Το Newshub.gr στο Μουσείο του Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου στο χωριό του στην Ίμβρο (Φωτογραφίες)

Στην  Ίμβρο, που κατοικήθηκε από Έλληνες από την αρχαιότητα, και σε ένα μικρό αλλά όμορφο χωριό της, τους Αγίους Θεοδώρους, γεννήθηκε το 1940 ο Δηµήτρης Αρχοντώνης, ο νυν Οικουµενικός Πατριάρχης κ.κ. Βαρθολοµαίος.

Ο Παναγιώτατος Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος ο Α΄, είδε το πρώτο φως της ημέρας στις 29 Φεβρουαρίου του 1940. Οι γονείς του, Χρήστος και Μερόπη, προσέφεραν σε εκείνον και τα αδέλφια του ότι καλύτερο μπορούσαν σε εποχές δύσκολες.

Ο πατέρας του έκανε πολλές διαφορετικές δουλειές για να θρέψει την οικογένεια του και η μάνα του ήταν εκείνη που στήριζε και κρατούσε δυνατά όλα τα μέλη της.

Σε ομιλία του στην εκκλησία του χωριού του το 2021 είχε πει γι αυτούς ο Οικουμενικός Πατριάρχης: «…έχω πάντοτε κατά νουν τους πράους, τους ευγενείς, τους τιμίους βιοπαλαιστές, τους συνετούς και μετρημένους απλούς ανθρώπους, οι οποίοι ήταν αφοσιωμένοι ολοκληρωτικά στην υψηλή υπηρεσία της ανατροφής των παιδιών τους.

Μας ανάθρεψαν εν παιδεία και νουθεσία Κυρίου, και με τον έντιμο βίο τους μας εδίδασκαν καθημερινά.

Σημειώνει ο Μέγας Βασίλειος ότι “πολλάκις και εν τοις μικροτάτοις η σοφία και η πρόνοια του Θεού διαφαίνονται”. Αυτό τον λόγο τον είδα να γίνεται πράξη στη ζωή των γονέων μου, οι οποίοι, καίτοι ήταν ολιγογράμματοι, με τις αδυναμίες και τα ελαττώματά τους, όπως όλοι μας, με τα μικρά και εκ πρώτης όψεως ασήμαντα μας εδίδαξαν εμπράκτως τις μεγάλες αξίες του Γένους και της Πίστεως».

Τα πρώτα του γράμματα ο μικρός Δημήτρης τα διδάχθηκε στο σχολείο του χωριού του και στη συνέχεια, ως ένας εκ των πρώτων αποφοίτων της Κεντρικής Σχολής Ίμβρου, μετέβη στην Κωνσταντινούπολη, στο περίφημο Ζωγράφειο Λύκειο και αμέσως μετά στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης.

Η πορεία που χάραξε μεγαλώνοντας ήταν λαμπρή, με σπουδές στην Κωνσταντινούπολη  και το εξωτερικό. Το 1973 εκλέχθηκε Επίσκοπος και Μητροπολίτης Φιλαδελφείας κι ήταν ο νεώτερος σε ηλικία Μητροπολίτης του Οικουμενικού Θρόνου, μόλις 33 ετών.

Δεκαοκτώ χρόνια αργότερα εξελέγη στον πατριαρχικό θρόνο (22 Οκτωβρίου 1991) και  ενθρονίστηκε στον Ναό του Αγίου Γεωργίου στο Φανάρι στις 2 Νοεμβρίου του ίδιου έτους.

Η Ίμβρος της καρδιάς του

Μπορεί να έφθασε στο ανώτατο εκκλησιαστικό αξίωμα όμως ο Οικουμενικός Πατριάρχης ποτέ δεν ξέχασε τον τόπο του που δοκιμάστηκε από πολλά δεινά καθώς όπως όλοι γνωρίζουμε πέρασε με τη Συνθήκη της Λωζάνης το 1923 στα χέρια των Τούρκων.

Έζησε τα παιδικά του χρόνια σε ένα νησί και ένα χωριό γεμάτο Ελλάδα αλλά μακριά απ αυτήν, και γι αυτό η ευαισθησία του για τον τόπο καταγωγής του υπήρξε και συνεχίζει να είναι μεγάλη.

Ποτέ δεν απομακρύνθηκε από την Ίμβρο. Το χωριό του τον βλέπει με κάθε ευκαιρία. Κυκλοφορεί στα στενά δρομάκια των Αγίων Θεοδώρων, μυρίζει τα λουλούδια στις αυλές, χαίρεται κάθε στιγμή που περνά κοντά στους Έλληνες που συνεχίζουν σε πείσμα των δυσκολιών που τους έβαλαν οι Τούρκοι, να παραμένουν γαντζωμένοι στην Ίμβρο.

