Όλο και πιο συχνά τα επεισόδια καύσωνα-Στο κάδρο και η νότια Κρήτη

Ο καύσωνας Κλέων μας έχει βάλει δύσκολα τις τελευταίες ημέρες με τον υδράργυρο να έχει χτυπήσει «κόκκινο» φτάνοντας τους 42, 43 αλλά και 44 βαθμούς Κελσίου σε κάποιες περιοχές της χώρας.

Μάλιστα εξαιτίας του καύσωνα οι μέγιστες θερμοκρασίες την Παρασκευή (14.07.2023) κυμάνθηκαν σε πολύ υψηλά επίπεδα, ξεπερνώντας σε πολλές περιοχές τους 40 βαθμούς σύμφωνα με το meteo.gr.

 Συγκεκριμένα 87 μετεωρολογικοί σταθμοί κατέγραψαν μέγιστες άνω των 40 βαθμών, εκ των οποίων οι 14 κατέγραψαν μέγιστες άνω των 42 βαθμών Κελσίου. Η απολύτως μέγιστη θερμοκρασία σημειώθηκε στη Θήβα και ήταν ίση με 44,2 βαθμούς Κελσίου. 

Σύμφωνα με όσα αναφέρει στο ΑΠΕ ΜΠΕ ο εντεταλμένος ερευνητής του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης (ΙΕΠΒΑ) και μέλος της μονάδας ΜΕΤΕΟ/Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών Θοδωρής Γιάνναρος, από χθες αλλά και σήμερα η Ελλάδα βρίσκεται στην κορύφωση αυτού του κύματος καύσωνα.

«Τα στοιχεία που έχουμε αυτή τη στιγμή στη διάθεσή μας δείχνουν ότι την Κυριακή θα υπάρξει μία μικρή υποχώρηση της θερμοκρασίας, η οποία θα αφορά κυρίως τη βόρεια χώρα και τα ανατολικά ηπειρωτικά, συμπεριλαμβανομένης της Αττικής, κι αυτό διότι θα ενισχυθούν οι βόρειοι άνεμοι πάνω από το Αιγαίο, το μελτέμι δηλαδή.

Ωστόσο, στη Δυτική Ελλάδα οι υψηλές θερμοκρασίες θα επιμένουν και την Κυριακή, τα 40αρια δηλαδή. Στην υπόλοιπη χώρα θα πέσουμε 2-3 βαθμούς, θα είμαστε οριακά κάτω από τους 40 βαθμούς Κελσίου. Με τα στοιχεία που έχουμε στη διάθεσή μας φαίνεται να πηγαίνουμε έτσι σίγουρα μέχρι τα μέσα της ερχόμενης εβδομάδας, διαφαίνεται όμως με επιφύλαξη ότι από τις 20-21 Ιουλίου και μετά θα έχουμε εκ νέου άνοδο της θερμοκρασίας σε επίπεδο καύσωνα», αναφέρει χαρακτηριστικά.

Σχετικά με τις δασικές πυρκαγιές η επικινδυνότητα εκδήλωσης τους είναι ήδη υψηλή και σύμφωνα με τον κ. Γιάνναρο αυτό οφείλεται στις θερμές και ξηρές συνθήκες που επικρατούν στο μεγαλύτερο κομμάτι της χώρας μας. «Από το δίκτυο των σταθμών που έχουμε και μπορούμε να μετράμε βασικές πυρομετεωρολογικές μεταβλητές αυτό που βλέπουμε είναι ότι μέρα με τη μέρα η ευφλεκτότητα, δηλαδή το πόσο εύκολα μπορούν τα δασικά καύσιμα να πάρουν φωτιά, να τη διατηρήσουν και να μπορούν να τη μεταδίδουν, να υποστηρίζουν την εξάπλωσή της είναι ήδη πάρα πολύ υψηλή. Όπως καταλαβαίνετε όσο διατηρούνται αυτές οι θερμοκρασίες η επικινδυνότητα ανεβαίνει πολύ ψηλά», τονίζει.

