Ηandelsblatt: Σενάρια πιθανής κλιμάκωσης μεταξύ Κίνας και Ταϊβάν

Το αργότερο μετά την έντονη αντίδραση της κινεζικής ηγεσίας στην επίσκεψη της απερχόμενης προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων των ΗΠΑ Νάνσι Πελόζι στην Ταϊβάν τον Αύγουστο, μεταξύ άλλων, πολλές εταιρείες ασχολούνται πιο έντονα με τη σύγκρουση γύρω από το νησί. Το πιο πιεστικό ερώτημα: Είναι ρεαλιστικό ότι η Κίνα θα επιτεθεί μια μέρα στην Ταϊβάν - και, αν ναι, πότε; Ποια σενάρια συζητούνται και γιατί.

Τι αφορά η σύγκρουση στην Ταϊβάν;

Η κινεζική ηγεσία θεωρεί ότι η Ταϊβάν αποτελεί μέρος της κινεζικής επικράτειας, αν και η χώρα δεν ανήκε ποτέ στη Λαϊκή Δημοκρατία που ιδρύθηκε το 1949 και έχει τη δική της δημοκρατικά εκλεγμένη κυβέρνηση και νόμους.

Ωστόσο, το Πεκίνο δεν αναγνωρίζει την ανεξαρτησία της Ταϊβάν και απαιτεί από τις άλλες κυβερνήσεις την "αρχή της μίας Κίνας". Συνεπώς, η Λαϊκή Δημοκρατία απαιτεί από τα κράτη που επιθυμούν να διατηρούν επίσημες διπλωματικές σχέσεις με την Κίνα να μην έχουν τέτοιες σχέσεις με την Ταϊβάν.

Η κινεζική ηγεσία κάνει λόγο για "επανένωση" της Ταϊβάν με τη Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας. Ωστόσο, οι ίδιοι οι Ταϊβανέζοι -όπως δείχνουν τακτικά οι έρευνες- δεν επιθυμούν να περιέλθει η χώρα τους στην Κίνα.

Γιατί υπάρχει ο κίνδυνος η Κίνα να οικειοποιηθεί την Ταϊβάν με τη βία;

Η προσάρτηση της Ταϊβάν αποτελεί υψηλή προτεραιότητα για την κινεζική κρατική και κομματική ηγεσία. Τονίζουν πάντα ότι επιδιώκουν την ειρηνική "επανένωση". Ωστόσο, ο ηγέτης του κράτους και του κόμματος Σι Τζινπίνγκ έχει ήδη δηλώσει αρκετές φορές ότι δεν αποκλείει τη χρήση βίας εναντίον του νησιωτικού κράτους - για παράδειγμα, στο μεγάλο συνέδριο του Κομμουνιστικού Κόμματος τον Οκτώβριο.

Η Λαϊκή Δημοκρατία "δεν θα δεσμευτεί ποτέ ότι θα παραιτηθεί από τη χρήση βίας", δήλωσε ο Σι.

Το έτος 2027 - και τι κρύβεται πίσω από αυτό

Μια ημερομηνία που αναφέρεται επανειλημμένα στη συζήτηση για τη σύγκρουση στην Ταϊβάν είναι το έτος 2027. Σε μια ανάλυση του γερμανικού ομοσπονδιακού υπουργείου Οικονομίας για την Κίνα, περίπου 100 σελίδων, η οποία είναι στη διάθεση της Handelsblatt, αναφέρεται: "Ο Σι έχει δηλώσει ότι θέλει να λύσει το "ζήτημα της Ταϊβάν" κατά τη διάρκεια της ζωής του. Η ημερομηνία-κλειδί που αναφέρεται επανειλημμένα είναι το 2027, το 100ό έτος ίδρυσης του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού".

Όπως αναφέρουν οι Financial Times, τον Μάρτιο του 2021, ο ναύαρχος Φίλιπ Ντέιβιντσον, τότε επικεφαλής της αμερικανικής Διοίκησης Ινδο-Ειρηνικού, δήλωσε στο αμερικανικό Κογκρέσο ότι ανέμενε ότι η Κίνα θα ήταν σε θέση να επιτεθεί στην Ταϊβάν μέχρι το 2027.

