Ο ανοικτός δίαυλος, οι 7 συμφωνίες και ο στόχος των 10 δισ. - Tα μηνύματα μετά τη συνάντηση Μητσοτάκη - Ερντογάν

Σε μία προσπάθεια να διατηρηθούν οι ήπιοι τόνοι στις ελληνοτουρκικές σχέσεις, τόσο ο Κυριάκος Μητσοτάκης όσο και ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πρόβαλαν τις θέσεις (και τις διαφορές) των δύο χωρών με διπλωματικό τρόπο, δίνοντας μεγαλύτερη έμφαση στη θετική ατζέντα και στις διμερείς συμφωνίες που υπογράφηκαν στο πλαίσιο του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας στην Αγκυρα.

Ο κ. Μητσοτάκης, στις κοινές δηλώσεις των δύο ηγετών, αναφερθείς εμμέσως στο casus belli, τόνισε ότι ήρθε η ώρα να αρθεί «κάθε απειλή, τυπική και ουσιαστική, στις μεταξύ μας σχέσεις», προσθέτοντας με νόημα: «Αν όχι τώρα, πότε;».

Σε ό,τι αφορά τα ζητήματα κυριαρχίας, επανέλαβε ότι η Ελλάδα αναγνωρίζει ως μόνη διαφορά την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών, σημειώνοντας ότι οι συνθήκες θα επιτρέψουν την εξέταση του θέματος στο κατάλληλο πλαίσιο. Για το Κυπριακό, δήλωσε ότι η ελληνική θέση είναι γνωστή, ενώ για τη μειονότητα στη Θράκη τόνισε ότι πρόκειται για θρησκευτική μειονότητα και ότι οι Eλληνες μουσουλμάνοι της Θράκης ζουν αρμονικά με τους συμπολίτες τους.

Υπογράμμισε ότι οι δύο χώρες, σε ένα ρευστό και μεταβαλλόμενο διεθνές περιβάλλον, οφείλουν να επενδύσουν στον διάλογο και στις σχέσεις καλής γειτονίας.

Κάνοντας απολογισμό των τελευταίων ετών, υπενθύμισε ότι από το 2023 οι δύο πλευρές είχαν συμφωνήσει να κινηθούν σε τρεις πυλώνες: τον πολιτικό διάλογο, τη θετική ατζέντα και τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης.

«Ως γειτονικές χώρες καλούμαστε να χειριζόμαστε τα προβλήματά μας με ψυχραιμία και υπευθυνότητα», ανέφερε, τονίζοντας ότι ακόμη και όταν υπάρχουν διαφωνίες «δεν πρέπει να οδηγούμαστε σε κρίσεις και εντάσεις».

Αναφερόμενος στις συμφωνίες που υπεγράφησαν, σημείωσε ότι «διευρύνεται η συνεργασία μας με τις νέες πρωτοβουλίες», επισημαίνοντας ότι πρόκειται για βήματα προόδου που «δεν ήταν αυτονόητα ούτε δεδομένα» και πραγματοποιήθηκαν χάρη στην προσπάθεια και των δύο πλευρών.

Στο μεταναστευτικό, ο πρωθυπουργός μίλησε για καλή συνεργασία, επισημαίνοντας ότι οι ροές στο Ανατολικό Αιγαίο έχουν μειωθεί κατά 60%. Τόνισε ότι η καταπολέμηση των δικτύων διακινητών αποτελεί σταθερό στόχο των δύο κρατών και έκανε αναφορά στην τραγωδία της Χίου ως υπενθύμιση της ανάγκης για συντονισμένη δράση.

Eδωσε επίσης έμφαση στην οικονομική διάσταση των σχέσεων, μιλώντας για επενδύσεις τόσο Τούρκων στην Ελλάδα όσο και Ελλήνων στην Τουρκία και θέτοντας ως στόχο το διμερές εμπόριο να φτάσει τα 10 δισ. ευρώ. Χαρακτήρισε, δε, επιτυχημένο το μέτρο της χορήγησης βίζας σε Τούρκους πολίτες για επισκέψεις στα ελληνικά νησιά.

 Οι κοινές δηλώσεις των δύο ηγετών 

Αξίζει να σημειωθεί ότι Ερντογάν και Μητσοτάκης είχαν κατ’ ιδίαν συνάντηση 1,5 ώρας ενώ ταυτόχρονα εξελίχθηκε η συνάντηση των δέκα Ελλήνων υπουργών που μετείχαν στην αποστολή με τους Τούρκους ομολόγους τους.
«Τα προβλήματα δεν είναι άλυτα»

Από την πλευρά του, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υπογράμμισε ότι οι δύο ηγέτες είχαν συμφωνήσει ήδη από το 2023 να διατηρήσουν ανοιχτούς τους διαύλους επικοινωνίας, σημειώνοντας ότι οι συμφωνίες που υπεγράφησαν ενισχύουν τη βάση των διμερών σχέσεων. Τόνισε ότι θα καταβληθεί προσπάθεια για την αύξηση του διμερούς εμπορίου στα 10 δισ., ενώ αναφέρθηκε στις επαφές των επιχειρηματικών συμβουλίων των δύο χωρών.

Για το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, δήλωσε ότι οι θέσεις της Τουρκίας τέθηκαν «ανοιχτά και ειλικρινά», υποστηρίζοντας ότι τα ζητήματα, «αν και περίπλοκα, δεν είναι άλυτα στο πλαίσιο του διεθνούς δικαίου, εφόσον υπάρχει καλή θέληση, εποικοδομητικός διάλογος και βούληση επίλυσης».

