Κώστας Γκορτζής: Ο Αντιναύαρχος που ήταν μέλος στο "Βέλος", στην "καρδιά" της Χούντας μιλάει στο newshub.gr

51 χρόνια έχουν περάσει, από το Κίνημα του "Βέλους". Το Ελληνικό Κράτος γιορτάζει σήμερα επίσημα την επέτειο αυτή, σε εκδήλωση που θα πραγματοποιηθεί στη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων στον Πειραιά.
Με αφορμή, λοιπόν, την επέτειο αυτή, το newshub. gr φιλοξενεί μία άκρως ενδιαφέρουσα συνέντευξη...

Ο Κώστας Γκορτζής, (Αντιναύαρχος Εν Αποστρατεία), ήταν τότε μόλις 22 χρόνων, έχοντας το βαθμό του σημαιοφόρου και ως μέλος του θρυλικού πληρώματος, διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο, αφού ήταν ο μόνος μες στο πλήρωμα, που γνώριζε σε άριστο βαθμό την αγγλική γλώσσα και έτσι ανέλαβε την προπαγάνδα κατά της Χούντας, με εντολή του ηρωϊκού κυβερνήτη Νίκου Παππά.
Το ημερολόγιο έγραφε 25η Μαΐου του 1973. Ο Αντιναύαρχος Εν Αποστρατεία Κώστας Γκορτζής, μιλώντας στο newshub.gr ξετυλίγει σκέψεις και συναισθήματα, σε μια πολύ ενδιαφέρουσα συνέντευξη, για να θυμούνται οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νεότεροι.

-Κύριε Γκορτζή. Πώς πήρε τότε ο Νίκος Παππάς την απόφαση αυτή, που έχει μείνει στην ιστορία ως το "Βέλος" στην καρδιά της δικτατορίας.

"Την εποχή εκείνη, σχεδιάστηκε να γίνει το Κίνημα του Ναυτικού. Αυτό το Κίνημα σχεδιαζόταν από το 1968 μέχρι το 1972, γιατί έπρεπε να τοποθετηθούν σε κατάλληλες θέσεις οι κινηματίες, ούτως ώστε να είναι μαζικό το Κίνημα και όχι ατομικό.
Το Κίνημα αποκαλύφθηκε στις 22 Μαΐου 1973 το βράδυ και άρχισαν οι πρώτες συλλήψεις των μυημένων σε αυτό. Το "Βέλος" εκείνη τη μέρα, ήταν εν πλω σε άσκηση του ΝΑΤΟ μαζί με άλλα νατοϊκά καράβια, ανοιχτά από την Ιταλία. Με τις πρώτες συλλήψεις, η Χούντα προσπάθησε, να μειώσει την έκταση του Κινήματος του Ναυτικού μιλώντας για μία "ανταρσία οπερέτα, 3-4 αξιωματικών αποστράτων, με 2-3 ακόμα εν ενεργεία". Όταν μάθαμε από την Ιταλική τηλεόραση ότι άρχισαν οι συλλήψεις και αποκαλύφθηκε το Κίνημα του Ναυτικού, εμείς δεν ξέραμε οι μικρότεροι τίποτα απ΄όλα αυτά. Αλλά ο Παππάς ήταν από τους κύριους πυρήνες του Κινήματος. Οι επιλογές του Παππά ήταν να γυρίσει το καράβι πίσω και να συλληφθεί και αυτός. Και η δικτατορία να λογοκρίνει τα πάντα στην Ελλάδα και να μην αποκαλύψει την έκταση του Κινήματος, η οποία ήταν συνολική για το Πολεμικό Ναυτικό. Επίσης, συμμετείχαν σε αυτό, στελέχη της αεροπορίας και του στρατού ξηράς. Και επομένως, αυτό που ήταν σαν προτεραιότητα ήταν, να προβάλλει ο Παππάς την έκταση του Κινήματος εντός και εκτός της Ελλάδας, ούτως ώστε να καταλάβουν όλοι, ότι η Χούντα δεν στηριζόταν στις ένοπλες δυνάμεις, αλλά στηριζόταν σε έναν πυρήνα των ενόπλων δυνάμεων και τους θεσμικούς βέβαια φορείς που την υποστήριζαν"...

