Ο νέος εκλογικός χάρτης της Αυτοδιοίκησης: Πως θα αναδειχτούν οι διοικήσεις σε Δήμους και Περιφέρειες

Με νέα δεδομένα θα διεξαχθεί το επόμενο εκλογικό ραντεβού στους δήμους και τις περιφέρειες μετά και τις αλλαγές που πέρασε από τη Βουλή η κυβέρνηση αναφορικά με την ανάδειξη των δημοτικών και περιφερειακών αρχών.

Η βασική αλλαγή είναι η κατάργηση της απλής αναλογικής και η αντικατάστασή του με ένα ενισχυμένο πλειοψηφικό σύστημα. Η κυβέρνηση αιτιολόγησε αυτή την αλλαγή από την αδυναμία διακυβέρνησης πολλών δήμων από τους Δημάρχους και τις δημοτικές αρχές που έχουν βρεθεί εξαιτίας του προηγούμενου συστήματος χωρίς την πλειοψηφία στα Δημοτικά Συμβούλια.

Βέβαια ο αντίλογος εδώ από την πλευρά του ΣΥΡΙΖΑ είναι πως η κυβέρνηση δεν έδωσε την ευκαιρία στο νέο σύστημα της απλής αναλογικής και τη λεγόμενη «κουλτούρα συνεργασιών» να ευδοκιμήσει μεταφέροντας αρμοδιότητες από τα Δημοτικά Συμβούλια στις Οικονομικές Επιτροπές όπου οι Δήμαρχοι έχουν την πλειοψηφία.

Η εκλογή των διοικήσεων

Πιο συγκεκριμένα, με το νέο νόμο θεωρείται επιτυχών ο συνδυασμός που πλειοψήφησε με ποσοστό μεγαλύτερο του σαράντα τρία τοις εκατό (43% + 1 ψήφος) του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων και επιλαχόντες συνδυασμοί του δημοτικού συμβουλίου αυτοί που έλαβαν έστω και μία έδρα. Θυμίζουμε εδώ πως πριν το σύστημα της απλής αναλογικής, που έφερε ο ΣΥΡΙΖΑ, το όριο στις προηγούμενες αναμετρήσεις της Αυτοδιοίκησης ήταν το 42%. 

Αν κανένας συνδυασμός δεν πιάσει το όριο η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται την επόμενη Κυριακή μεταξύ των υποψήφιων δημάρχων (ή Περιφερειάρχων) των δύο συνδυασμών που έλαβαν τις περισσότερες ψήφους. Δήμαρχος (ή Περιφερειάρχης) εκλέγεται ο υποψήφιος επικεφαλής του συνδυασμού που συγκέντρωσε στην επαναληπτική ψηφοφορία την απόλυτη πλειοψηφία του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων.

Αν το ποσοστό που έλαβε ο επιτυχών συνδυασμός, είναι έως και 60% του συνόλου των εγκύρων ψηφοδελτίων, ο επιτυχών συνδυασμός εκλέγει τα τρία πέμπτα (3/5) του συνόλου των εδρών του Δημοτικού ή του Περιφερειακού Συμβουλίου. Παραδείγματος χάρης στα Δημοτικά Συμβούλια με 35 έδρες, οι 21 πάνε στη Δημοτική Αρχή και οι 14 στην αντιπολίτευση. 

Άλλη μια σημαντική αλλαγή είναι το πλαφόν που μπαίνει για την είσοδο ενός συνδυασμού στο Δημοτικό ή Περιφεριεακό Συμβούλιο. Ειδικότερα, δικαίωμα εκλογής δημοτικού ή περιφερειακού συμβούλου έχει ο συνδυασμός ο οποίος κατά την αρχική ψηφοφορία συγκέντρωσε ποσοστό 3% τουλάχιστον του συνόλου των εγκύρων ψηφοδελτίων.

Δημοτικές Κοινότητες

Στις δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό έως και 300 κατοίκους, πρόεδρος της δημοτικής κοινότητας εκλέγεται ο πρώτος σε σταυρούς προτίμησης υποψήφιος του συνδυασμού που συγκέντρωσε κατά την αρχική ψηφοφορία (α’ γύρος) στη δημοτική κοινότητα την απόλυτη ή σχετική πλειοψηφία του συνόλου των έγκυρων ψηφοδελτίων. Οι λοιποί υποψήφιοι, του ιδίου συνδυασμού, κατά τη σειρά των σταυρών που έλαβαν, λογίζονται ως αναπληρωματικοί. Σε περίπτωση ισοψηφίας, το αρμόδιο δικαστήριο διενεργεί κλήρωση.

