Ειδικοί για τη Ρωσία εξηγούν γιατί ο Τραμπ έχει καταλάβει λάθος τον πόλεμο στην Ουκρανία

Ειδικοί υποστηρίζουν ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει κατανοήσει επαρκώς ούτε την ιστορία, αλλά και ούτε τα αίτια εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία.

Οι αναλυτές θεωρούν ότι αυτές οι λανθασμένες αντιλήψεις και αυτό που οι παρατηρητές προσδιορίζουν ως "συμπάθεια του Τραμπ προς τον Βλαντίμιρ Πούτιν", παρά τις περιστασιακές επικρίσεις του, έχουν οδηγήσει σε ειρηνευτικές προτάσεις των ΗΠΑ που ευνοούν τη Ρωσία και θα προκαλέσουν μια νέα εισβολή στην Ουκρανία.

Οι απόψεις του Τραμπ για τους λόγους εισβολής της Ρωσίας στην Ουκρανία
Σε συνέντευξή του στο περιοδικό Time στις 22 Απριλίου 2025, ο πρόεδρος ρωτήθηκε: "Θα πρέπει η Ουκρανία να εγκαταλείψει κάθε ελπίδα να ενταχθεί ποτέ στο ΝΑΤΟ;". Ο Τραμπ απάντησε, κατηγορώντας για την πλήρους κλίμακας εισβολή της Ρωσίας το 2022 την επιθυμία της Ουκρανίας να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ, παρόλο που το ΝΑΤΟ είχε απορρίψει την ένταξη της χώρας για σχεδόν δύο δεκαετίες.

"Δεν νομίζω ότι θα μπορέσουν ποτέ να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ", είπε. "Νομίζω ότι αυτό ήταν - από την πρώτη μέρα, αυτό νομίζω ότι προκάλεσε την έναρξη του πολέμου, ήταν όταν άρχισαν να μιλούν για ένταξη στο ΝΑΤΟ. Αν δεν είχε αναφερθεί αυτό, θα υπήρχε πολύ μεγαλύτερη πιθανότητα να μην είχε ξεκινήσει", τόνισε χαρακτηριστικά ο Τραμπ.

Ο καθηγητής του Πανεπιστημίου του Χάρβαρντ, Σεργκέι Πλόκι, ο κορυφαίος ιστορικός στις ρωσο-ουκρανικές σχέσεις, αναλύει γιατί ο ισχυρισμός του Τραμπ για το πώς ξεκίνησε ο πόλεμος στην Ουκρανία είναι λανθασμένος. "Οι απειλές της Ρωσίας να καταλάβει την Κριμαία και την Ανατολική Ουκρανία χρονολογούνται από την εποχή του Μπόρις Γέλτσιν", δήλωσε ο Πλόκι. "Ο Πούτιν έκανε πράξη αυτές τις απειλές το 2003, προσπαθώντας να καταλάβει το νησί Τούζλα της Ουκρανίας στις ακτές της Κριμαίας", συμπλήρωσε.

"Η προσάρτηση της Κριμαίας το 2014 εξηγείται από την απειλή του ΝΑΤΟ, που φέρεται να σχεδίαζε τη δημιουργία ναυτικών βάσεων στη χερσόνησο", σημειώνει ο Πλόκι. "Στην πραγματικότητα, ήταν μια απάντηση στην Επανάσταση της Αξιοπρέπειας της Ουκρανίας και στην αποφασιστικότητά της να υπογράψει συμφωνία σύνδεσης με την ΕΕ. Ξεκινώντας έναν πόλεμο εναντίον της Ουκρανίας, η Ρωσία δεν σταματούσε το ΝΑΤΟ, το οποίο είχε αρνηθεί να δεχθεί τη χώρα το 2008, αλλά απέτρεπε την 'απόδραση' ενός πρώην αυτοκρατορικού υπηκόου από τη σφαίρα επιρροής της Ρωσίας", τόνισε.

Στο βιβλίο του "Ο ρωσο-ουκρανικός πόλεμος: Η επιστροφή της ιστορίας", ο Πλόκι παρουσιάζει την ιστορία που οδήγησε στην εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο του 2022. Συγκεκριμένα, γράφει ότι "η στρατηγική της Ρωσίας για πολλά χρόνια -μέχρι σήμερα- ήταν να ελέγξει την Ουκρανία, να αφοπλίσει τον στρατό της και να επιλέξει μια ηγεσία της αρεσκείας του Πούτιν".

