Η Ρωσία «φλερτάρει» τις ΗΠΑ για να αποσπάσει παραχωρήσεις στο Ουκρανικό – Διπλωματικό παζάρι με φόντο το Ντονέτσκ

Το Κρεμλίνο επιχειρεί συστηματικά να αξιοποιήσει τις σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών–Ρωσίας ως μοχλό πίεσης για την απόσπαση παραχωρήσεων στο ζήτημα της Ουκρανίας, ενόψει του νέου γύρου συνομιλιών που αναμένεται να διεξαχθεί στο Άμπου Ντάμπι στις 4 και 5 Φεβρουαρίου, σύμφωνα με ανάλυση του Institute for the Study of War (ISW) που δημοσιεύθηκε την 1η Φεβρουαρίου.

Όπως υπενθυμίζει το ISW, ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι ανακοίνωσε ότι οι αντιπροσωπείες των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ουκρανίας και της Ρωσίας θα συμμετάσχουν σε τριμερείς συνομιλίες στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, οι οποίες μετατέθηκαν χρονικά από την 1η Φεβρουαρίου στις 4 και 5 του μήνα.

Διπλωματικό «άνοιγμα» Λαβρόφ προς την Ουάσινγκτον

Την ίδια στιγμή, ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ επιχείρησε, μέσω συνέντευξής του στον γνωστό Πάβελ Ζαρούμπιν – η οποία δημοσιεύθηκε επίσης την 1η Φεβρουαρίου – να καλλιεργήσει θετικό κλίμα προς τη διοίκηση του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ ενόψει των επερχόμενων διαβουλεύσεων στα ΗΑΕ.

Στη συνέντευξη, ο Λαβρόφ χαρακτήρισε επανειλημμένα τη Ρωσία και τις Ηνωμένες Πολιτείες ως «μεγάλες χώρες» και υποστήριξε ότι θα πρέπει να επιδιώκουν «αμοιβαία επωφελή οικονομικά, εμπορικά και επενδυτικά έργα» όταν τα «εθνικά τους συμφέροντα» συμπίπτουν.

Παράλληλα, ο Ρώσος ΥΠΕΞ ισχυρίστηκε ότι, όταν τα συμφέροντα των δύο χωρών δεν ευθυγραμμίζονται, θα ήταν «όχι λάθος, αλλά έγκλημα» να επιτραπεί η κλιμάκωση αυτών των διαφωνιών σε αντιπαράθεση – «ιδιαίτερα σε μια θερμή σύγκρουση». Στο ίδιο πλαίσιο, κατηγόρησε την Ευρώπη ότι επιχειρεί να «δημιουργήσει ρήγμα» μεταξύ Μόσχας και Ουάσινγκτον, επιχειρώντας να την εμφανίσει ως αποσταθεροποιητικό παράγοντα στις διμερείς σχέσεις.

Στρατηγική εξίσωσης Ρωσίας – ΗΠΑ και παραγκωνισμού της Ευρώπης

Σύμφωνα με τους αναλυτές του ISW, οι δηλώσεις αυτές εντάσσονται σε μια ευρύτερη διαπραγματευτική στρατηγική του Κρεμλίνου. Από την ανάληψη της προεδρίας των ΗΠΑ από τον Ντόναλντ Τραμπ τον Ιανουάριο του 2025, η Μόσχα επιδιώκει να παρουσιάσει τη Ρωσία ως παγκόσμια δύναμη ισότιμη με τις Ηνωμένες Πολιτείες και ως διάδοχο της σοβιετικής «υπερδύναμης».

