Σπάνια έκλειψη θα γίνει ορατή στην Ελλάδα την Δευτέρα

Ένα από τα μεγαλύτερα και λαμπρότερα αστέρια του ουρανού θα εξαφανιστεί στιγμιαία καθώς ένας αστεροειδής θα περάσει μπροστά του και θα προκαλέσει μια μοναδική έκλειψη.

Το σπάνιο και φευγαλέο θέαμα, αργά τη Δευτέρα προς το ξημέρωμα της Τρίτης, θα γίνει ορατό σε εκατομμύρια ανθρώπους κατά μήκος μιας στενής διαδρομής που εκτείνεται από το Τατζικιστάν και την Αρμενία της κεντρικής Ασίας, μέσω της Τουρκίας, της Ελλάδας, της Ιταλίας και της Ισπανίας, μέχρι το Μαϊάμι και τα Φλόριντα Κις και, τέλος, σε τμήματα του Μεξικού.

Το άστρο είναι ο Betelgeuse, ένας κόκκινος υπεργίγαντας στον αστερισμό του Ωρίωνα. Ο αστεροειδής είναι ο Leona, ένας αργά περιστρεφόμενος, μακρόστενος διαστημικός βράχος στην κύρια ζώνη αστεροειδών μεταξύ του Άρη και του Δία.

Οι αστρονόμοι ελπίζουν να μάθουν περισσότερα για τον Betelgeuse και τη Leona μέσω της έκλειψης, η οποία αναμένεται να διαρκέσει όχι περισσότερο από 15 δευτερόλεπτα.

Παρατηρώντας μια έκλειψη ενός πολύ πιο αμυδρού άστρου από τη Λιόνα τον Σεπτέμβριο, μια ομάδα υπό ισπανική ηγεσία υπολόγισε πρόσφατα ότι ο αστεροειδής έχει πλάτος περίπου 34 μίλια και μήκος 50 μίλια (55 χιλιόμετρα πλάτος και 80 χιλιόμετρα μήκος).

Υπάρχουν παρατεταμένες αβεβαιότητες σχετικά με αυτές τις προβλέψεις, καθώς και το μέγεθος του άστρου και της εκτεταμένης ατμόσφαιρας του. Δεν είναι σαφές αν ο αστεροειδής θα επισκιάσει ολόκληρο το άστρο, δημιουργώντας μια ολική έκλειψη.

Αντίθετα, το αποτέλεσμα θα μπορούσε να είναι μια έκλειψη "δακτυλίου φωτιάς" με ένα μικροσκοπικό φλεγόμενο όριο γύρω από το αστέρι. Αν πρόκειται για ολική έκλειψη, οι αστρονόμοι δεν είναι σίγουροι για πόσα δευτερόλεπτα το άστρο θα εξαφανιστεί εντελώς, ίσως μέχρι και 10 δευτερόλεπτα.

Σε απόσταση περίπου 700 ετών φωτός, ο Betelgeuse είναι ορατός με γυμνό μάτι. Τα κιάλια και τα μικρά τηλεσκόπια θα βελτιώσουν τη θέαση. Ένα έτος φωτός είναι 5,8 τρισεκατομμύρια μίλια.

Μετά από αμέτρητους αιώνες ποικίλης φωτεινότητας, ο Betelgeuse εξασθένησε δραματικά το 2019, όταν ένα τεράστιο μάτσο επιφανειακού υλικού εκτινάχθηκε στο διάστημα. Το νέφος σκόνης που προέκυψε μπλόκαρε προσωρινά το φως του άστρου, δήλωσε η NASA, και μέσα σε μισό χρόνο, ο Betelgeuse ήταν το ίδιο φωτεινός με πριν.

Οι επιστήμονες αναμένουν ότι ο Betelgeuse θα γίνει σουπερνόβα σε μια βίαιη έκρηξη μέσα σε 100.000 χρόνια.