-Έτσι αποφασίστηκε η απόσχιση του "Βέλους" από το Νατοϊκό στόλο προς την Ιταλία;

"Ακριβώς. Γι αυτό αποφάσισε ο Νίκος Παππάς, να βγει στην Ιταλία και να πάει μετά από 20 μέρες στην ετήσια Σύνοδο του ΝΑΤΟ που γινόταν στην Κοπεγχάγη της Δανίας και να αποκαλύψει εκεί, την έκταση του Κινήματος του Ναυτικού".

-Εσείς όταν ενημερωθήκατε από την Ιταλική τηλεόραση ότι έγιναν οι πρώτες συλλήψεις, ήσασταν σε άσκηση...

"Ήμασταν σε άσκηση με άλλα τέσσερα πλοία του ΝΑΤΟ. Ένα τουρκικό. Ένα εγγλέζικο. Ένα αμερικάνικο. Και ένα Ιταλικό".

- Κι εκεί ελήφθη η απόφαση ότι "όχι δε γυρίζουμε πίσω. Πάμε Ιταλία".

"Σωστά. Αποσχίστηκε από την άσκηση. Έστειλε ένα σήμα στο διοικητή του ΝΑΤΟ και στον διοικητή των πλοίων ότι "αποχωρούμε για να υπερασπιστούμε την ελευθερία και τη δημοκρατία στην Ελλάδα και τους συντρόφους μας, που αυτή τη στιγμή βασανίζονται στα μπουτρούμια της ΕΣΑ΄" και πλεύσαμε προς την Ιταλία".

-Μεγάλη πράξη αυτή...

"Ο Παππάς ήταν ηγέτης πραγματικός. Και το πλήρωμα τον ακολουθούσε πιστά σε οποιαδήποτε απόφαση να έπαιρνε. Μόλις μάθαμε ότι θα ζητήσει πολιτικό άσυλο για να πάει στη Δανία, όλο το πλήρωμα ήθελε να τον ακολουθήσει. Βεβαίως, γράψαμε σε έναν κατάλογο, ποιος ήθελε να ακολουθήσει. Και στους 180 μπήκε μέσα ο Παππάς, είδε τον κατάλογο και μας λέει, "ρε είστε τρελοί; Δεν θα παρατήσουμε το πλοίο ούτε στους Ιταλούς, ούτε σε κανέναν άλλο. Εάν κάποιοι πρέπει να ακολουθήσουν, ας είναι κάποιοι μικροί που δεν έχουν υποχρεώσεις οικογενειακές, ούτως ώστε να βασανιστούν και οι οικογένειες τους, να ταλαιπωρηθούν στην Ελλάδα"...
Έτσι, "κόψε ράψε" μείναμε 31 στον κατάλογο, 6 αξιωματικοί και 25 υπαξιωματικοί".

-Εσείς τότε ήσασταν σημαιοφόρος.

"Σημαιοφόροι ήμασταν και οι έξι τότε".

-Ήσασταν όμως ο μόνος που γνώριζε αγγλικά και έτσι αναλάβατε να ενημερώσετε την παγκόσμια κοινή γνώμη.

"Όλοι γνώριζαν λίγο - πολύ αγγλικά. Εγώ τα γνώριζα καλύτερα, λόγω του σχολείου που πήγαινα εδώ στην Θεσσαλονίκη, του Αμερικανικού κολεγίου. Από κει και πέρα είχα το ρόλο να απαντάω στα τηλέφωνα, στους δημοσιογράφους. Να απαντάω εγγράφως στα μηνύματα. Να στέλνουμε ανακοινώσεις στα διάφορα ΜΜΕ, γιατί η ενέργεια αυτή του Παππά και του "Βέλους" έγινε παγκόσμια είδηση. Επί μήνες πρωτοσέλιδη από την Ιαπωνία μέχρι την Αλάσκα"!