Ο Οικουμενικός Πατριάρχης αγωνίζεται μαζί με τους συντοπίτες του να κρατήσουν άσβεστη την ελληνική φλόγα, να μην την παραδώσουν ολοκληρωτικά στα χέρια των Τούρκων.

Αποτέλεσμα αυτού του αγώνα είναι η επαναλειτουργία των ελληνικών σχολείων στο νησί αλλά και η σταδιακή αναστύλωση των πολλών εκκλησιών που υπάρχουν στην Ίμβρο.

Πάνω από 300 ξωκλήσια μετρά το νησί. Κάποια απ αυτά καταστράφηκαν, άλλα δημεύτηκαν όμως τα τελευταία χρόνια, με μπροστάρη τον Πατριάρχη, γίνεται μια φιλότιμη προσπάθεια  να επαναλειτουργήσουν όσα γίνεται περισσότερα και η προσπάθεια αποδίδει καρπούς.

Ο στόχος είναι ένας, μέσα από την παιδεία και την πίστη οι Έλληνες της Ίμβρου να μην νιώθουν πως ζουν σε μια ξένη χώρα,  αλλά πως κτίζουν λιθαράκι με λιθαράκι ξανά  τα ελληνικά χωριά τους.

Κατά τις τακτικές επισκέψεις του, κυρίως τα καλοκαίρια, στην Ίμβρο ο Οικουμενικός Πατριάρχης χοροστατεί σε Ακολουθίες στους Αγίους Θεοδώρους και σε άλλα χωριά.

Εμψυχώνει τους χριστιανούς κατοίκους του νησιού, καλεί όσους έφυγαν να επιστρέψουν πίσω. Κυρίως όμως φωνάζει δυνατά την αγάπη που νιώθει για την πατρώα γη.

Στις 7 Αυγούστου 2021, ο Παναγιώτατος στη διάρκεια της Θείας Λειτουργίας  που τελέστηκε στον Ι. Ναό Αγίου Γεωργίου, στους Αγίους Θεοδώρους είχε πει:

«Ξαναπροσκυνώ τα ιερά και τα όσια της ιδιαιτέρας μας πατρίδoς με δέος και με άπειρη ευγνωμοσύνη προς τον Θεό, διότι πέρασαν πάνω από 29 χρόνια, πέρασαν ως εν μια νυκτί,  από τότε που σας επισκέφθηκα, ως συμπατριώτης σας αλλά και ως Πατριάρχης του Γένους, για πρώτη φορά, τον Ιούνιο του 1992.

Θυμάμαι όσα ανέφερα στον λόγο μου την ημέρα εκείνη, στον Μητροπολιτικό Ναό, τα οποία αποτελούσαν απαύγασμα της αγάπης και της λατρείας μου για την Ίμβρο και τους Ιμβρίους. Επαναλαμβάνω ένα απόσπασμα:  «Ηλθα κοντά σας, αγαπητοί μου αδελφοί, ως Ίμβριος προς Ιμβρίους, ως ένας από σας, ως παλαιός γνώριμός σας, ως σαρξ εκ της σαρκός σας, ως γέννημα και θρέμμα αυτού του τόπου και επί πλέον με την χάριν του Θεού, και ως ο νέος Πατριάρχης σας….

Είναι γεγονός ότι οι Ίμβριοι, αν και διασκορπίσθηκαν στα πέρατα της γης, από την Αμερική ως την Αυστραλία και την Ευρώπη, όπου και πρόκοψαν υποδειγματικά, δεν έπαψαν να αγαπούν, να σκέπτονται και να θυμούνται τον τόπο τους με ένα τρόπο πολύ μοναδικό και προσωπικό και συναισθηματικό.

Γι᾽ αυτό και όλοι εμείς οι Ίμβριοι είμαστε υπερήφανοι που καταγόμεθα από ένα ευλογημένο τόπο, οι κάτοικοι του οποίου, παρά τα ανείπωτα δεινά, την άκρα αδικία και τις πικρές ταλαιπωρίες που εβίωσαν κατά το δεύτερο ήμισυ του παρελθόντος αιώνος, αναγκαζόμενοι να εγκαταλείψουν την πατρίδα τους, δεν απεκόπησαν ποτέ οριστικώς από αυτήν.

Αλλά δεν είναι μόνον οι Ίμβριοι που αγαπούν και πονούν το νησί της καταγωγής τους.