Αλλά από πού προέρχεται το έτος; Υπάρχουν τρεις σημαντικές ημερομηνίες το 2027: το Κομμουνιστικό Κόμμα έχει θέσει ως στόχο τον περαιτέρω εκσυγχρονισμό του στρατού του μέχρι το έτος αυτό. Το 2020, σύμφωνα με έκθεση του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ που δημοσιεύθηκε τον Νοέμβριο, ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός έχει θέσει ένα νέο ορόσημο εκσυγχρονισμού για το έτος 2027.

Εάν υλοποιηθούν, τα μέτρα αυτά θα μπορούσαν να δώσουν στον κινεζικό στρατό τις δυνατότητες να γίνει ένα πιο αξιόπιστο εργαλείο για το Κινεζικό Κομμουνιστικό Κόμμα που θα χρησιμοποιήσει στην προσπάθειά του για "επανένωση" με την Ταϊβάν, αναφέρει η αμερικανική ανάλυση.

Επιπλέον, ο Λαϊκός Απελευθερωτικός Στρατός θα γιορτάσει την 100ή επέτειό του το 2027 και η τρίτη θητεία του Σι Τζινπίνγκ ως ηγέτη του κινεζικού κράτους θα λήξει. Ακόμη και αν θεωρητικά θα μπορούσε να παραμείνει ο ισχυρότερος άνθρωπος στη Λαϊκή Δημοκρατία μέχρι το τέλος της ζωής του, η τέταρτη θητεία του δεν είναι εγγυημένη.

Ο Σι θα μπορούσε, όπως πιστεύουν ορισμένοι εμπειρογνώμονες, να θεωρήσει την "επανένωση" της Ταϊβάν με την Κίνα ως σημαντικό μέρος της κληρονομιάς του και, ως εκ τούτου, να την υλοποιήσει ακόμη και κατά την τρίτη θητεία του.

Πόσο πιθανή είναι μια επίθεση μέχρι το 2027;

Κατ' αρχήν, είναι αδύνατο να απαντηθεί αυτό το ερώτημα. Υπάρχουν διάφοροι λόγοι γι' αυτό: Πρώτον, δεν είναι δυνατόν να εκτιμηθεί με απόλυτη βεβαιότητα πόσο καλά ή πόσο άσχημα είναι τοποθετημένος ο κινεζικός στρατός. Είναι αλήθεια ότι ο Σι Τζινπίνγκ την έχει αναβαθμίσει μαζικά. Αλλά το πόσο καλές είναι οι δυνατότητές του είναι δύσκολο να εκτιμηθεί, ακόμη και από τους ειδικούς. Ωστόσο, το πόσο καλά ο Σι Τζινπίνγκ και ο ίδιος ο στρατός αξιολογούν τις δυνατότητες είναι ζωτικής σημασίας για μια ενδεχόμενη επίθεση.

Ο δεύτερος λόγος για τον οποίο κανείς δεν μπορεί να εκτιμήσει έγκυρα την πιθανότητα ή τον χρόνο μιας κλιμάκωσης είναι η επιφυλακτικότητα της κινεζικής ηγεσίας, η οποία δύσκολα, αν όχι καθόλου, είναι διατεθειμένη να ανοίξει τα χαρτιά της.

Και έτσι υπάρχουν άλλες εκτιμήσεις που υποθέτουν μια μεταγενέστερη ημερομηνία για μια πιθανή κινεζική επίθεση στην Ταϊβάν. Ο πρώην πρωθυπουργός της Αυστραλίας Κέβιν Ραντ, για παράδειγμα, δεν αναμένει σύντομα εισβολή. "Δεν νομίζω ότι είναι πιθανό η Κίνα να το επιχειρήσει πριν από το τέλος αυτής της δεκαετίας", δήλωσε πρόσφατα σε συνέντευξή του στην Handelsblatt. "Ο κίνδυνος γίνεται οξύς όταν η Κίνα αισθάνεται επαρκώς προετοιμασμένη στρατιωτικά, οικονομικά και χρηματοπιστωτικά", δήλωσε ο Ραντ. "Υποψιάζομαι ότι αυτό θα γίνει στις αρχές της δεκαετίας του 2030".

