Ιράν: ο νέος ανώτατος ηγέτης και η ελίτ των μουλάδων που βομβάρδισε το Ισραήλ

Ο Μοτζνταμπά Χαμενεΐ, γιος του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, που εξοντώθηκε μετά από χτύπημα των ισραηλινών δυνάμεων στον χώρο κατοικίας του τις πρώτες ώρες του πολέμου, εξελέγη νέος ανώτατος πνευματικός ηγέτης του Ιράν. Η εκλογή του από τη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων, παρά το σοβαρό πλήγμα που σύμφωνα με ισραηλινές πηγές επιτεύχθηκε στο κτήριο που συνεδρίαζε το συγκεκριμένο σώμα, και παρά τα όσα έλεγαν εδώ και πολύ καιρό διάφοροι σχολιαστές που πρόσκεινται στο καθεστώς της Τεχεράνης, δεν είναι κεραυνός εν αιθρία.

Οικογενειακή υπόθεση

Εδώ και πολύ καιρό ήταν γνωστό ότι ο γιός του γηραιού τέως ανώτατου ηγέτη, που κυβερνούσε την Ισλαμική Δημοκρατία ως διάδοχος του Ρουχολάχ Χομεϊνί από το 1989, επιθυμούσε διακαώς να διαδεχθεί τον πατέρα του, εκπροσωπώντας ένα δίκτυο εξουσίας που πλέχθηκε γύρω του τις τελευταίες τέσσερις σχεδόν δεκαετίες. 

Ωστόσο, ήταν εξίσου σαφές ότι ισχυροί κύκλοι του καθεστώτος, ιδίως μέσα στους κόλπους του σώματος των Φρουρών της Επανάστασης, αντιδρούσε σθεναρά σε αυτό το ενδεχόμενο. Τώρα, μετά την εξόντωση του για καιρό ασθενούς πατέρα του και άλλων μελών της οικογένειάς τους, αλλά και την εξόντωση σημαντικής μερίδας των ανώτατων αξιωματούχων του καθεστώτος, φαίνεται ότι άνοιξε ανεμπόδιστα ο δρόμος του για την εξουσία.

Ο 56χρονος Μοτζνταμπά, ανώτατος κληρικός με σημαντικές ιερατικές σπουδές στη σιιτική θεολογία και ο ίδιος όπως ο πατέρας του, πρόσκειται στους συντηρητικούς κύκλους του θεοκρατικού καθεστώτος και επίσημα ήταν καθηγητής θεολογίας. 

Στο παρελθόν έχουν δημοσιευθεί από έγκυρα δυτικά μέσα πληροφορίες, όπως ο Guardian, ότι έχει στα χέρια του τον έλεγχο των μεγάλων οικονομικών συμφερόντων και περιουσιακών στοιχείων που συγκέντρωσε η οικογένεια στη διάρκεια των περασμένων δεκαετιών. Μη επιβεβαιωμένες πληροφορίες από ισραηλινές πηγές φέρουν τη σύζυγό του Ζαχρά μεταξύ των θυμάτων του χειρουργικού πλήγματος εξόντωσης του πατέρα του τις πρωινές ώρες του Σαββάτου 28 Φεβρουαρίου.

Η συνέλευση των μουλάδων

Η εκλογή του πραγματοποιήθηκε σύμφωνα με τα ειωθότα της ισλαμικής ιρανικής θεοκρατίας, από την επονομαζόμενη Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων ή για την ακρίβεια Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων της Ηγεσίας. Πρόκειται για ένα σώμα αποτελούμενο από 88 ανώτατους κληρικούς με βαθιά γνώση του ισλαμικού δικαίου. 

Είναι οι εμπειρογνώμονες του ισλαμικού νόμου που κρίνουν ποιος κατά περίπτωση (και προφανώς εξαιρετικά σπάνια καθώς η προηγούμενη φορά ήταν πριν 37 χρόνια!) είναι ο καταλληλότερος για να γίνει ο πνευματικός ηγέτης και ανώτατος άρχοντας της χώρας. Εκλέγονται για θητεία οκτώ ετών και ο αριθμός τους δεν είναι αυστηρά οριοθετημένος, καθώς έχει κατά καιρούς ποικίλει από 82 ως 88. 

Έδρα της συνέλευσης είναι η πόλη Κομ, μια πόλη ιστορική για την σιιτική πίστη, καθώς θεωρείται το σημαντικότερο κέντρο μελέτης της σιιτικής θεολογίας, προορισμός για πολλούς προσκυνητές από όλο τον χώρο του σιιτικού Ισλάμ. Είναι χτισμένη στις όχθες του ποταμού Κομ, 140 περίπου χιλιόμετρα νοτιότερα από την Τεχεράνη. Είναι η έβδομη σε μέγεθος μητροπολιτική περιοχή του Ιράν με πληθυσμό πάνω από 1,2 εκατομμύρια.

Εκεί, όπως πάντα, συνεδρίασε χθες, Τρίτη, η Συνέλευση των Εμπειρογνωμόνων για να εκλέξει τον διάδοχο του αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ. Εκεί σημειώθηκε και το ισραηλινό πλήγμα, που σύμφωνα με Ισραηλινούς αξιωματούχους έπληξε το κτήριο της συνέλευσης την ώρα της καταμέτρησης των ψήφων. Αντίθετα, οι ιρανικές πηγές ανέφεραν ότι το κτήριο που επλήγη ήταν άλλο από αυτό όπου ήταν συναγμένοι οι ανώτατοι νομομαθείς, συγκεκριμένα το παλιό κτήριο της Συνέλευσης.

Η ακρίβεια των ισχυρισμών εκατέρωθεν ελέγχεται. Καμία ανεξάρτητη και έγκυρη πηγή δεν μπορεί μέχρι στιγμής να εξακριβώσει το εύρος και την ακρίβεια του ισραηλινού πλήγματος και τις πιθανές απώλειες μεταξύ των μελών του σώματος. Το μόνο σαφές είναι ότι λίγες ώρες αργότερα ανακοινώθηκε επίσημα η διαδοχή στην εξουσία της Ισλαμικής Δημοκρατίας. Τα πράγματα στο Ιράν είναι εξαιρετικά ρευστά και ο σχηματισμός των δομών εξουσίας αναδιατάσσεται διαρκώς ανάλογα με τη στοχοποίηση και την εξόντωση αξιωαμτούχων του καθεστώτος από το Ισραήλ.