 Αισθήματα αγάπης και συμπαθείας βιώνει κάθε άνθρωπος που επισκέπτεται για πρώτη φορά την Ίμβρο μας.

Σημειώνει χαρακτηριστικά ο φίλτατος αδελφός, Αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας Μακάριος σε ένα βιβλίο που έγραψε για το νησί μας ότι “κάθε άνθρωπος που επισκέπτεται την Ίμβρο αντιλαμβάνεται από την πρώτη στιγμή μια δυναμική που περνά τα όρια του τόπου.

Δεν είναι μόνο αυτό που βλέπεις, αλλά και τα πολλά που δεν βλέπεις. Δεν είναι μόνο αυτά που ακούς από τα λόγια των ανθρώπων, αλλά είναι και τα πολύ περισσότερα, τα άφωνα, που μιλούν ευγενικά στην καρδιά σου. Δεν σου μιλούν μόνο οι ζωντανοί αλλά κατά κάποιο μυσταγωγικό τρόπο και οι κεκοιμημένοι…

Ως Πατριάρχης σας και ως συντοπίτης σας ποτέ δεν ξέχασα και κυρίως ποτέ δεν έχασα το δρόμο της επιστροφής στον όμορφο τόπο μας, στο νησί μας, την Ίμβρο, όπου πάντα αναγεννάται η κοινωνία των ζώντων αλλά και των κεκοιμημένων…

 Όσες περιπέτειες κι αν πέρασε η Πατρίδα μας, θα είναι πάντα όμορφη για μας τους Ιμβρίους, πάντα ελκυστική, πάντα τρυφερή, γλυκιά και στοργική, έτοιμη να μας υποδεχθεί και να μας σφίξει στην αγκαλιά της».

Το Μουσείο

Αυτό ακριβώς που ανέφερε σε εκείνη την ομιλία του ο Οικουμενικός Πατριάρχης νιώσαμε κι εμείς, μια μεγάλη ομάδα Κρητικών, μέλη του Ορειβατικού Συλλόγου Ηρακλείου, όταν βρεθήκαμε στην Ίμβρο. Ένα δυνατό συναίσθημα κι ένα δέσιμο με το νησί και τους ανθρώπους του.

Και όλο αυτό έγινε εντονότερο όταν βρεθήκαμε στο χωριό του Παναγιωτάτου και περπατήσαμε στους δρόμους που έτρεχε μικρός ο Δημήτρης Αρχοντώνης, όταν μπήκαμε στο Μουσείο "Πατριάρχης Βαρθολομαίος", που είναι αφιερωμένο σε εκείνον, δίπλα από το πατρικό του σπίτι.

Όταν είδαμε το λίκνο μέσα στο οποίο τον  νανούριζε η μητέρα του, και τις πολλές φωτογραφίες από τη μακρά εκκλησιαστική διαδρομή του. Όταν αγγίξαμε τη ραπτομηχανή με την οποία έραβε και κεντούσε η αγαπημένη του μητέρα Μερόπη κι όλους εκείνους τους μικρούς θησαυρούς στη διαδρομή της ζωής του.

Το Μουσείο "Πατριάρχης Βαρθολομαίος" στεγάζεται σε οίκημα όπου κάποτε λειτουργούσε το παντοπωλείο του θείου του Πατριάρχη, (αδελφού της μητέρας του).

Ο κ. Βαρθολομαίος  γεννήθηκε στο διπλανό σπίτι, το οποίο ανήκε στην μητέρα του, αλλά μεγάλωσε στη συνέχεια στο σπίτι του πατέρα του κοντά στην πλατεία των Αγίων Θεοδώρων.

Οι Άγιοι Θεόδωροι είναι ένα πραγματικά ζωντανό χωριό. Με πετρόκτιστα σπίτια, μαγαζιά κι αρκετούς επισκέπτες.

Περπατώντας στους δρόμους του δεν υπάρχει περίπτωση να μην συναντήσεις ντόπιους χριστιανούς που θα σε σταματήσουν, θα σε χαιρετήσουν και θα σου διηγηθούν όσα δύσκολα πέρασαν όταν οι Τούρκοι προσπαθούσαν να εκδιώξουν τον ελληνικό πληθυσμό από το νησί.

Θα σου μιλήσουν όμως και για το καμάρι τους, τον Οικουμενικό Πατριάρχη, τον άνθρωπο που έχει συμβάλει τα μέγιστα για να κρατηθεί ζωντανός ο ελληνισμός και ο χριστιανισμός στην Ίμβρο.

Εκείνον που γίνεται ένα μαζί τους κάθε φορά που πατά τα άγια χώματα του νησιού τους.