Πανελλαδικές εξετάσεις: Καινούρια στοιχεία στο τραπέζι διαλόγου για το νέο σύστημα που θα εφαρμοστεί από το 2029

Μπορεί το υπάρχον σύστημα Πανελλαδικών εξετάσεων  να παραμείνει ως έχει για τους μαθητές που φοιτούν σήμερα στο Λύκειο, όμως η συζήτηση για το Εθνικό Απολυτήριο που θα αφορά το σχολικό έτος 2029-2030 θα αποτελέσει αντικείμενο διακομματικού διαλόγου που θα ανοίξει το επόμενο διάστημα στη Βουλή.

Αυτό σημαίνει στην πράξη, ότι το νέο σύστημα θα αφορά τους μαθητές και μαθήτριες, που θα φοιτήσουν το επόμενο σχολικό έτος 2025-26 στην ΣΤ' Δημοτικού και θα είναι οι πρώτοι που θα αποκτήσουν πρόσβαση στα ΑΕΙ με το νέο σύστημα, από το έτος 2032.

Η εφαρμογή του Εθνικού Απολυτηρίου θα σηματοδοτήσει το τέλος των Πανελλαδικών;

«Όταν κάνουμε λόγο για "κατάργηση των Πανελλαδικών" εννοούμε ουσιαστικά ότι θα αντικατασταθούν από άλλες εξετάσεις, οι οποίες θα οδηγούν στο Εθνικό Απολυτήριο», αποσαφηνίζει στο protothema.gr o Καθηγητής Γεώργιος Δάσιος, Πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Εξετάσεων. Πιο αναλυτικά, «οι μαθητές θα παίρνουν το Εθνικό Απολυτήριο κατόπιν εξετάσεων σε όλα τα μαθήματα, όχι μόνο στα τέσσερα των Πανελλαδικών», προσθέτει αναφορικά με το ενιαίο σύστημα πρόσβασης στα ΑΕΙ, για το οποίο μίλησε η υπουργός Παιδείας, Σοφία Ζαχαράκη.

Σε κάθε περίπτωση, στην παρούσα φάση όλα είναι αρχικές ιδέες προς συζήτηση, δεν έχει αποφασιστεί ακόμη τίποτε. Για το σκοπό αυτό, πρόκειται να συγκροτηθεί επιτροπή σοφών, η οποία θα μελετήσει σε βάθος το ζήτημα.

Όπως αποσαφηνίζει ο καθηγητής Δάσιος, «οι μαθητές θα παίρνουν το Εθνικό Απολυτήριο, ακριβώς όπως συμβαίνει με το Ιnternational Baccalaureate στη Γαλλία, μία χώρα που αποτελεί για εμάς πρότυπο. Δηλαδή, ούτε η Γαλλία έχει εισαγωγικές εξετάσεις για το πανεπιστήμιο, αλλά έχει το Baccalaureate».

Συνοψίζοντας το «ενιαίο σύστημα εισαγωγής», με βάση τα προαναφερθέντα, δεν καταργούνται οι εξετάσεις, απλώς θα αλλάξει ο τρόπος, με τον οποίο θα υπολογίζεται η εισαγωγή στα ΑΕΙ. Πιο απλά, οι εξετάσεις θα πολλαπλασιαστούν, δεν θα μειωθούν, καθώς για την απόκτηση του Εθνικού Απολυτηρίου δεν θα εξετάζονται οι μαθητές μόνο σε 4 αλλά σε όλα τα μαθήματα του σχολείου. Ακολούθως, βάσει της βαθμολογίας που θα εξασφαλίζουν στις συγκεκριμένες εξετάσεις, οι τελειόφοιτοι θα αποκτούν – ή όχι – πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση.

Το τρίπτυχο «Εθνικό Απολυτήριο, Διεθνές Απολυτήριο, Ιδιωτικά Πανεπιστήμια», ούτε απαξιώνει, ούτε κατ' ανάγκη οδηγεί σε κατάργηση των Πανελλαδικών, καθώς είναι οι μόνες εξετάσεις, που «έχουν σταθεί όρθιες», χωρίς ωστόσο αυτό να αποκλείει την εξέλιξη. «Δεν προβλέπεται άμεσα κατάργηση των εξετάσεων», δήλωσε η υπουργός Παιδείας στο protothema.gr.