-Πώς συμπεριφέρθηκε τότε η Χούντα στην Ελλάδα;

"Από τη στιγμή που φύγαμε εμείς, η Χούντα φρόντισε να στείλει διπλάσιους επί του πλοίου και καινούργιο κυβερνήτη και το πλοίο συνέχιζε τη συμμετοχή του στην άσκηση μέχρι ενός ορισμένου σημείου και μετά επέστρεψε στην Ελλάδα. Η Χουντική προπαγάνδα ήταν ότι "παρεδόθη το πλοίο στους Ιταλούς". "Παρεδόθη το πλοίο στους εχθρούς". Ποιους εχθρούς τώρα; Αυτούς που μας έστειλαν να συνεκπαιδευόμαστε μαζί; Δηλαδή η Ιταλία ήταν εχθρός; Ο Παππάς παρέδωσε τα καθήκοντα του σύμφωνα  με τις διατάξεις του Ναυτικού στον Ύπαρχο. Ο οποίος είναι απολύτως ικανός να κυβερνήσει το καράβι. Και μαζί με τους 31 συναδέλφους βγήκε στην Ιταλία.
Στην Ιταλία, η υποδοχή ήταν ενθουσιώδης απ΄όλα τα κόμματα. Με επιτροπές διακομματικές απ΄τη Βουλή που ήρθαν να μας στηρίξουν. Και ενώ η κυβέρνηση του Αντρεότη ήθελε να μας εκδώσει  πίσω στην Ελλάδα ή να μας κλείσει σε στρατόπεδο συγκέντρωσης, κάπου στην Τεργέστη, ξεσηκώθηκε όλος ο Τύπος ο Ιταλικός όπως και όλα τα κόμματα στη Βουλή και τελικά εντός 20 ημερών μας δόθηκε το πολιτικό άσυλο. 14 μήνες μετά έπεσε η Χούντα. Πριν να πέσει η Χούντα, λόγω της εισβολής των τούρκων στην Κύπρο, δηλώσαμε εγγράφως στην Πρεσβεία της Αγγλίας, ότι επιθυμούμε να γυρίσουμε στην Ελλάδα για να καταταγούμε ως απλοί ναύτες με τους συναδέλφους μας που ήταν στην επιστράτευση και σε επιφυλακή. Και εκείνη την εποχή, πριν πέσει η Χούντα, ο αρχηγός ενόπλων δυνάμεων έστειλε εγκριτικό. Και μάλιστα οι εφημερίδες της Χούντας τότε, έγραφαν ότι "επέστρεψε και το πλήρωμα του "Βέλους" και πλέει προς την Κύπρο".
Όμως, γυρνώντας εκείνης την ημέρα μέσω Ρώμης, γιατί έπρεπε να εγκριθούν τα διαβατήρια μας μέσω της Πρεσβείας, μας καθυστέρησαν δυο μέρες στη Ρώμη οι Χουνταίοι της Πρεσβείας της Ελληνικής και γυρίσαμε την επόμενη μέρα της επιστροφής του Καραμανλή.
Και μετά από ένα μήνα επανήλθαμε στο Ναυτικό με τα συγχαρητήρια του Αραπάκη, ο οποίος μας είχε αποστρατεύσει...Ήταν ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Ναυτικού επί Χούντας. Και ήταν και ήταν αυτός που
συνεννοείτο με τους Αμερικανούς για την υπόθεση της Κύπρου. Ήταν δηλαδή αυτός, που μας είχε αποτάξει και μας είχε στερήσει τους βαθμούς και την ιθαγένεια και μετά μας έδινε συγχαρητήρια για τον ηρωισμό μας"!