Το ISW εκτιμά ότι οι παρεμβάσεις του Λαβρόφ στοχεύουν στο να αξιοποιήσουν την προοπτική οικονομικών συμφωνιών ή διαπραγματεύσεων για τον έλεγχο των εξοπλισμών, ώστε να ωθήσουν την κυβέρνηση Τραμπ σε παραχωρήσεις στο ουκρανικό ζήτημα. Στο επίκεντρο αυτής της στρατηγικής βρίσκεται η απαίτηση του Κρεμλίνου να αποκλειστεί η Ευρώπη από τη διαδικασία ειρήνευσης και να διεξαχθούν οι συνομιλίες αποκλειστικά μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών.

Ντονέτσκ στο επίκεντρο

Το Ινστιτούτο αναφέρεται επίσης σε δημοσίευμα του Bloomberg (31 Ιανουαρίου), το οποίο επικαλείται πηγές με γνώση των διαβουλεύσεων και αναφέρει ότι η Ρωσία δεν θεωρεί πιθανή μια ουσιαστική πρόοδο στις τρέχουσες ειρηνευτικές συνομιλίες. Παρ’ όλα αυτά, το ISW υπογραμμίζει ότι η Μόσχα επιχειρεί να εμφανιστεί – ιδιαίτερα προς τις ΗΠΑ – ως πρόθυμος και εποικοδομητικός συνομιλητής, επιδιώκοντας να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο της περιφέρειας του Ντονέτσκ μέσω διπλωματικών και όχι στρατιωτικών μέσων.

Ένα MRLS BM-21 «Grad» πυροβολεί προς τις θέσεις του ρωσικού στρατού κοντά στο Chasiv Yar, στην περιοχή του Ντόνετσκ της Ουκρανίας (Oleg Petrasiuk/Ukraine’s 24th Mechanized Brigade via AP)

Οι αναλυτές εκτιμούν ότι Ρώσοι αξιωματούχοι θα συνεχίσουν να παρουσιάζουν την απαίτηση η Ουκρανία να παραχωρήσει ολόκληρη την περιφέρεια του Ντονέτσκ ως μια δήθεν «μετριοπαθή» θέση και ως ουσιαστική «παραχώρηση» εκ μέρους της Μόσχας. Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με το ISW, πρόκειται για απαιτήσεις στρατηγικά επιζήμιες για την Ουκρανία.

Το Ινστιτούτο επαναλαμβάνει ότι η παράδοση μη κατεχόμενων περιοχών του Ντονέτσκ στη Ρωσία θα αποτελούσε σοβαρό στρατηγικό λάθος, καθώς οι ρωσικές δυνάμεις είναι απίθανο να καταλάβουν αυτά τα εδάφη γρήγορα ή εύκολα με στρατιωτικά μέσα. Αντιθέτως, η απόκτησή τους μέσω διπλωματίας θα έθετε τη Ρωσία σε πολύ πιο ευνοϊκή θέση για μελλοντική επανέναρξη επιθέσεων κατά της Ουκρανίας.

Στις 25 Ιανουαρίου, ο πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι απέρριψε κατηγορηματικά τα ρωσικά τελεσίγραφα, τονίζοντας ότι η θέση του Κιέβου στα εδαφικά ζητήματα παραμένει αμετάβλητη και ότι η Ουκρανία δεν πρόκειται να συμφωνήσει στην παραχώρηση μη κατεχόμενων εδαφών του Ντονμπάς.

«Εδώ και αρκετό καιρό, η Ρωσία προσπαθεί να κάνει ό,τι είναι δυνατόν ώστε η Ουκρανία να μην υπάρχει στα ανατολικά της χώρας μας», δήλωσε ο Ζελένσκι.

«Αυτός ήταν και παραμένει ο στόχος τους, και είναι σαφές ότι θέλουν να τον επιτύχουν. Στο πεδίο της μάχης, δεν μπορούν να το κάνουν. Η θέση μας για το έδαφός μας και την εδαφική ακεραιότητα της Ουκρανίας – που πρέπει να γίνει σεβαστή – είναι γνωστή. Αγωνιζόμαστε για το κράτος μας και τη γη μας. Δεν πολεμάμε σε ξένο έδαφος» κατέληξε.