Η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε 800 δισ. ευρώ για αμυντικές δαπάνες και ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής

Τα πέντε βασικά σημεία του σχεδίου με τίτλο Rearm Europe Plan για την αύξηση των αμυντικών δαπανών των ευρωπαϊκών χωρών ανακοίνωσε το πρωί της Τρίτης η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. η οποία έκανε λόγο για την «εποχή των επανεξοπλισμών».

Περιγράφοντας τι περιλαμβάνει επιστολή που έστειλε στους ηγέτες των 27 της ΕΕ, η κυρία φον ντερ Λάιεν εξήγησε ότι αφορά κινητοποίηση έως 800 δισ. ευρώ για την αύξηση των αμυντικών δαπανών καθώς και ενεργοποίηση της ρήτρας διαφυγής προκειμένου τα ευρωπαϊκά κράτη να ξοδεύουν για την άμυνά τους χωρίς να κινδυνεύουν να ενεργοποιηθεί η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος.

«Είναι η στιγμή της Ευρώπης και πρέπει να σταθούμε αντάξιοι» τόνισε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.

Στόχος μας, εξήγησε η πρόεδρος της Κομισιόν, είναι η Ευρώπη να απαντήσει και στη βραχυπρόθεσμη ανάγκη στήριξης της Ουκρανίας αλλά και μακροπρόθεσμα να αναλάβει την ευθύνη για την ασφάλεια της Γηραίας Ηπείρου.

Τα πέντε σημεία του σχεδίου της φον ντερ Λάιεν

- Το πρώτο είναι να απελευθερωθεί δημοσιονομικός χώρος για τις αμυντικές δαπάνες σε εθνικό επίπεδο. «Προτείνουμε να ενεργοποιηθεί η ρήτρα διαφυγής για να αυξήσουν τα έξοδα τους τα κράτη-μέλη χωρίς να ενεργοποιηθεί η διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος. Αν τα κράτη-μέλη αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες κατά 1,5% του ΑΕΠ κατά μέσο όρο, θα δημιουργηθεί ένας δημοσιονομικό χώρος 650 δισ. ευρώ σε βάθος 4ετιας» είπε η πρόεδρος της Κομσιόν

- Το δεύτερο αφορά ένα νέο εργαλείο για δάνεια 150 δισ. ευρώ σε χώρες για επενδύσεις στον τομέα της άμυνας για να ξοδεύουμε καλύτερα και μαζί π.χ. για αντιαεροπορικά συστήματα, πυρομαχικά, drone. Αυτό θα βοηθήσει κράτη μέλη να κάνουν αγορές αλλά και να βοηθήσουν άμεσα την Ουκρανία. Μια τέτοια τακτική θα μειώσει και τα κόστη. «Αυτή είναι η στιγμή της Ευρώπης» είπε η κυρία φον ντερ Λάιεν, η οποία, πάντως, δεν ξεκαθάρισε από που θα μπορούσαν να βρεθούν αυτά τα κεφάλαια, ωστόσο υπάρχουν οι επιλογές να προέλθουν από αδιάθετα δάνεια του Μηχανισμού Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, (απομένουν 93 δισεκατομμύρια ευρώ που δεν έχουν ζητηθεί από τα κράτη μέλη).

- Το τρίτο είναι να χρησιμοποιήσουμε τον προϋπολογισμό της ΕΕ για να διοχετεύσουμε πόρους στον τομέα των αμυντικών επενδύσεων. Ωστόσο το βασικό πρόβλημα είναι ότι τα περισσότερα χρήματα από τον προϋπολογισμό της ΕΕ μέχρι το 2027 έχουν εξαντληθεί και δεν υπάρχει χρόνος για την ΕΕ να περιμένει το νέο πολυετές δημοσιονομικό πλαίσιο για το  2028-34. Σύμφωνα με την πρόεδρο φον ντερ Λάιεν «θα προτείνουμε πρόσθετες δυνατότητες και κίνητρα στα κράτη μέλη που θα αποφασίσουν εάν θέλουν να χρησιμοποιήσουν προγράμματα πολιτικής συνοχής για να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες», αν και η ανακατανομή των κονδυλίων συνοχής αναμένεται να προκαλέσει αντιδράσεις από αρκετά κράτη – μέλη της ΕΕ, με πρώτη την Ιταλία.

- η τέταρτη δράση αφορά κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων μέσω της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων

- η πέμπτη δράση αφορά κινητοποίηση ιδιωτικών κεφαλαίων μέσω της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων

«Η Ευρώπη είναι έτοιμη να αναλάβει τις ευθύνες της και να κινητοποιήσει 800 δισ. ευρώ για μια ασφαλή Ευρώπη. Θα συνεργαστούμε στενά με τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ» κατέληξε η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.