"Ο ισχυρισμός του Τραμπ ότι η ελπίδα της Ουκρανίας να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ 'προκάλεσε την έναρξη του πολέμου' είναι ένας ισχυρισμός που διατυπώνεται συχνά, αλλά που δεν αντέχει σε έλεγχο", σύμφωνα με τον καθηγητή του Πανεπιστημίου Syracuse, Μπράιαν Τέιλορ, συγγραφέα του βιβλίου 'Russian Politics: A Very Short Introduction'. "Δεδομένου ότι δεν υπήρχε καμία σοβαρή προοπτική ένταξης της Ουκρανίας στο ΝΑΤΟ μεταξύ 2008 και 2022, είναι δύσκολο να δούμε πώς η ελπίδα της Ουκρανίας να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ κάποια στιγμή στο μέλλον προκάλεσε την πλήρους κλίμακας ρωσική εισβολή τον Φεβρουάριο του 2022. Τίποτα δεν είχε συμβεί τα προηγούμενα 14 χρόνια που να καθιστά πιθανό ότι η Ουκρανία θα μπορούσε να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ οποτεδήποτε σύντομα".

"Νομίζω ότι οι περισσότεροι ειδικοί σε θέματα Ρωσίας και Ουκρανίας συμφωνούν ότι το βασικό κίνητρο του Πούτιν για την εισβολή πλήρους κλίμακας ήταν η επιθυμία του να αποκαταστήσει τον ρωσικό πολιτικό έλεγχο στην Ουκρανία - δεν αφορούσε αυτό ή εκείνο το κομμάτι εδάφους", δήλωσε ο Τέιλορ. "Αυτό αντικατοπτρίζει τη συχνά δηλωμένη πεποίθηση του Πούτιν ότι η Ουκρανία δεν είναι ξεχωριστό έθνος και ότι είναι ένα τεχνητό κράτος".

"Ο Πούτιν παρακινήθηκε από αυτοκρατορικές ιδέες για την Ουκρανία, όχι από φόβους για την απειλή ασφάλειας της Ρωσίας από το ΝΑΤΟ", είπε. "Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ρωσία διαθέτει κυριολεκτικά χιλιάδες πυρηνικά όπλα για να αποτρέψει μια επίθεση στο ρωσικό έδαφος. Αξίζει επίσης να σημειωθεί ότι ο Πούτιν δεν φαίνεται να ενοχλείται από την ένταξη της Φινλανδίας στο ΝΑΤΟ το 2023, παρόλο που μοιράζονται μακρά χερσαία σύνορα. Στην πραγματικότητα, η Ρωσία έχει μετακινήσει στρατεύματα μακριά από τα φινλανδικά σύνορα για να πολεμήσει στην Ουκρανία".

Αμφιλεγόμενες δηλώσεις του Τραμπ που αμφισβητούνται από τους ειδικούς
Ο Τραμπ έχει κάνει και άλλες αμφιλεγόμενες δηλώσεις για τη Ρωσία και τον πόλεμο. "Μιλώντας σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο κατά τη διάρκεια μιας συνάντησης με τον πρωθυπουργό της Νορβηγίας, ο Τραμπ ρωτήθηκε ποιες παραχωρήσεις έχει προσφέρει η Ρωσία μέχρι στιγμής για να φτάσουμε στο σημείο όπου να είναι πιο κοντά στην ειρήνη", ανέφερε το The Hill, με τον Τραμπ να απαντά ότι "Το να σταματήσουμε τον πόλεμο, να σταματήσουμε από το να πάρουμε ολόκληρη τη χώρα, είναι αρκετά μεγάλη παραχώρηση".

"Ο Πούτιν δεν έχει καταλάβει την Ουκρανία επειδή δεν μπορεί", έγραψε ο Μικ Ράιαν, απόστρατος υποστράτηγος του αυστραλιανού στρατού και συγγραφέας του βιβλίου 'The War for Ukraine: Strategy and Adaptation Under Fire'. Πιστώνει τους Ουκρανούς το "θάρρος και την ανθεκτικότητά τους". Και προσθέτει, "Ο ισχυρισμός ότι το 'να μην καταλάβουμε όλη την Ουκρανία' αποτελεί ρωσική παραχώρηση είναι γελοίος".

Στοιχεία από το Ινστιτούτο για τη Μελέτη του Πολέμου και άλλες πηγές δείχνουν ότι η Ρωσία έχει υποστεί περίπου 900.000 απώλειες (νεκρούς ή τραυματίες) από την έναρξη της εισβολής, αλλά δεν έχει κερδίσει σημαντική ποσότητα ουκρανικού εδάφους από τον Απρίλιο του 2022.