-Πάντως, για το Ναυτικό υπήρχε τότε η εντύπωση ότι είχε πολλούς βασιλόφρονες...

"Στο πραξικόπημα του 1967 του Βασιλιά, όλο το Ναυτικό βγήκε στο Αιγαίο αλλά όχι για να τον στηρίξει. Βγήκε για να στηρίξει τη συνταγματική νομιμότητα. Δε βγήκε να στηρίξει το Βασιλιά. Αυτά περί βασιλικού ναυτικού ήταν ελληνικά παραμύθια. Το Κίνημα του Ναυτικού όπως και του "Βέλους", περιείχε όλες τις ιδεολογίες του δημοκρατικού τόξου, από βασιλικούς μέχρι αριστερούς. Το Ναυτικό είναι εξαιρετικά δημοκρατικό στη λειτουργία του. Στη λειτουργία της πλωτής κοινωνίας. Και δεν παίζουν ρόλο οι διαφορετικές ιδεολογίες. Προέχει ο θαλασσινός πολιτισμός και το "εμείς" πάνω από το "εγώ".

-Άρα ήταν "μύθος" το "βασιλικό ναυτικό";

"Μύθος" κατάλληλα τροφοδοτούμενος από διάφορα συμφέροντα. Π.χ. η Χούντα ήθελε να διώξει το Βασιλιά. Βρήκε ευκαιρία με το Κίνημα του Ναυτικού, να πει "ο Βασιλιάς είναι ανακατεμένος. Κάνω δημοψήφισμα και τον αλλάζω". Οι άνθρωποι του "Βέλους" συνέταξαν μία ανοιχτή επιστολή προς όλους όπου έλεγε ότι "είμαστε πιστοί στη συνταγματική νομιμότητα της Βασιλευομένης Κοινοβουλευτικής Δημοκρατίας μέχρις ότου ο λαός αποφασίσει διαφορετικά".

-Συνεπώς, εκμεταλλεύτηκε η Χούντα το Κίνημα του "Βέλους".

"Σαφώς. Και εξακολουθούν να το εκμεταλλεύονται. Ο Παττακός μέχρι τα 100 και χρόνια που έζησε, επέμενε ότι "παραδώσαμε το πλοίο στον εχθρό" και διάφορα άλλα παραμύθια τέτοια. Το αποτέλεσμα ήταν όμως ότι η Χούντα, μετά το Κίνημα του "Βέλους" μέσα σε 20 μέρες, έκανε δημοψήφισμα για να καταργήσει τη Βασιλεία.
Έκανε κυβέρνηση πολιτική με τον Μαρκεζίνη. Σταμάτησε τις δίκες όλων των υπόδικων πολιτικών. Σταμάτησε τις ανακρίσεις. Άνοιξε τις φυλακές στους καταδικασμένους πολιτικούς κρατούμενους. Σταμάτησε τις εξορίες και τους επέστρεψε όλους πίσω. Αμνήστευσε δε τους πάντες, ακόμα και τον Παναγούλη.  Kαι τους κινηματίες του Ναυτικού, όχι όμως  τον Παππά και όσους τον ακολούθησαν. Απόδειξη για το πόσο μεγάλη ήταν η ζημιά που υπέστη η Χούντα από το Κίνημα του "Βέλους"!

-Μπορούμε, να πούμε συνεπώς, ότι ήταν ένας αγώνας με νίκες πολλαπλές;

"Σαφώς. Αποκάλυψε ένα τεράστιο Κίνημα. Αποκαθήλωσε τα επιχειρήματα της Χούντας ότι στηρίζεται στις ένοπλες δυνάμεις. Και πλέον και οι πάτρωνες τους στο εξωτερικό τους πίεζαν να εκδημοκρατικοποιήσουν κάπως την κατάσταση γι αυτό και πήραν αυτά τα μέτρα".