Συναγερμός στην Αθήνα για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή-Το βλέμμα και στα Στενά του Ορμούζ

Με την εξίσωση της Μέσης Ανατολής να έχει ακόμα περισσότερους αγνώστους παρά γνωστές μεταβλητές, η Αθήνα κρατά «χαμηλά την μπάλα», αν και είναι δεδομένη η ανησυχία στα υψηλά κλιμάκια της κυβέρνησης για την προοπτική ευρύτερων αναταράξεων από έναν πόλεμο μεγάλης κλίμακας. Σε κάθε περίπτωση και όπως έχει αναφέρει και ο Κυριάκος Μητσοτάκης, η Ελλάδα θα μείνει εκτός κάδρου, παρά τη στρατηγική σχέση με το Ισραήλ, αλλά και τις νατοϊκές βάσεις που λειτουργούν επί ελληνικού εδάφους. Η βάση της Σούδας άλλωστε, όπου έχουν μετασταθμεύσει ιπτάμενα τάνκερ, φαίνεται ότι ήταν σημαντικό ενδιάμεσο βήμα για τον ανεφοδιασμό των βομβαρδιστικών B2 που χτύπησαν με διατρητικές βόμβες τις πυρηνικές εγκαταστάσεις των Ιρανών.

Η ελληνική κυβέρνηση, πάντως, κατά την ευρωπαϊκή γραμμή δεν αποδοκίμασε την αμερικανική επίθεση στις ιρανικές βάσεις, αν και απέφυγε να συνταχθεί με τη γραμμή της πλήρους υποστήριξης, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη στο κυριακάτικο μήνυμα του να αναφέρεται στην ανάγκη της επιστροφής στο τραπέζι της διπλωματίας.

Στο χθεσινό ΚΥΣΕΑ που συγκλήθηκε στο Μέγαρο Μαξίμου έγινε αναλυτική ενημέρωση από τον Α/ΓΕΕΘΑ Δημήτρη Χούπη για την κατάσταση στο πεδίο, ενώ αξιολογήθηκε και η εσωτερική κατάσταση ασφαλείας στη βάση των μέτρων που είχαν προκριθεί στην αντίστοιχη συνεδρίαση πριν από δέκα μέρες. Αρμόδιες πηγές έλεγαν στο protothema.gr ότι δεν καταγράφεται κάποια ανησυχητική δραστηριότητα, βάσει των υπηρεσιών πληροφοριών, αλλά αυτό δεν επιτρέπει εφησυχασμό. Ένας πονοκέφαλος λιγότερος για τις ελληνικές αρχές είναι ότι αρκετοί Ισραηλινοί τουρίστες που είχαν «εγκλωβιστεί» στη χώρα μας βρίσκουν τρόπο επιστροφής στην πατρίδα τους. Παράλληλα, έγινε συζήτηση και για το status ασφαλείας κρίσιμων υποδομών, όπως η προαναφερθείσα βάση της Σούδας, αλλά και άλλες εν Ελλάδι νατοϊκές βάσεις, οι οποίες πλέον είναι «αστακός».

Ο γρίφος του Ορμούζ

Η δυσκολότερη άσκηση πάντως έχει να κάνει με την κατάσταση των πλοίων υπό ελληνική σημαία ή εν γένει των ελληνόκτητων πλοίων που πλέουν στην περιοχή των Στενών του Ορμούζ. Μπορεί η ιρανική Βουλή να πήρε απόφαση για κλείσιμο τους, όμως ακόμα αυτό δεν έχει υλοποιηθεί, συνεπώς δεν υπάρχει και απαγορευτικό για τη διέλευση των πλοίων, πέρα από το αυξημένο ρίσκο. Είναι προφανές ότι το Ιράν «κραδαίνει» το κλείσιμο των Στενών ως όπλο, αν και η εκτίμηση είναι ότι τυχόν «ναρκοθέτηση» της διέλευσης θα πλήξει και τα ιρανικών συμφερόντων τάνκερ που εξάγουν πετρέλαιο στην Κίνα και ευρύτερα στην Ασία.

