Axios: ΗΠΑ-Ιράν πλησιάζουν σε συμφωνία μιας σελίδας για τον τερματισμό του πολέμου

Ο Λευκός Οίκος εκτιμά ότι πλησιάζει σε συμφωνία με το Ιράν σχετικά με ένα μονοσέλιδο μνημόνιο κατανόησης, το οποίο θα θέσει τέλος στον πόλεμο και θα καθορίσει ένα πλαίσιο για πιο λεπτομερείς διαπραγματεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα, σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους και δύο ακόμη πηγές με γνώση του θέματος.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες αναμένουν απαντήσεις από το Ιράν σε αρκετά βασικά σημεία εντός των επόμενων 48 ωρών. Δεν έχει ακόμη συμφωνηθεί τίποτα, ωστόσο οι πηγές ανέφεραν ότι αυτή είναι η πλησιέστερη προσέγγιση σε συμφωνία από την έναρξη του πολέμου.

Μεταξύ άλλων διατάξεων, η συμφωνία θα περιλάμβανε τη δέσμευση του Ιράν για μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου, τη συμφωνία των ΗΠΑ για άρση των κυρώσεων και αποδέσμευση δισεκατομμυρίων σε παγωμένα ιρανικά κεφάλαια, καθώς και την άρση των περιορισμών και από τις δύο πλευρές στη διέλευση μέσω των Στενών του Ορμούζ.

Πολλοί από τους όρους που περιγράφονται στο μνημόνιο θα τελούν υπό την αίρεση επίτευξης μιας τελικής συμφωνίας, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αναζωπύρωσης του πολέμου ή μιας παρατεταμένης κατάστασης αβεβαιότητας, στην οποία οι εχθροπραξίες έχουν σταματήσει αλλά τίποτα δεν έχει επιλυθεί ουσιαστικά.

Ο Λευκός Οίκος εκτιμά ότι η ιρανική ηγεσία είναι διχασμένη και ότι ενδέχεται να είναι δύσκολη η επίτευξη συναίνεσης μεταξύ των διαφορετικών παρατάξεων. Ορισμένοι Αμερικανοί αξιωματούχοι παραμένουν σκεπτικοί ακόμη και ως προς το ενδεχόμενο επίτευξης μιας αρχικής συμφωνίας.

Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν εκφράσει αισιοδοξία για συμφωνία σε αρκετές φάσεις προηγούμενων γύρων διαπραγματεύσεων και κατά τη διάρκεια του τρέχοντος πολέμου, χωρίς ωστόσο να έχει επιτευχθεί μέχρι στιγμής.

Ωστόσο, οι δύο Αμερικανοί αξιωματούχοι ανέφεραν ότι η απόφαση του Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να υποχωρήσει από τη νεοανακοινωθείσα επιχείρηση στα Στενά του Ορμούζ και να αποφύγει την κατάρρευση της εύθραυστης εκεχειρίας βασίστηκε στην πρόοδο των συνομιλιών.

Το μονοσέλιδο, 14 σημείων μνημόνιο κατανόησης (MOU) διαπραγματεύεται μεταξύ των απεσταλμένων του Τραμπ, Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ, και αρκετών Ιρανών αξιωματούχων, τόσο απευθείας όσο και μέσω διαμεσολαβητών.

Στην παρούσα μορφή του, το MOU θα προβλέπει τον τερματισμό του πολέμου στην περιοχή και την έναρξη μιας περιόδου 30 ημερών διαπραγματεύσεων για μια λεπτομερή συμφωνία που θα ανοίγει τα Στενά, θα περιορίζει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν και θα αίρει τις αμερικανικές κυρώσεις.

Οι διαπραγματεύσεις αυτές θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν στο Ισλαμαμπάντ ή στη Γενεύη, σύμφωνα με δύο πηγές.

