Πυρκαγιές: Αυξημένες κατά 22% σε σχέση με πέρυσι

Τι λένε ειδικοί για τις φετινές πυρκαγιές.

Αυξημένος σχεδόν κατά 22% είναι ο αριθμός των πυρκαγιών που έχουν εκδηλωθεί φέτος από 1η Ιανουαρίου έως 1η Μαΐου σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2023, σύμφωνα με στοιχεία από την Πυροσβεστική.

Ειδικότερα από 1/1/2024 έως 1/5/2024 εκδηλώθηκαν 3.543 αγροτοδασικές πυρκαγιές ενώ πέρσι την ίδια περίοδο είχαν εκδηλωθεί 2.907. Την ίδια ώρα οι επιστήμονες εκφράζουν την ανησυχία τους μιας και οι θερμοκρασίες που καταγράφονται εδώ και 10 μήνες είναι υψηλότερες από τα επίπεδα της εποχής. Παράλληλα τονίζουν ότι χρειάζεται να δουν την εξέλιξη το επόμενο διάστημα ώστε να έχουν μία πιο σαφή εικόνα και εκτίμηση.

Ξηρασία και λιγοστές βροχές

«Αυτό το οποίο παρατηρείται και είναι ανησυχητικό είναι η περίοδος ξηρασίας, οι βροχές είναι λίγες τους τελευταίους μήνες, και σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο ξηρασίας η Ελλάδα είναι σε μία κατάσταση warning (προειδοποίησης) για την ξηρασία. Αυτό μεταφράζεται και σε προβλήματα που μπορεί να έχουμε στα δάση γενικότερα λόγω της ξηρασίας. Οι θερμοκρασίες είναι υψηλές. Και ο Απρίλιος ήταν πολύ ζεστός μήνας, πάνω από τα κανονικά της εποχής επίπεδα. Είναι ο 10ος συνεχόμενος μήνας που έχουμε θερμοκρασίες πάνω από τα κανονικά για την εποχή επίπεδα σε όλες τις περιφέρειες της χώρας μας», εξηγεί στο Αθηναϊκό - Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο διευθυντής ερευνών του ΙΕΠΒΑ/ΕΑΑ, δρ Κώστας Λαγουβάρδος.

Εξαιρετικά ανησυχητικό ωστόσο ήταν και το γεγονός, ότι πυρκαγιές όπως εκείνη στα Πιέρια Όρη εκδηλώθηκαν σε πολύ μεγάλο υψόμετρο που υπό άλλες συνθήκες θα έπρεπε να έχουν χιονοκάλυψη, συνθήκες δηλαδή που δεν θα επέτρεπαν την έναρξη και εκδήλωση πυρκαγιάς, όπως τονίζει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο πυρομετεωρολόγος και εντεταλμένος ερευνητής του Αστεροσκοπείου Αθηνών, Θοδωρής Γιάνναρος, ενώ προσθέτει ότι κάποιες από τις πυρκαγιές του Μαρτίου-Απριλίου έδειξαν χαρακτηριστικά που αντιστοιχούσαν σε φωτιές που θα εκδηλώνονταν αργότερα μπαίνοντας προς το καλοκαίρι.

«Κάποιες απ' αυτές τις πυρκαγιές έδειξαν κάποια χαρακτηριστικά που θα αντιστοιχούσαν σε φωτιές που θα εκδηλώνονταν αργότερα μπαίνοντας προς το καλοκαίρι, για παράδειγμα η πυρκαγιά στο Λασίθι. Εξαιρετικά ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι είχαμε φωτιά σε πολύ μεγάλο υψόμετρο στα Πιέρια Όρη εκείνη την περίοδο που υπό άλλες συνθήκες θα έπρεπε να έχουμε χιονοκάλυψη και συνθήκες που δεν θα επέτρεπαν καν το να μπει φωτιά. Αυτό είναι κάτι που θα πρέπει να μας θορυβήσει. Είμαστε ήδη σε ένα θερμότερο και ξηρότερο κλίμα αλλά καθώς αυτό θα εντείνεται, οικοσυστήματα δασικά που δεν ήταν τόσο ευάλωτα στη φωτιά, όπως για παράδειγμα οικοσυστήματα στη βόρεια χώρα θα αρχίσουν να καθίστανται ευάλωτα», αναφέρει χαρακτηριστικά ο κ. Γιάνναρος.

