλος, όσον αφορά στα αιτήματα των ωφελούμενων, το 40% ήθελε ψυχοκοινωνική στήριξη και το 36% νομική συμβουλευτική και βοήθεια. Επιπλέον, στα παιδιά των θυμάτων βίας προσφέρθηκε από το Χαμόγελο του Παιδιού ιατρική βοήθεια, ενώ 41 κλήσεις αφορούσαν αίτημα φιλοξενίας σε ξενώνες. Μάλιστα 15 περιστατικά ήταν έκτακτα και χρειάστηκε να απομακρυνθούν τα θύματα άμεσα από το  περιβάλλον τους. Τα θύματα και τα παιδιά τους φιλοξενήθηκαν σε ειδικά καταλύματα που εξασφάλισε η Γενική Γραμματεία σε συνεργασία με την Ελληνική Ιατροδικαστική Εταιρία και Το Ξενοδοχειακό Επιμελητήριο Ελλάδος.

Συγκέντρωση στο Σύνταγμα

Δεκάδες γυναίκες και άνδρες ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα της «Πρωτοβουλίας κατά των Γυναικοκτονιών» που απαρτίζεται από 18 γυναικείες και φεμινιστικές συλλογικότητες και συγκεντρώθηκαν απόψε μπροστά στη Βουλή για να δηλώσουν με την παρουσία τους την ανάγκη για κοινωνική αλλαγή αλλά και άμεση λήψη μέτρων για την αντιμετώπιση του φαινομένου. Οι συγκεντρωμένοι σήκωσαν πανό με συνθήματα όπως «Όχι άλλη Γαρυφαλλιά, όχι άλλοι νταήδες» και «Πες το με το όνομά του. Είναι γυναικοκτονία! Καμία λιγότερη».

Μέχρι σήμερα, η Ελλάδα για το 2021 μετρά 17 δολοφονίες γυναικών. Τα ονόματα και τις συνθήκες της δολοφονίας κάθε μιας από αυτές ανέγνωσαν οι ηθοποιοί Λουκία Πιτσιόλα και Λεωνίδας Κακούρης, οι οποίοι συμμετείχαν στη διαμαρτυρία.

Παρούσες στην διαμαρτυρία ήταν επίσης η μητέρα της Γαρυφαλλιάς, θύμα γυναικοκτονίας στη Φολέγανδρο φέτος το καλοκαίρι, όπως και η μητέρα της Ερατούς, θύμα γυναικοκτονίας στη Λέσβο το 2019 ενώ επιστολή υποστήριξης της διοργάνωσης απέστειλαν οι γονείς της Ελένης Τοπαλούδη, η οποία δολοφονήθηκε στη Ρόδο το 2018. Η μητέρα της 26χρονης Γαρυφαλλιάς σε δηλώσεις της μπροστά στη Βουλή ζήτησε «τα ισόβια να είναι ισόβια και να αναγνωριστεί ο όρος γυναικοκτονία».

Κατά τη διάρκεια της συγκέντρωσης, νέοι με πλακάτ πάνω στα οποία ήταν γραμμένα τα νούμερα 1 έως 17 καθώς και λίγες κουβέντες για κάθε θύμα που δολοφονήθηκε φέτος από σύντροφο ή συγγενικό πρόσωπο στάθηκαν μπροστά στη Βουλή.

Στο κείμενο διαμαρτυρίας της πρωτοβουλίας αναφέρεται, μεταξύ άλλων, «16 + 1 γυναίκες δεν είναι πια μαζί μας, γιατί η κοινωνία εκπαιδεύει αγόρια νταήδες και κορίτσια θύματα, προσφερόμενους δολοφόνους και δολοφονημένες του αύριο, που εθίζονται από νωρίς στα αχαλίνωτα ένστικτα έμφυλης βίας, με τη συνεχή, σεξιστική προβολή του εγκλήματος και πληθώρας τηλεσκουπιδιών, υποτιθέμενων παιχνιδιών διασκέδασης».