Αξιοσημείωτο μάλιστα είναι το γεγονός ότι η ευφλεκτότητα αυτών των δασικών καυσίμων παραμένει σε υψηλά επίπεδα ακόμη και κατά τη διάρκεια των νυχτερινών ωρών, όπου τυπικά συμβαίνει να υποχωρεί η θερμοκρασία, να ανεβαίνει η υγρασία, γεγονός που σύμφωνα με τον κ. Γιάνναρο επηρεάζει τα βασικά καύσιμα και τα κάνει λιγότερα ευάλωτα στη φωτιά. «Ωστόσο, αυτό που βλέπουμε προγνωστικά και με την εμμονή αυτών των θερμών και ξηρών συνθηκών είναι να διατηρείται η ευφλεκτότητα σε υψηλά επίπεδα και κατά τη διάρκεια της νύχτας. Αυτό σημαίνει ότι αν ω μη γένοιτο εκδηλωθεί μία δασική πυρκαγιά ο έλεγχός της που υπό άλλες συνθήκες θα ήταν κατά τι ευκολότερος μέσα στη νύχτα δεν θα είναι πλέον τόσο εύκολος θα υπάρχει αυξημένος βαθμός δυσκολίας», σημειώνει  ο κ. Γιάνναρος.

Σύμφωνα με τον Χάρτη Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς της γενικής γραμματείας Πολιτικής Προστασίας για σήμερα, Σάββατο 15 Ιουλίου 2023, προβλέπεται πολύ υψηλός κίνδυνος πυρκαγιάς (κατηγορία κινδύνου 4) για τις εξής περιοχές:

· Περιφέρεια Αττικής

· Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας (ΠΕ Βοιωτίας, ΠΕ Εύβοιας)

· Περιφέρεια Πελοποννήσου (ΠΕ Κορινθίας, ΠΕ Αργολίδας)

· Περιφέρεια Νοτίου Αιγαίου (ΠΕ Ρόδου)

· Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου (ΠΕ Χίου, ΠΕ Σάμου, ΠΕ Ικαρίας)

Αυτό που ανησυχεί ωστόσο είναι ο τύπος καιρού που επικρατεί ο οποίος σύμφωνα με τον κ. Γιάνναρο είναι «το hot dry windy». «Ουσιαστικά έχουμε τον συνδυασμό θερμού – ξηρού καιρού μαζί με τον άνεμο. Δεν επιμένω πάρα πολύ στον άνεμο γιατί θυμηθείτε ότι το 2021 είχαμε τις μεγάλες φωτιές με ασθενείς ανέμους.

Δεν είναι απαραίτητο δηλαδή να έχουμε άνεμο. Ωστόσο όταν έχουμε και τον άνεμο είναι ακόμη πιο επιβαρυμένο το πυρομετεωρολογικό περιβάλλον», επισημαίνει ο κ. Γιάνναρος και προσθέτει ότι αυτό που μπορούμε να κάνουμε είναι να αποφύγουμε οποιαδήποτε δραστηριότητα θα μπορούσε να οδηγήσει σε πρόκληση πυρκαγιάς. «Δραστηριότητες τέτοιες είναι το να κάνουμε κάποιο μπάρμπεκιου έξω, το να κάνουμε εργασίες με μέσα όπως είναι κάποιος τροχός, δεν συζητάμε καν το να κάψουμε κλαδιά σε οικόπεδα ή χόρτα και φυσικά προσοχή όσοι καπνίζουμε, δεν πετάμε το τσιγάρο έξω», υπογραμμίζει ο κ. Γιάνναρος.

Οι περιοχές με τις μέγιστες θερμοκρασίες 

Σύμφωνα με τον κ. Γιάνναρο, οι υψηλότερες θερμοκρασίες καταγράφονται παραδοσιακά στους λεγόμενους κλειστούς κάμπους και πεδιάδες, όπως είναι ο κάμπος της Θεσσαλίας. «Θα έβαζα ενδεχομένως και τον κάμπο του Αξιούστη Θεσσαλονίκη, στη νότια Κρήτη επίσης, στο νομό Ηρακλείου αναμένουμε ιδιαίτερα μέγιστες θερμοκρασίες.