Πώς δρα η Πυροσβεστική

Στο πλαίσιο της προετοιμασίας για την φετινή αντιπυρική περίοδο που έχει ήδη ξεκινήσει, το Πυροσβεστικό Σώμα άλλαξε το επιχειρησιακό του δόγμα θέτοντας στο επίκεντρο μεταξύ άλλων την ταχύτερη απόκριση στο πεδίο με περισσότερες δυνάμεις ανταπόκρισης, τις λιγότερες ενάρξεις πυρκαγιών, την πρόληψη, την καλύτερη επιχειρησιακή οργάνωση και την άμεση κινητοποίηση των εναέριων μέσων. Ειδικότερα τα εναέρια μέσα, που φέτος ανέρχονται σε 88, θα κινητοποιούνται άμεσα από την έναρξη των δασικών πυρκαγιών, περίπου εντός 20λέπτου. Με σκοπό μάλιστα την επιβράδυνση της εξάπλωσης της φωτιάς εναέρια μέσα δασοπυρόσβεσης θα έχουν στη διάθεσή τους και επιβραδυντικό υγρό. Αναφορικά με την κινητοποίησή τους η εντολή από το ΕΣΚΕΔΙΚ θα είναι άμεση. Εάν στο μεσοδιάστημα της προετοιμασίας η πυρκαγιά έχει αντιμετωπιστεί η εντολή θα ακυρώνεται, ωστόσο σε περίπτωση που το αεροσκάφος/ελικόπτερο έχει ήδη απογειωθεί θα κάνει διαβροχή ή επιτήρηση σε περιοχές που κρίνονται υψηλής επικινδυνότητας. Παράλληλα, στο πλαίσιο του νέου επιχειρησιακού δόγματος του ΠΣ, έχει γίνει ανακατανομή των εναέριων μέσων στις κύριες βάσεις της επικράτειας με σκοπό την καλύτερη κάλυψη και την μείωση του χρόνου απόκρισης αλλά και την άμεση κινητοποίηση τους από το ΕΣΚΕΔΙΚ με την έναρξη των δασικών πυρκαγιών. Ένα ακόμη σημείο επίσης που δίνεται βαρύτητα και έμφαση είναι η συνεργασία μεταξύ του Πυροσβεστικού Σώματος και της Δασικής Υπηρεσίας καθώς ομάδες της Δασικής Υπηρεσίας θα βρίσκονται υποχρεωτικά στο πεδίο και θα επιχειρούν υποστηρικτικά στις δυνάμεις του Πυροσβεστικού Σώματος.

Επιπλέον ενισχυμένες είναι οι ΕΜΟΔΕ (δασοκομάντος) καθώς συστάθηκαν 10 νέες μονάδες ΕΜΟΔΕ ανεβάζοντας τον αριθμό τους στις 16 συνολικά σε όλη την επικράτεια.

Πρόστιμα και αύξηση των ποινών για εμπρησμό

Παράλληλα, στο κομμάτι της πρόληψης, βαρύτητα έχει δοθεί στην επιβολή διοικητικών προστίμων αλλά και στην αυστηροποίηση των προστίμων (από 500 έως 50.000 ευρώ) και των ποινών για τα εγκλήματα εμπρησμού. Μάλιστα, ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Βασίλης Κικίλιας, σε χθεσινή του συνάντηση με την Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου Γεωργία Αδειλίνη, ζήτησε την εφαρμογή του νέου νόμου, ο οποίος μετατρέπει το έγκλημα του εμπρησμού από πλημμέλημα σε κακούργημα. «Είναι καθήκον της Πολιτείας, να προστατεύσει τους πολλούς έναντι αυτών. Να θυμίσω για μια ακόμη φορά ότι ο ποινικός κώδικας έχει αλλάξει για τους εμπρησμούς και ειδικά για τους εμπρησμούς εξ αμελείας, πλέον δεν είναι πλημμελήματα, είναι κακουργήματα και αν αυτό οδηγήσει στην απώλεια έστω και μιας ανθρώπινης ζωής ή σε μια ενδεχόμενη οικολογική καταστροφή τότε επισείεται ποινή κάθειρξης από 10 έως 20 έτη και χρηματικών προστίμων μέχρι 200.000 ευρώ», σημείωσε ο κ. Κικίλιας.

Ενδεικτικά μέχρι τις 30 Απριλίου 2024 έγιναν 152 συλλήψεις ενώ επιβλήθηκαν 353 πρόστιμα συνολικού ύψους 175.600 ευρώ. Πρωταγωνίστρια μάλιστα σε αυτές τις κυρώσεις είναι η περιφερειακή Ενότητα Ηλείας.

Αναφορικά με την πρόληψη έμφαση δόθηκε και στη διάνοιξη αντιπυρικών ζωνών στα δάση στο πλαίσιο μάλιστα και μνημονίου συνεργασίας μεταξύ του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, της Πυροσβεστικής, του ΔΕΔΔΗΕ και του ΑΔΜΗΕ για τον καθαρισμό των χώρων δικτύου υψηλής τάσης (ζώνες πυροπροστασίας) που διέρχονται μέσα από δασικές εκτάσεις.

Επιπλέον μία από τις σημαντικές αλλαγές είναι και η κινητοποίηση πλέον των εθελοντικών ομάδων, οι οποίες θα κινητοποιούνται από την έναρξη κάθε πυρκαγιάς.

φωτογραφία αρχείου: ΑΠΕ