Δεν υπάρχει βραχυπρόθεσμη απειλή ότι η Ρωσία θα υπερφαλαγγίσει τον ουκρανικό στρατό, εάν σταματήσει η τρέχουσα περιορισμένη ποσότητα βοήθειας των ΗΠΑ, δεδομένης της εγχώριας παραγωγής οπλισμού της Ουκρανίας και της βοήθειας από ευρωπαϊκές χώρες. "Η γραμμή του μετώπου δεν πρόκειται να καταρρεύσει", έγραψε ο Michael Kofman, ανώτερος συνεργάτης του Carnegie Endowment, ο οποίος έχει πραγματοποιήσει πολλά ταξίδια στις γραμμές του μετώπου κατά τη διάρκεια του πολέμου. "Παρά το γεγονός ότι οι AFU [Ένοπλες Δυνάμεις της Ουκρανίας] πιέστηκαν σε μεγάλο βαθμό έξω από το Κουρσκ, η συνολική κατάσταση από το Ποκρόβσκ έως το Κουπιάνσκ βελτιώθηκε. Το συμπέρασμα είναι ότι η Ουκρανία δεν βρίσκεται σε απελπιστική κατάσταση που απαιτεί μια εσπευσμένη κατάπαυση του πυρός με δυσμενείς όρους".

Η Ουκρανία έχει προσαρμοστεί στο πλεονέκτημα ανθρώπινου δυναμικού της Ρωσίας, κατασκευάζοντας τις πιο τρομερές μονάδες μη επανδρωμένων αεροσκαφών στον κόσμο, μετατρέποντας τις ρωσικές προσπάθειες προέλασης σε πεδία θανάτου. "Τα drones έχουν πράγματι μεταμορφώσει το πεδίο της μάχης στην Ουκρανία, παρέχοντας προσιτές και οικονομικά προσιτές δυνατότητες σε κλίμακα που δεν υπήρχε προηγουμένως", σύμφωνα με ανάλυση της Stacie Pettyjohn του Κέντρου για μια Νέα Αμερικανική Ασφάλεια για το War on the Rocks. "Δυσκολεύουν τη συγκέντρωση δυνάμεων, την επίτευξη αιφνιδιασμού και τη διεξαγωγή επιθετικών επιχειρήσεων".

Οι συντηρητικοί επικρίνουν τη μονόπλευρη συμφωνία των ΗΠΑ υπέρ της Ρωσίας
Οι σύμμαχοι της Ουκρανίας στην Ευρώπη και οι συντηρητικοί υποστηρικτές της Ουκρανίας έχουν επικρίνει τις παραχωρήσεις του Λευκού Οίκου προς τη Ρωσία στην προτεινόμενη ειρηνευτική συμφωνία που ο Τραμπ προέτρεψε τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι να υπογράψει. Σύμφωνα με τους όρους που εμφανίστηκαν στον Τύπο, οι ΗΠΑ θα αναγνωρίσουν την παράνομη προσάρτηση της Κριμαίας από τη Ρωσία το 2014, η Ρωσία θα παραμείνει στα τμήματα της Ουκρανίας που κατέχει τώρα, οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας θα αρθούν και η Ουκρανία δεν θα ενταχθεί στο ΝΑΤΟ ή να λάβει εγγυήσεις ασφαλείας που θα βοηθήσουν στην αποτροπή νέας στρατιωτικής δράσης από τη Μόσχα.

Ο πρώην πρωθυπουργός της Βρετανίας, Μπόρις Τζόνσον, σύμμαχος του Τραμπ, κατακεραύνωσε την προτεινόμενη συμφωνία στο X. "Όσο για την Ουκρανία - τι θα πάρουν μετά από τρία χρόνια ηρωικής αντίστασης ενάντια σε μια βίαιη και απρόκλητη εισβολή; Ποια είναι η ανταμοιβή τους για τις τρομακτικές θυσίες που έκαναν -για χάρη, όπως τους λένε ακατάπαυστα, της ελευθερίας και της δημοκρατίας σε όλο τον κόσμο;... Τι υπάρχει σε αυτή τη συμφωνία που μπορεί ρεαλιστικά να σταματήσει μια τρίτη ρωσική εισβολή; Τίποτα. Αν θέλουμε να αποτρέψουμε περισσότερες φρικαλεότητες από τον Πούτιν, τότε πρέπει να έχουμε μια μακροπρόθεσμη, αξιόπιστη και πάνω απ' όλα κατάλληλα χρηματοδοτούμενη εγγύηση ασφαλείας για την Ουκρανία -μια εγγύηση που θα εκδοθεί από το Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ και όλους τους δυτικούς συμμάχους", ανέφερε.