Από την Κυριακή περιμένουμε την ενίσχυση του ανέμου, ο οποίος θα έρθει να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις πυρομετεωρολογικές συνθήκες», σημειώνει.

Αυτό που ανησυχεί ωστόσο είναι η διάρκεια αυτού του καύσωνα καθώς αν και θα πέσει η θερμοκρασία θα διατηρηθεί σε υψηλές τιμές, στους 37 και στους 38 βαθμούς Κελσίου. «Δεν θα μένουμε στα 40αρια αλλά θα είμαστε 37, 38 και όλο αυτό επιβαρύνει και την υγεία των ανθρώπων αλλά και το περιβάλλον για τις δασικές πυρκαγιές.

Η υποχώρηση της θερμοκρασίας που θα έχουμε θα είναι 2-3 βαθμούς, δηλαδή οι περιοχές στα ανατολικά ηπειρωτικά θα φτάσουν με μέγιστες πάνω από 37 βαθμούς, 38 και 39. Δεν θεωρούμε ότι είναι στα επίπεδα του καύσωνα αλλά έρχονται από μία περίοδο 2-3 ημερών με 40αρια. Θα συνεχίσουμε να είμαστε μετά σε 38 και 39. Όλο αυτό επιβαρύνει και τον ανθρώπινο οργανισμό και τις πυρομετεωρολογικές συνθήκες», τονίζει.

Αναφορικά με το πώς θα εξελιχθεί το καλοκαίρι σε επίπεδο θερμοκρασιών ο κ. Γιάνναρος επισημαίνει ότι λαμβάνοντας υπόψιν μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προγνώσεις, οι οποίες χαρακτηρίζονται από μεγάλο βαθμό αβεβαιότητας ακόμη και με πολλή επιφύλαξη, φαίνεται ότι οι θερμές γενικά συνθήκες θα παραμείνουν. «Φαίνεται ότι γενικά πάμε μέχρι το τέλος Ιουλίου με υψηλές θερμοκρασίες για το φυσιολογικό της εποχής», εξηγεί.

Σύμφωνα με τον κ. Γιάνναρο έχουμε ήδη ένα θερμότερο κλίμα με παρατεταμένους καύσωνες που γίνονται όλο και πιο συχνοί. «Είμαστε ήδη σε ένα θερμότερο κλίμα και είναι πολύ σημαντικό να το καταλάβουμε αυτό.

Επεισόδια καύσωνα όπως τον συγκεκριμένο δεν μπορούμε να τα συνδέουμε απευθείας και μόνο με την κλιματική αλλαγή. Αυτό που δεν έχουμε και αρχίζει να φαίνεται πλέον -και το 2021 φάνηκε με τους 2 δεκαήμερους σχεδόν καύσωνες- είναι ότι αυτοί οι καύσωνες εμφανίζονται ολοένα και πιο συχνά, μπορούμε να έχουμε και 2 και 3 τέτοια μεγάλα επεισόδια.

Μπορούμε να έχουμε επεισόδια τα οποία φτάνουν οι μέγιστες τιμές θερμοκρασίας πολύ υψηλότερες, απ’ ό,τι θα έφταναν χωρίς την κλιματική αλλαγή και φυσικά με μεγάλη διάρκεια. Δεν είναι μόνον ο καύσωνας. Μπορεί να έχουμε τώρα τον καύσωνα και η θερμοκρασία να φτάσει 44 ωστόσο μετά που θα πέσει στους 38 και 39 αυτό δεν φέρνει ανακούφιση, ούτε για τον άνθρωπο ούτε φυσικά για το περιβάλλον», υπογραμμίζει ο κ. Γιάνναρος.