Η κατάσταση στην περιοχή, σύμφωνα με πηγές του υπουργείου Ναυτιλίας, είναι δυναμική και χθες το βράδυ βρίσκονταν πέριξ των Στενών 3 πλοία υπό ελληνική σημαία. Άλλα παραπλέοντα όμως είχαν εν ενεργεία ναυλοσύμφωνα και θα έπρεπε να μπουν στον περσικό κόλπο, αναλαμβάνοντας και το σχετικό ρίσκο (τα πλοία είναι ούτως ή άλλως ασφαλισμένα).

Σε κάθε περίπτωση, ο θάλαμος επιχειρήσεων του υπουργείου Ναυτιλίας είναι σε ανοιχτή γραμμή με τα παραπλέοντα στην περιοχή πλοία και επικαιροποιεί τις NOTAM ανά εξάωρο, συνιστώντας να αναζητήσουν κατά το δυνατόν το ασφαλέστερο λιμάνι, προκειμένου να μειώσουν τους κινδύνους.

Ραντεβού στο ΝΑΤΟ

Με τη «φωτιά» της Μέσης Ανατολής να σκιάζει τις εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις, είναι δεδομένο ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα κάνει εκτεταμένη αναφορά στην κατάσταση κατά τη σημερινή του συνάντηση με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κώστα Τασούλα. Παράλληλα, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης βρίσκεται στις Βρυξέλλες, όπου θα συμμετάσχει στην έκτακτη συνεδρίαση των Ευρωπαίων υπουργών Εξωτερικών.

Το μεσημέρι της Κυριακής ο κ. Μητσοτάκης αναχωρεί για τη Σύνοδο Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Χάγη, όπου θα συμμετάσχει και ο Αμερικανός πρόεδρος Τραμπ, με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή να αλλάζουν δραστικά την ατζέντα της συζήτησης. Ως τώρα βασικό θέμα συζήτησης είναι η αύξηση των αμυντικών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ τα επόμενα χρόνια.

Σύμφωνα με όσα έχουν ήδη ανακοινωθεί από τον γενικό γραμματέα της Συμμαχίας Μαρκ Ρούτε, ο στόχος αφορά κατά 3,5% αμιγώς αμυντικές δαπάνες και κατά 1,5% δαπάνες και επενδύσεις που σχετίζονται με την ασφάλεια και την άμυνα, όπως οι υποδομές, η βιομηχανία και η ανθεκτικότητα. Ο αρχικός χρονικός ορίζοντας για την υλοποίηση της δέσμευσης είναι το 2035, αλλά δεν έχει ακόμα οριστικοποιηθεί και αναμένεται επίσης να αποτελέσει θέμα συζήτησης μεταξύ των ηγετών.

Σύμφωνα με κυβερνητικές πηγές, η Ελλάδα συμφωνεί με την πρόταση του γενικού γραμματέα, καθώς ήδη ξοδεύει παραπάνω από το 3% του ΑΕΠ της στην άμυνα, συνεπώς ανήκει στον σκληρό πυρήνα των χωρών της Συμμαχίας που έχουν υπερβεί τη νατοϊκή δέσμευση που είναι σήμερα 2% του ΑΕΠ, ενώ πρόσφατα ο Πρωθυπουργός παρουσίασε το 12ετές αμυντικό εξοπλιστικό πρόγραμμα της χώρας ύψους 28 δις ευρώ.

Στην παρέμβασή του στη Σύνοδο των ηγετών, ο κ. Μητσοτάκης θα επισημάνει ότι η Ελλάδα, παρά τις οικονομικές δυσχέρειες, παγίως τηρούσε τις δεσμεύσεις της, και θα επισημάνει την επείγουσα ανάγκη οι Ευρωπαίοι να επενδύσουν περισσότερο και πιο έξυπνα στη συλλογική ευρωπαϊκή άμυνα και να διαμορφώσουν έναν ισχυρό αμυντικό ευρωπαϊκό πυλώνα συμπληρωματικά στο ΝΑΤΟ.