Οι περιορισμοί του Ιράν στη ναυσιπλοΐα μέσω των Στενών και ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός θα αρθούν σταδιακά κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου των 30 ημερών, σύμφωνα με έναν Αμερικανό αξιωματούχο.

Εάν οι διαπραγματεύσεις καταρρεύσουν, οι αμερικανικές δυνάμεις θα είναι σε θέση να επαναφέρουν τον αποκλεισμό ή να επαναλάβουν στρατιωτικές επιχειρήσεις, ανέφερε ο ίδιος αξιωματούχος.

Η διάρκεια του μορατόριουμ στον εμπλουτισμό ουρανίου αποτελεί αντικείμενο εντατικών διαπραγματεύσεων, με τρεις πηγές να αναφέρουν ότι θα είναι τουλάχιστον 12 έτη και μία να τοποθετεί το πιθανό σημείο συμφωνίας στα 15 έτη. Το Ιράν πρότεινε μορατόριουμ πενταετούς διάρκειας, ενώ οι ΗΠΑ απαίτησαν 20 έτη.

Οι ΗΠΑ επιδιώκουν την ενσωμάτωση διάταξης σύμφωνα με την οποία οποιαδήποτε παραβίαση από το Ιράν θα παρατείνει το μορατόριουμ, σύμφωνα με πηγή. Το Ιράν θα μπορεί να εμπλουτίζει ουράνιο σε χαμηλό επίπεδο 3,67% μετά τη λήξη του.

Το Ιράν θα δεσμευθεί στο MOU να μην επιδιώξει ποτέ την απόκτηση πυρηνικού όπλου ούτε να προχωρήσει σε δραστηριότητες σχετιζόμενες με την οπλοποίηση. Σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο, τα μέρη συζητούν ρήτρα σύμφωνα με την οποία το Ιράν θα δεσμεύεται να μην λειτουργεί υπόγειες πυρηνικές εγκαταστάσεις.

Το Ιράν θα δεσμευθεί επίσης σε ενισχυμένο καθεστώς επιθεωρήσεων, συμπεριλαμβανομένων αιφνιδιαστικών ελέγχων από επιθεωρητές του Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών, σύμφωνα με Αμερικανό αξιωματούχο.

Οι ΗΠΑ θα δεσμευθούν, στο πλαίσιο του MOU, σε σταδιακή άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στο Ιράν και στη σταδιακή αποδέσμευση δισεκατομμυρίων δολαρίων ιρανικών κεφαλαίων που παραμένουν δεσμευμένα παγκοσμίως.

Δύο πηγές με γνώση του θέματος ανέφεραν επίσης ότι το Ιράν θα συμφωνούσε να απομακρύνει το υψηλά εμπλουτισμένο ουράνιο από τη χώρα, μια βασική προτεραιότητα των ΗΠΑ την οποία η Τεχεράνη έχει μέχρι στιγμής απορρίψει.

Μία πηγή ανέφερε ότι μια επιλογή που εξετάζεται είναι η μεταφορά του υλικού στις ΗΠΑ.

Ο Υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο δήλωσε την Τρίτη ότι «δεν χρειάζεται να έχουμε την τελική συμφωνία γραπτώς μέσα σε μία ημέρα».

«Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα σύνθετο και τεχνικό ζήτημα. Ωστόσο, πρέπει να υπάρξει μια διπλωματική λύση που να είναι απολύτως σαφής ως προς τα ζητήματα στα οποία είναι διατεθειμένοι να διαπραγματευθούν και την έκταση των παραχωρήσεων που είναι πρόθυμοι να κάνουν εξ αρχής, ώστε να καταστεί αυτό ουσιαστικό», πρόσθεσε.

Ωστόσο, ο Ρούμπιο χαρακτήρισε επίσης ορισμένους από τους κορυφαίους ηγέτες του Ιράν ως «παράφρονες» και δήλωσε ότι παραμένει ασαφές αν θα προχωρήσουν σε συμφωνία.