Τα «κλειδιά» για τη μείωση τιμής ρεύματος κατά 30% στην τριετία

Tα ελληνικά νοικοκυριά πληρώνουν σήμερα το ηλεκτρικό ρεύμα 50% ακριβότερα σε σχέση με το 2019. Και η αύξηση αυτή, όπως προκύπτει από τα στοιχεία που παρουσίασε η πολιτική ηγεσία του ΥΠΕΝ, δεν οφείλεται μόνο στις διεθνείς αναταράξεις. Συνδέεται και με εγχώριες στρεβλώσεις και κόστη, τα οποία η κυβέρνηση δηλώνει τώρα αποφασισμένη να περιορίσει, για να μειώσει την τιμή της κιλοβατώρας κατά 30% μέσα στην επόμενη τριετία.

Όπως σημειώνει ρεπορτάζ της Καθημερινής, στους λογαριασμούς εξακολουθούν να μετακυλίονται ανεξόφλητες οφειλές ύψους 3 δισ. ευρώ, αλλά και το κόστος των ρευματοκλοπών, που υπολογίζεται σε περίπου 450 εκατ. ευρώ ετησίως. Πρόσθετη επιβάρυνση προκαλεί το υψηλό κόστος ηλεκτροπαραγωγής στα νησιά, το οποίο χρηματοδοτείται από τους καταναλωτές μέσω των χρεώσεων ΥΚΩ, παρά την ολοκλήρωση σημαντικών διασυνδέσεων, όπως της πρώτης φάσης των Κυκλάδων από το 2018 και της Κρήτης με την Πελοπόννησο το 2021. Το ετήσιο κόστος παραγωγής στα νησιά, μάλιστα, από περίπου 900 εκατ. ευρώ το 2019 έχει ανέβει στo 1,2 δισ. ευρώ από το 2022 και μετά.

Τα στοιχεία αυτά επικαλέστηκε η ηγεσία του ΥΠΕΝ επιχειρώντας να τεκμηριώσει πώς θα επιτευχθούν οι χαμηλότερες τιμές ηλεκτρικής ενέργειας που εξήγγειλε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ. Αφησε, ωστόσο, χωρίς επαρκή απάντηση το κρίσιμο ερώτημα γιατί παρεμβάσεις σε γνωστές και εν πολλοίς εγχώριες πηγές κόστους έρχονται τώρα.

Ο κυβερνητικός στόχος έχει ως αφετηρία τη μέση τιμή λιανικής των 237,8 ευρώ/mwh, βάσει των στοιχείων της Eurostat. Με την εφαρμογή του σχεδίου, η τιμή προβλέπεται να υποχωρήσει σε βάθος τριετίας στα 166,6 ευρώ/mwh, δηλαδή στα 16,6 λεπτά ανά κιλοβατώρα.

«Υπάρχουν παράμετροι της διαμόρφωσης του κόστους ρεύματος που δεν εξαρτώνται από γεωπολιτικές εξελίξεις και στις οποίες μπορούμε να παρέμβουμε», ανέφερε ο υφυπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος και αναφέρθηκε στις κυβερνητικές παρεμβάσεις για μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ κατά 50% στις οικιακές καταναλώσεις έως 500 κιλοβατώρες/μήνα και στο νέο πλαίσιο για τον περιορισμό της αλλαγής προμηθευτή καταναλωτών που εμφανίζουν επαναλαμβανόμενη συμπεριφορά μη αποπληρωμής του λογαριασμού τους.

Στο ερώτημα γιατί η μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ γίνεται τώρα, ο κ. Τσάφος απάντησε ότι «δεν είχαμε φτάσει σε αυτό το επίπεδο διασυνδέσεων», επικαλούμενος παράλληλα το έλλειμμα του σχετικού λογαριασμού εξαιτίας της αύξησης του κόστους παραγωγής στα μη διασυνδεδεμένα νησιά. Από την άσκηση για τη μείωση του ενεργειακού κόστους έχουν εξαιρεθεί οι χρεώσεις χρήσης συστήματος, οι οποίες, όπως παραδέχθηκε ο υφυπουργός, θα αυξηθούν λόγω των ηλεκτρικών διασυνδέσεων. Αντίστοιχα, για την παρέμβαση στους «στρατηγικούς κακοπληρωτές», η οποία έρχεται με καθυστέρηση άνω των δύο ετών, ο κ. Τσάφος επικαλέστηκε την ανάγκη επαναξιολόγησης προτάσεων που είχαν ήδη κατατεθεί από φορείς της αγοράς.

Εκτός του σχεδιασμού για τη μείωση του ενεργειακού κόστους μένει, πάντως, η βιομηχανία, σε μια περίοδο που η ανταγωνιστικότητά της πιέζεται ασφυκτικά από τις υψηλές τιμές. Οι παρεμβάσεις επικεντρώνονται στους οικιακούς καταναλωτές. Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο άμεσων παρεμβάσεων στις τιμές, εφόσον επιδεινωθούν οι συνθήκες στην ενεργειακή αγορά. «Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει αποδείξει ότι είναι αρωγός όταν διαμορφώνονται έκτακτες συνθήκες, πάντα στο πλαίσιο των δημοσιονομικών μας περιθωρίων», είπε. Για τη βιομηχανία παρέπεμψε στις δηλώσεις του πρωθυπουργού περί «λελογισμένων μέτρων» που έχουν ήδη δοθεί.

Στον πυρήνα του σχεδίου, που θα χρηματοδοτηθεί με περισσότερα από 5 δισ. ευρώ, βρίσκεται η αποθήκευση ενέργειας, με στόχο οι χαμηλές τιμές που δημιουργεί η υψηλή παραγωγή των ΑΠΕ να επεκταθούν σε περισσότερες ώρες της ημέρας. «Η αποθήκευση είναι αυτήν τη στιγμή το μεγάλο μας στοίχημα», τόνισε ο κ. Παπασταύρου, αναγνωρίζοντας ότι, σε αντίθεση με την ανάπτυξη των ΑΠΕ, υπήρξε καθυστέρηση.

Για τη διετία 2027-2028 σχεδιάζεται πρόγραμμα επιχορήγησης μπαταριών ύψους 200 εκατ. ευρώ, ενώ ενεργοποιείται το Ταμείο Απανθρακοποίησης των Νησιών, με περίπου 1 δισ. ευρώ για έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης.

Στο μέτωπο της εξοικονόμησης ενέργειας προβλέπεται νέο «Εξοικονομώ», ύψους 1,2 δισ. ευρώ, για 62.000 κατοικίες, ενώ 930 εκατ. ευρώ θα κατευθυνθούν στην αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης. Επιπλέον, 395 εκατ. ευρώ προορίζονται για την ενεργειακή αναβάθμιση 12.000 πολύ μικρών επιχειρήσεων και 200 εκατ. ευρώ για αντλίες θερμότητας και ηλιακούς θερμοσίφωνες σε 100.000 δικαιούχους. Ο σχεδιασμός συμπληρώνεται με την ενίσχυση της αυτοκατανάλωσης.