Οι δημοτικές κοινότητες με πληθυσμό μεγαλύτερο ή ίσο των τριακοσίων ενός (301) κατοίκων διοικούνται από τον πρόεδρο του συμβουλίου της δημοτικής κοινότητας και το συμβούλιο της δημοτικής κοινότητας. 

Ο συνδυασμός του επιτυχόντος Δημάρχου λαμβάνει τα 3/5 του συνόλου των εδρών των συμβούλων σε κάθε δημοτική κοινότητα και οι επιλαχόντες συνδυασμοί λαμβάνουν τα 2/5.

Πότε θα γίνονται οι εκλογές

Η εκλογή διεξάγεται τη δεύτερη Κυριακή του μηνός Οκτωβρίου του πέμπτου έτους κάθε δημοτικής περιόδου. Η εγκατάσταση των αρχών γίνεται την 1η Ιανουαρίου του επόμενου έτους από αυτό της διεξαγωγής των εκλογών και η θητεία τους λήγει την 31η Δεκεμβρίου του πέμπτου έτους.5. Για την πρώτη εφαρμογή του παρόντος, η εκλογή δημοτικών και περιφερειακών αρχών διεξάγεται την Κυριακή 8 Οκτωβρίου 2023 και η εγκατάσταση των αρχών γίνεται την 1η Ιανουαρίου 2024.

Δημήτρης Παπαστεργίου: Το νέο εκλογικό σύστημα θα βοηθήσει

Το ζήτημα του νέου εκλογικού νόμου για τις αυτοδιοικητικές εκλογές τέθηκε στο Διοικητικό Συμβούλιο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ). 

Ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ τόνισε, ότι το νέο εκλογικό σύστημα θα αντιμετωπίσει τις παθογένειες που δημιούργησε ο Κλεισθένης και βοηθήσει την Τοπική Αυτοδιοίκηση να παίρνει αποφάσεις πιο γρήγορα, ώστε να είναι πιο αποτελεσματική και πιο χρήσιμη στους πολίτες.

Όπως είπε η ΚΕΔΕ πέτυχε να υιοθετηθούν στο νέο Ν/Σ οι θέσεις της αυτοδιοίκησης, συμμετέχοντας ενεργά σε όλα τα στάδια διαβούλευσης. Όμως η επόμενη μεγάλη πρόκληση, είναι να υιοθετηθούν οι απόψεις της ΚΕΔΕ στο Ν/Σ που αφορά την ανακατανομή των αρμοδιοτήτων των Δήμων, στο πλαίσιο της επικείμενης μεταρρύθμισης στη λειτουργία του Κράτους. 

Για το σκοπό αυτό θα υπάρξει συστηματική δουλειά από πλευράς ΚΕΔΕ μέσα στο καλοκαίρι και πιθανόν να διοργανωθούν και συνεδριακές διασκέψεις για το λόγο αυτό. Οι προτάσεις της αυτοδιοίκησης έχουν καταγραφεί και έχουν κατατεθεί στο ΥΠΕΣ και πρέπει να πιέσουμε ώστε να γίνουν δεκτές για μια πιο ισχυρή και αυτόνομη Τοπική Αυτοδιοίκηση».

To μήνυμα για τις Δημοτικές Κοινότητες

Ειδικά για το θέμα των αντιδράσεων που υπήρχαν και στη Βουλή από τους εκπροσώπους των Δημοτικών Κοινοτήτων ο κ. Παπαστεργίου δήλωσε:
«Θέλω να στείλω ένα μήνυμα στους ανθρώπους των κοινοτήτων οι οποίοι αντέδρασαν και κάποιες φορές λίγο ακραία. Στη Βουλή κάποια στιγμή ένιωσα ότι δεν συζητούσαν για τον Εκλογικό Νόμο αλλά για την ΚΕΔΕ και την δική μου παρουσία. Αυτό που θέλω να πω είναι ότι χέρι-χέρι θα πάμε να λύσουμε τα προβλήματα των Δημοτικών Κοινοτήτων. Τα πράγματα έχουν αλλάξει κι αυτό πρέπει να γίνει αντιληπτό. Δεν υπάρχουν πλέον οι Κοινότητες όπως  τις είχαμε συνηθίσει. Με μια ισχυρή, δυνατή, ευέλικτη, αυτόνομη και αυτοτελή  Αυτοδιοίκηση θα μπορέσουμε να λύσουμε τα προβλήματα σε πόλεις και χωριά».