Η άγρια φυσική ομορφιά του Λασιθίου με τα οροπέδια, τις σπηλιές και τους φοίνικες

Οροπέδια στη μέση απόκρημνων κορυφών, απότομα φαράγγια, ελάχιστα ποτάμια -αν όχι χείμαρροι- και εξωτικές παραλίες είναι το τοπίο στο ανατολικότερο άκρο της Κρήτης που ακούει στο όνομα Λασίθι.

Η πιο ανατολική γωνιά της Κρήτης είναι μια γνήσια μεσογειακή terra incognita που φλερτάρει ανοιχτά με το στερεοτυπικό μίγμα τουριστικής ανάπτυξης, slow-living επαρχιακής ζωής και μιας αυθεντικής φυσικοπολιτιστικής ταυτότητας μοναδικής για τα ελληνικά δεδομένα.

Πρώτη στάση, το Βάι. Τροπικό χάρη στο μοναδικό για τα ευρωπαϊκά δεδομένα μικροκλίμα της περιοχής και χιλιοφωτογραφημένο από σχεδόν κάθε ξένο τουρίστα, το πασίγνωστο Φοινικόδασος του Βάι με τους σχεδόν στοιχισμένους φοίνικες θεωρείται χωρίς αμφιβολία ένα από τα γνωστότερα διαμάντια στο κρητικό ταξιδιωτικό στέμμα. Εξωτικό και ασυνήθιστο στα μάτια του Έλληνα, το φοινικόδασος του Βάι είναι από τα πιο ευαίσθητα οικοσυστήματα στην Ευρώπη αποτελώντας ταυτόχρονα εθνικό πάρκο από το 1987.

Μάλιστα, ένας παλιός θρύλος λέει πως κάποια στιγμή ένας Άραβας, όταν ακόμα η Κρήτη ήταν αραβικό νησί, έτρωγε χουρμάδες, πέταξε τα κουκούτσια στην άμμο και αυτά γρήγορα φύτρωσαν δημιουργώντας ένα τεράστιο δάσος από φοίνικες του είδους Phoenix theophrastii ή, όπως είναι περισσότερο γνωστοί, Κρητικούς χουρμάδες.

Αν κάτι γοητεύει, όμως, περισσότερο τον επισκέπτη στην Κρήτη, αυτό σίγουρα είναι τα σπήλαια. Άλλοτε προσβάσιμα και άλλοτε δυσπρόσιτα, ενίοτε βυθισμένα και στο νερό, πλήρως αποθαρρυντικά για κάθε επίδοξο επισκέπτη, τα σπήλαια της Κρήτης έχουν βάλει κι αυτά το χεράκι τους στην διεθνή προβολή του νησιού και εννοείται ότι το Λασίθι με τους σπάνιους ασβεστολιθικούς σχηματισμούς, τις ασταμάτητες γεωλογικές μεταβολές και τα υπόγεια τεκτονικά ρήγματα δεν θα μπορούσε παρά να μην αποτελεί τον παράδεισο κάθε επίδοξου σπηλαιοδίφη. Δικταίον Άντρον, Βρέικο, Σπήλαιο Μιλάτου και πολλά άλλα, μικρά και μεγάλα, σπήλαια έχουν συνδέσει την υγρή -και συνάμα σκοτεινή- ιστορία τους με τους ανθρώπους αυτής της ακριτικής γωνιάς της χώρας.

Φαίνεται πως αυτή η σκοτεινή ατμόσφαιρα ήταν ακριβώς αυτό που έψαχνε η Ρέα, όταν έκρυβε τον νεογέννητο Δία από τον αιμοβόρο πατέρα του στο Δικταίο Άντρο, ενώ δυστυχώς δεν ήταν αρκετή, για να προστατέψει τα 2000 γυναικόπαιδα που προσπάθησαν να γλυτώσουν στο σπήλαιο Μιλάτου από την μανία του Τούρκου Χασάν Πασά.

Πίσω στον κόσμο της επιφάνειας της θάλασσας, τα σκορπισμένα στα ανοιχτά του Νότιου Κρητικού πελάγους Χρυσή και Κουφονήσι μοιάζουν σαν ελληνικές μίνι «Μαλδίβες» που επίμονα αποκόπηκαν απότομα από τον χάρτη της υπόλοιπης Κρήτης.

Γεμάτες αμμοθίνες, απόδειξη του ξηρού ζεστού αέρα και των υψηλών θερμοκρασιών της περιοχής, οι νησίδες με τις παραλίες με τα κρυστάλλινα νερά, τα λευκά βράχια και την ψιλή καστανή άμμο, έχουν ανακηρυχθεί μαζί με τις λιγότερο επισκέψιμες Διονυσάδες στα βόρεια του Λασιθίου περιοχές Natura 2000.

Με παραλίες άλλοτε πιο οργανωμένες και άλλοτε όχι τόσο, ενίοτε και ελεύθερο κάμπινγκ, οι νησίδες είναι συναρπαστικές από μόνες τους, ενώ το Κουφονήσι παρουσιάζει σημαντικό αρχαιολογικό ενδιαφέρον χάρη στο αρχαίο θέατρο που ανακαλύφθηκε και χρονολογείται στον 2ο μ.Χ. αιώνα.

Επειδή η ομορφιά κρύβεται στα βουνά, άφωνους αφήνει άπαντες το Οροπέδιο Λασιθίου, μια εύφορη και περίκλειστη από βουνά πεδιάδα σχεδόν 70 χιλιόμετρα ανατολικά από το Ηράκλειο και 40 από τον Άγιο Νικόλαο.

Απλωμένο ανάμεσα σε κορυφές με αλλόκοτα ονόματα και δυσπρόσιτο εξαιτίας των δύσκολων δρόμων με τις αμέτρητες στροφές, το οροπέδιο του Λασιθίου άλλοτε θυμίζει άλλοτε κεντροευρωπαϊκή πεδιάδα και άλλοτε τοπίο βγαλμένο από αμερικανικό γουέστερν που έχει μεταμοσχευθεί σε ένα μεσογειακό οικοσύστημα γεμάτο σιτηρά, ανεμόμυλους και κοπάδια προβάτων.

Γνωστό και ως το πρώτο -εντός πολλών εισαγωγικών- αιολικό πάρκο της Ελλάδας χάρη στους δεκάδες παρατημένους σήμερα ανεμόμυλους που χρησιμοποιούνταν για την άρδευση του κάμπου, το γεμάτο με αγροτοκτηνοτροφικά χωριά (Τζερμιάδο, Αβρακόντες, Άγιος Γεώργιος, Ψυχρό κ.ά.) Οροπέδιο του Λασιθίου είναι ο λόγος που η άγρια ομορφιά του Λασιθίου δεν θα σταματήσει να σας προσκαλεί να την εξερευνήσετε.

Πηγή travel.gr, φωτο Αμαλία Κωβαίου