Σε κύριο άρθρο της, η εφημερίδα Financial Times συνέκρινε τον Ντόναλντ Τραμπ με τον αείμνηστο Βρετανό πρωθυπουργό, Νέβιλ Τσάμπερλεν, αναφερόμενη στον Τσόρτσιλ μετά τη συμφωνία του Μονάχου με τη ναζιστική Γερμανία το 1938: "Σας δόθηκε η επιλογή ανάμεσα στον πόλεμο και την ατίμωση. Επιλέξατε την ατίμωση και θα έχετε πόλεμο".

Ο Μπράιαν Τέιλορ επισημαίνει ότι το Στέιτ Ντιπάρτμεντ του Τραμπ, το 2018, εξέδωσε τη 'Διακήρυξη για την Κριμαία', η οποία επαναβεβαίωνε μια μακροχρόνια θέση των ΗΠΑ, που χρονολογείται από το 1932, να μην αναγνωρίζουν "αξιώσεις κυριαρχίας επί εδαφών που έχουν καταληφθεί με τη βία κατά παράβαση του διεθνούς δικαίου" και την απόπειρα προσάρτησης της Κριμαίας από τη Ρωσία. Δεσμεύτηκε να "διατηρήσει αυτή την πολιτική μέχρι να αποκατασταθεί η εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας".

"Είναι επομένως αρκετά ανησυχητικό και αποτελεί ανατροπή της εξωτερικής πολιτικής των ΗΠΑ που διαρκεί πάνω από 90 χρόνια, το γεγονός ότι ο Τραμπ μιλάει για νομική αναγνώριση του ρωσικού ελέγχου της Κριμαίας ως μέρος μιας ειρηνευτικής συμφωνίας", δήλωσε ο Τέιλορ. "Αυτό θα έστελνε ένα τρομερό μήνυμα σε άλλους πιθανούς επιτιθέμενους σε όλο τον κόσμο", συμπλήρωσε.

Αφού η Ρωσία εκτόξευσε 70 πυραύλους και 145 drones κατά αμάχων στο Κίεβο, σκοτώνοντας 12 και τραυματίζοντας 90, ο Μάικ Πενς, αντιπρόεδρος της πρώτης θητείας του Ντόναλντ Τραμπ, έγραψε χαρακτηριστικά στο X, "Μετά τη χθεσινοβραδινή βάρβαρη επίθεση στο Κίεβο, είναι σαφές ότι ο Πούτιν δεν ενδιαφέρεται για την ειρήνη. Ήρθε η ώρα να απαντήσουμε στη συνεχιζόμενη εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία με ανανεωμένη αμερικανική δύναμη και να δώσουμε στους συμμάχους μας τη στρατιωτική υποστήριξη που χρειάζονται για να κερδίσουν μια νίκη για την ελευθερία".

Ο συντηρητικός γερουσιαστής της Αϊόβα, Τσαρλς Γκράσλεϊ, δήλωσε, "ΕΧΩ ΔΕΙ ΑΡΚΕΤΕΣ ΔΟΛΟΦΟΝΙΕΣ ΑΘΩΩΝ γυναικών + παιδιών της Ουκρανίας. Ο πρόεδρος  Τραμπ παρακαλώ να επιβάλει τις πιο σκληρές κυρώσεις στον Πούτιν. Θα έπρεπε να φαίνεται από σαφή στοιχεία ότι εμφανίζει την Αμερική ως εξιλαστήριο θύμα".

Ο Τραμπ μπορεί να είναι ευαίσθητος στην κριτική ότι είναι πολύ επιρρεπής στο να πιστεύει τον Βλαντιμίρ Πούτιν και είναι ευνοϊκά διακείμενος προς τη Ρωσία. Μετά από μια συνάντηση με τον Ζελένσκι στις 26 Απριλίου 2025, ο Τραμπ επιτέθηκε σε ένα άρθρο των New York Times του Πίτερ Μπέικερ. Το άρθρο ξεκινούσε με τη φράση: "Ο κ. Μπέικερ δεν είναι ο μόνος που μπορεί να κάνει κάτι τέτοιο: 'Αν ο πρόεδρος της Ρωσίας, Βλαντίμιρ Β. Πούτιν, συνέτασσε μια λίστα με όσα ήθελε από την Ουάσινγκτον, θα ήταν δύσκολο να ξεπεράσει αυτό που του προσφέρθηκε τις πρώτες 100 ημέρες της νέας θητείας του προέδρου Τραμπ'.

Forbes