Παράλληλα, ανέφερε ότι μετέφερε τις προσδοκίες της τουρκικής πλευράς για την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος, καθώς και για την «τουρκική μειονότητα» της Δυτικής Θράκης.

Οι δύο ηγέτες αναφέρθηκαν και στις περιφερειακές εξελίξεις, από τον πόλεμο στην Ουκρανία έως τη Μέση Ανατολή, με τον κ. Μητσοτάκη να δηλώνει ότι η Ελλάδα στηρίζει τη λύση των δύο κρατών στο Παλαιστινιακό και δεν υποστηρίζει την προσάρτηση της Δυτικής Οχθης από το Ισραήλ, και τον κ. Ερντογάν να επαναλαμβάνει τη θέση της Αγκυρας υπέρ μιας δίκαιης λύσης δύο κρατών.

Η συνάντηση ολοκληρώθηκε με την επιβεβαίωση της πρόθεσης διατήρησης των διαύλων επικοινωνίας και της συνέχισης των επαφών, σε μια περίοδο κατά την οποία και οι δύο πλευρές εμφανίζονται να επιδιώκουν σταθερότητα και αποφυγή νέων εντάσεων.

Η κοινή δήλωση Ελλάδας – Τουρκίας
Μετά την κατ’ ιδίαν συνάντηση των δύο ηγετών και τις κοινές δηλώσεις, ακολούθησε η συνεδρίαση του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας. Αμέσως μετά, ο Τούρκος πρόεδρος παρέθεσε επίσημο δείπνο στην ελληνική αποστολή παρουσία του Οικουμενικού Πατριάρχη Βαρθολομαίου

Οι συμφωνίες που υπεγράφησαν
Επτά κείμενα υπεγράφησαν στο πλαίσιο του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ) Ελλάδας – Τουρκίας, που πραγματοποιήθηκε σήμερα, στην Αγκυρα.

Τα κείμενα είναι τα εξής:

Επτά συμφωνίες υπογράφτηκαν στην Άγκυρα στο πλαίσιο του 6ου Ανώτατου Συμβουλίου Συνεργασίας (ΑΣΣ) Ελλάδας – Τουρκίας.

Οι δύο πλευρές προχώρησαν στην υπογραφή έξι συμφωνιών που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα συνεργασίας, από τις επενδύσεις μέχρι τον πολιτισμό και την πολιτική προστασία.

Η πρώτη αφορά κοινή δήλωση ανάμεσα στοΓραφείο Επενδύσεων και Χρηματοδότησηςτης Τουρκικής Δημοκρατίας και το Enterprise Greece, με στόχο τη συνεργασία στην προώθηση επενδύσεων.

Η δεύτερη κοινή δήλωση σχετίζεται με την ενθάρρυνση της ακτοπλοϊκής γραμμής Θεσσαλονίκης – Σμύρνης, μεταξύ των δύο υπουργείων Εξωτερικών, ενισχύοντας τις μεταφορικές και τουριστικές σχέσεις των δύο χωρών.

Τρίτη συμφωνία αποτελεί η κοινή δήλωση για τη συνεργασία στο πλαίσιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου, επίσης μεταξύ των υπουργείων Εξωτερικών.

Η τέταρτη κοινή δήλωση αφορά την προώθηση της διμερούς συνεργασίας για την προετοιμασία έναντι των σεισμών, ανάμεσα στο υπουργείο Πολιτικής Προστασίας της Ελλάδας και το υπουργείο Εσωτερικών της Τουρκίας.

Πέμπτη συμφωνία είναι ένα Μνημόνιο Κατανόησης στον τομέα του Πολιτισμού, που στοχεύει στην ενίσχυση των πολιτιστικών ανταλλαγών και της αμοιβαίας κατανόησης.

Τέλος, υπογράφεται κοινή δήλωση πρόθεσης για επιστημονική και τεχνολογική συνεργασία μεταξύ του ελληνικού υπουργείου Ανάπτυξης και του τουρκικού υπουργείου Βιομηχανίας και Τεχνολογίας, ανοίγοντας νέους διαύλους στην καινοτομία και την έρευνα.

Πιο συνοπτικά:

1. Κοινή Δήλωση ανάμεσα στην Κυβέρνηση της Ελληνικής Δημοκρατίας και την Κυβέρνηση της Δημοκρατίας της Τουρκίας.

2. Μνημόνιο Κατανόησης για τη συνεργασία στον τομέα του Πολιτισμού.

3. Κοινή Δήλωση για τη Συνεργασία των υπουργείων Εξωτερικών Ελλάδας και Τουρκίας στο πλαίσιο του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας Ευξείνου Πόντου.

4. Κοινή Δήλωση για τη συνεργασία ανάμεσα στο «Enterprise Greece» και το «Invest in Turkiye».

5. Κοινή Δήλωση για την έναρξη του προγράμματος διμερούς συνεργασίας στην έρευνα και την τεχνολογία.

6. Κοινή Δήλωση για την ενίσχυση της διμερούς συνεργασίας στον τομέα της ετοιμότητας έναντι σεισμών.

7. Koινή Δήλωση για τη δρομολόγηση ακτοπλοϊκής σύνδεσης ανάμεσα στα λιμάνια της Θεσσαλονίκης και της Σμύρνης.