Συνταγματική αναθεώρηση: Ποιες είναι οι αλλαγές που προτείνονται – Aντιδράσεις από την αντιπολίτευση

Πρόταση για την αναθεώρηση σειράς θεμελιωδών διατάξεων του Συντάγματος κατέθεσε το βράδυ της Τρίτης 2/6 στη Βουλή η Κοινοβουλευτική Ομάδα της Νέας Δημοκρατίας, με την υπογραφή 155 βουλευτών του κόμματος.

Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, το στίγμα της οποίας έδωσε ο Πρωθυπουργός, η πρωτοβουλία στοχεύει στον εκσυγχρονισμό του καταστατικού χάρτη της χώρας, προκειμένου αυτός να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις σύγχρονες τεχνολογικές, κοινωνικές και θεσμικές προκλήσεις.

Οι βασικότεροι άξονες της αναθεωρητικής πρότασης περιλαμβάνουν:

Ριζική αλλαγή στη διαδικασία διερεύνησης της ποινικής ευθύνης μελών της κυβέρνησης και υφυπουργών (Άρθρο 86), με διευρυμένη συμμετοχή της δικαστικής λειτουργίας και κατάργηση της αρμοδιότητας της Βουλής για διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης. Παράλληλα, προτείνεται η επιλογή της ηγεσίας των Ανωτάτων Δικαστηρίων από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, χωρίς κυβερνητική παρέμβαση.
Ανώτατη Εκπαίδευση: Θεσμοθετείται η δυνατότητα παροχής ανώτατης εκπαίδευσης από νομικά πρόσωπα δημοσίου ή ιδιωτικού χαρακτήρα με πλήρη αυτοδιοίκηση, υπό την εποπτεία του Κράτους (Άρθρο 16).

Καθιερώνεται μία και μόνη, αλλά χρονικά μεγαλύτερη, εξαετής θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με σκοπό την ενίσχυση του υπερκομματικού του ρόλου.
Εισάγεται η υποχρεωτική, αμφίδρομη αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων με βάση την αποδοτικότητα, καθώς και η συνταγματική κατοχύρωση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.
Εισάγεται πρόβλεψη για τη διαχείριση των προκλήσεων της Τεχνητής Νοημοσύνης με γνώμονα την προστασία της ατομικής ελευθερίας, καθώς και η λήψη συνταγματικών μέτρων για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης.

Θεσπίζεται η δυνατότητα άσκησης του εκλογικού δικαιώματος με επιστολική ψήφο και για τους εκλογείς που βρίσκονται εντός της Ελληνικής Επικράτειας.
Όπως επισημαίνεται στην έκθεση, η πρόταση διαμορφώθηκε έπειτα από τετράμηνη ενδελεχή διαβούλευση στο εσωτερικό της Κοινοβουλευτικής Ομάδας και φιλοδοξεί να αποτελέσει τη βάση για μια ευρεία και γόνιμη συνταγματική συζήτηση.

Αντιδράσεις από την αντιπολίτευση

Παρότι βάσει συντάγματος είναι ζητούμενο η κοινοβουλευτική συναίνεση, ήδη στην αντιπολίτευση παίρνουν διάταξη μάχης, ενόψει των κοινοβουλευτικών ραντεβού, απέναντι και στην πρόταση της Νέας Δημοκρατίας για τη σύνδεση της μονιμότητας στο δημόσιο με την αξιολόγηση, αλλά και νέο σύστημα ανάδειξης της ηγεσίας της δικαιοσύνης, εξαετή θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, αντί δυο πενταετών, αλλά και τη συνταγματική καθιέρωση δημοσιονομικού «κόφτη».  

Ο εκπρόσωπος Τύπου του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Μάντζος, τόνισε ότι «έως και υποκριτική δυστυχώς η στάση του Πρωθυπουργού και της Νέας Δημοκρατίας, όσον αφορά στο Σύνταγμα και ιδίως σε διατάξεις του, που η ΝΔ θέλει να αναθεωρηθούν και ταυτόχρονα επιμένει να τις χρησιμοποιεί καταχρηστικώς, για να προασπίζει τους δικούς της υπουργούς».

Άμεση ήταν η απάντηση του Γραμματέα της ΚΟ της ΝΔ, Μάξιμου Χαρακόπουλου, ο οποίος σχολίασε «εμείς σας λέμε λοιπόν κ. Μάντζο, ελάτε να συμφωνήσουμε, να μην εμπλέκεται καθόλου το κοινοβούλιο, στη συγκρότηση προανακριτικής επιτροπής, ένα ανεξάρτητο δικαστικό όργανο να αποφασίζει, την παραπομπή ή όχι και η Βουλή να αποφασίζει και να αποφαίνεται με την ψήφο της».

Ο ευρωβουλευτής του ΚΚΕ, Λευτέρης Νικολάου-Αλαβάνος, δήλωσε από την πλευρά του, ότι «οι προτάσεις που έρχονται να κόψουν την προσπάθεια να αναθεωρηθούν μια σειρά από άλλα άρθρα που θεωρούμε κομβικά: και για παράδειγμα για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια και για παράδειγμα για το θέμα της μονιμότητας στο δημόσιο».

Τέλος, πυρά εξαπέλυσε και ο Κυριάκος Βελόπουλος λέγοντας ότι «επειδή ο πρωθυπουργός δεν έχει άλλη δουλειά να κάνει, να χτυπήσει την ακρίβεια και καρτέλ, ασχολείται με τη συνταγματική αναθεώρηση».

Από την κυβέρνηση εκπέμπουν το μήνυμα ότι πέραν της διαχείρισης των σημαντικών θεμάτων που αφορούν στη διαχείριση της καθημερινότητας, η πρόταση για τη συνταγματική αναθεώρηση, δείχνει ότι υπάρχει σχέδιο για αλλαγές με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.