Ο Ραντ και άλλοι εμπειρογνώμονες τονίζουν συνεχώς ότι δεν είναι αυτόματο ότι η Κίνα θα επιτεθεί στην Ταϊβάν. Είναι επομένως σημαντικό, λέει, να αυξηθεί η τιμή της εισβολής για το Πεκίνο, ώστε η κρατική ηγεσία να απέχει από την επίθεση.

Η κυβέρνηση των ΗΠΑ επιδιώκει τη λεγόμενη "στρατηγική ασάφεια" όσον αφορά την Ταϊβάν. Στο πλαίσιο αυτής της πολιτικής, οι ΗΠΑ δεν υπόσχονται επισήμως στρατιωτική βοήθεια σε περίπτωση κινεζικής επίθεσης.

Ωστόσο, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Τζο Μπάιντεν έχει ήδη δηλώσει ανοιχτά στον Τύπο ότι οι ΗΠΑ θα υποστηρίξουν την Ταϊβάν σε περίπτωση επίθεσης. Η Πελόζι υποσχέθηκε επίσης την υποστήριξη των ΗΠΑ κατά τη διάρκεια του ταξιδιού της στην Ταϊβάν το καλοκαίρι. Η χώρα της "θα στέκεται πάντα στο πλευρό της Ταϊβάν", δήλωσε η κορυφαία πολιτικός. Σε απάντηση, ο στρατός της Κίνας ξεκίνησε ελιγμούς με ασκήσεις με πραγματικά πυρά σε έξι θαλάσσιες περιοχές γύρω από την Ταϊβάν.

Εκτός από τις στοχευμένες επιθέσεις, οι εμπειρογνώμονες φοβούνται επίσης μια ακούσια κλιμάκωση ως αποτέλεσμα ενός στρατιωτικού ατυχήματος στην περιοχή, όπου διεξάγονται πλέον τακτικά ελιγμοί.

Όπως προκύπτει από έρευνα του εμπειρογνώμονα ασφαλείας Gerald Brown, ο αριθμός των αναπτύξεων του Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού της Κίνας στη Ζώνη Αναγνώρισης Αεράμυνας (ADIZ) της Ταϊβάν αυξήθηκε από περίπου 20 το 2019 σε περίπου 972 το 2021.

Ποια είναι τα άλλα σενάρια;

Η Κίνα έχει αρκετές επιλογές όσον αφορά τη στρατιωτική δράση κατά της Ταϊβάν, αναφέρει η έκθεση του αμερικανικού υπουργείου Άμυνας. Αυτές θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν επιχειρήσεις με στόχο την κατάληψη μερικών από τα υπεράκτια νησιά της Ταϊβάν ή ολόκληρης της χώρας, αλλά και ναυτικούς ή αεροπορικούς αποκλεισμούς. Οι Γερμανοί εμπειρογνώμονες θεωρούν επίσης δυνατούς τέτοιους αποκλεισμούς.

Η γερμανική οικονομία θα επηρεαστεί διπλά. Από τη μία πλευρά, θα υπήρχαν συμφόρηση στον εφοδιασμό ημιαγωγών, μεγάλο μέρος των οποίων οι γερμανικές εταιρείες προμηθεύονται από την Ταϊβάν. Τα τσιπ από την Ταϊβάν είναι απαραίτητα για την παραγωγή πολλών προκαταρκτικών προϊόντων.

Οι εταιρείες θα πρέπει να προετοιμαστούν για ένα τέτοιο σενάριο μακροπρόθεσμα και μεσοπρόθεσμα και να αναπτύξουν σχέδια έκτακτης ανάγκης, για παράδειγμα, για τον τρόπο αντικατάστασης των αλυσίδων εφοδιασμού που διακόπτονται, συνιστά ο Χανς Γίντερ Χίλμπερτ, επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας για την Ασία στο Γερμανικό Ινστιτούτο Διεθνών Υποθέσεων και Ασφάλειας (SWP).