Η ίδια θεωρεί εξαιρετικά πρώιμο το ζήτημα της κατάργησης των Πανελλαδικών, τοποθετώντας στο απώτερο μέλλον την έναρξη της επεξεργασίας της προοπτικής κατάργησης των Πανελλαδικών. Προηγουμένως, θα πρέπει να έχει εξαντληθεί η συζήτηση για το Εθνικό Απολυτήριο. Παράλληλα, πρόκειται να τρέξει η συζήτηση για το δημόσιο ΙΒ, για την ευρεία εφαρμογή του οποίου, θα πρέπει να προηγηθεί τουλάχιστον διετής επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, καθώς η προσέγγιση στη μάθηση είναι εντελώς διαφορετική.

Με βάση τα προαναφερθέντα, «η συζήτηση για κατάργηση των Πανελλαδικών μετατίθεται σίγουρα μετά το 2029. Θα πρέπει να γίνει δομημένα, συστηματικά και με προσήλωση, όταν οι συνθήκες θα έχουν ωριμάσει. Σε κάθε περίπτωση, η όποια αλλαγή θα ήταν καλό να εξασφαλίσει διακομματική συναίνεση», καταλήγει η ίδια, επισημαίνοντας πως «η παιδεία δεν είναι ο χώρος άσκησης πολιτικών σοκ».

Τί ισχύει στις άλλες χώρες

Ο πρόεδρος του Εθνικού Οργανισμού Εξετάσεων, Γεώργιος Δάσιος, παρακολουθεί στενά ό,τι σχετίζεται με τις εισαγωγικές εξετάσεις εδώ και δεκαετίες: «Από το 1964 που παρακολουθώ τον τρόπο πρόσβασης στα πανεπιστήμια, έχουν γίνει 12 με 13 περίπου τροποποιήσεις των εισαγωγικών εξετάσεων. Το μόνο που άλλαξε, ήταν το όνομά τους… Ασφαλώς πραγματοποιήθηκαν ουσιαστικές αλλαγές, ωστόσο ποτέ δεν καταργήθηκαν οι εξετάσεις - είτε μεγάλωναν, είτε γίνονταν μικρότερες αλλά πιο ‘βαριές’… Άλλωστε, σε καμία χώρα δεν μπαίνεις στο πανεπιστήμιο χωρίς εξετάσεις!».

Υπάρχουν χώρες-πρότυπα;

«Δύσκολα θα μπορούσαν να προσαρμοστούν στο δικό μας τύπο εκπαίδευσης άλλα συστήματα», λέει και συνεχίζει: «Η Φινλανδία, η οποία αποτελεί εκπαιδευτικό πρότυπο, έχει ένα πανάκριβο σύστημα - στοιχίζει τουλάχιστον 8 φορές περισσότερο από το ελληνικό γιατί παίρνει ο καθένας ό,τι μάθημα θέλει, όποτε το θέλει και ο καθηγητής πρέπει να είναι ‘stand by’, ακόμη κι αν είναι μόνο ένας μαθητής – σκεφτείτε, ότι στη Φινλανδία κατά τη διάρκεια του λυκείου, οι μαθητές έχουν να επιλέξουν 80 μαθήματα. Εμείς δεν θα μπορούσαμε να ανταποκριθούμε σε ένα τέτοιο σύστημα… Στην Αγγλία, υπάρχουν περίπου δέκα τύποι εξετάσεων και οι ενδιαφερόμενοι επιλέγουν ανάλογα με τις επιθυμίες τους. Στην Ιταλία, η οποία έχει 90 πανεπιστήμια – 60 δημόσια και 30 ιδιωτικά - υπάρχουν τρεις κατηγορίες (δημόσια): οι πολύ καλές σχολές, οι οποίες είναι ελάχιστες και για την πρόσβαση σε αυτές, πραγματοποιούνται πανιταλικές εξετάσεις με πάνω από 1 εκατομμύριο παιδιά να συμμετέχουν. Μία άλλη ομάδα, είναι τα τμήματα, στα οποία η εισαγωγή γίνεται μόνο με το απολυτήριο γυμνασίου. Στην τρίτη κατηγορία συγκεντρώνονται οι περισσότερες σχολές, για τις οποίες οι υποψήφιοι κάνουν αίτηση και αναλόγως των προϋποθέσεων, είτε γίνονται δεκτοί με βάση τις επιδόσεις τους στο λύκειο, είτε εισάγονται κατόπιν εξετάσεων, εφόσον απαιτηθεί από τη σχολή. Ιδιαίτερη εντύπωση προκαλεί το γεγονός ότι για τις σχολές Οικονομίας και Νομικής, τα καλά τμήματα βρίσκονται στα ιδιωτικά πανεπιστήμια και όχι στα δημόσια».