Ιράν: Ο Τραμπ παίζει με τη φωτιά για την παγκόσμια οικονομία

Στις δεκαέξι ημέρες του πολέμου στο Ιράν το κυρίαρχο αντικείμενο ενδιαφέροντος είναι οι ενεργειακές υποδομές, χωρίς αμφιβολία. Πρωτίστως οι ενεργειακές υποδομές, και συγκεκριμένα οι εγκαταστάσεις παραγωγής, μεταφοράς και εξαγωγής πετρελαιοειδών και φυσικού αερίου, του ίδιου του Ιράν και εν συνεχεία οι αντίστοιχες των υπολοίπων πετρελαιοπαραγωγών χωρών του Περσικού Κόλπου, δηλαδή των αραβικών χωρών που είναι σύμμαχοι των Ηνωμένων Πολιτειών, της Σαουδικής Αραβίας, των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων, του Κατάρ, του Κουβέιτ, του Μπαχρέιν και με μια διαφορά επικινδυνότητας του Ιράκ και του Ομάν. 

Μάθετε περισσότερα για τη διεξαγωγή του αεροπορικού πολέμου στο Ιράν με τα podcast του Newshub

Στην αρχική φάση του πολέμου που διήρκεσε τα πρώτα 24ωρα, οι εμπόλεμοι πρόσεχαν να διεξάγουν τις επιχειρήσεις τους σαν χορογραφίες γύρω από ένα εύθραστο βάζο, για να μη θίξουν τις κρίσιμες εγκαταστάσεις. Αυτό όμως κράτησε λίγο... Σύντομα οι Ιρανοί έπληξαν εγκαταστάσεις της Saudi Aramco και οι Ισραηλινοί έπληξαν σημαντικές εγκαταστάσεις του Ιράν, μάλιστα όχι μακρυά από την Τεχεράνη. Ωστόσο, οι Αμερικανοί για τις δύο αυτές πρώτες εβδομάδες απείχαν συνειδητά από πλήγματα με απευθείας ενεργειακό αντίκτυπο, όπως κάνουν και παραδοσιακά άλλωστε.

Αυτό συνέβαινε μέχρι τον βομβαρδισμό της νήσου Χαργκ από τις αμερικανικές δυνάμεις. Η σημασία του συγκεκριμένου νησιού είναι εξαιρετικά μεγάλη και έχει αναλυθεί, καθώς πρόκειται ουσιαστικά για την πύλη εξόδου του ιρανικού πετερελαίου και φυσικού αερίου στον κόσμο -και όταν λέμε "στον κόσμο" εννοούμε σε πολύ μεγάλο ποσοστό στην Ινδία και στην Κίνα. Στη συνέχεια του αρχικού πλήγματος, που ασφαλώς δεν κατέστρεψε το μεγαλύτερο κομμάτι των εγκαταστάσεων, αντίθετα από ό,τι υπενόησε αρχικά ο πρόεδρος Τραμπ, ακολούθησαν από τη μεριά του ίδιου του Αμερικανού προέδρου ανερμάτιστες δηλώσεις. 

Από την δήλωση για ένα ενδεχόμενο νέο πλήγμα στο νησί "για την πλάκα" των Ηνωμένων Πολιτειών, ο Ντόναλντ Τραμπ έφτασε στις διαρροές για μια πιθανή επιχείρηση κατάληψης της νήσου από αμερικανικά στρατεύματα. Ναι, πράγματι πηγές της αμερικανικής κυβέρνησης δεν αποκλείουν τη διεξαγωγή αμφίβιας επιχείρησης για την κατάληψη του νησιού ή ακόμα και άλλων κρίσιμων εγκαταστάσεων -πιθανότατα από Απερικανούς πεζοναύτες. Στο πλαίσιο αυτό ίσως είναι πιο εύκολο να εξηγηθεί η μεταφορά σημαντικών ενισχύσεων των υφιστάμενων αμφιβίων δυνάμεων των ΗΠΑ στον Περσικό Κόλπο με μεταφορά πάνω από 2000 πεζοναυτών και ανάλογων πλοίων και μέσων συνολικά από την Ανατολική Ασία στην περιοχή του Κόλπου.

Η συγκεκριμένη επιχείρηση θα μπορούσε να διεξαχθεί σε ένα ευρύτερο πλαίσιο αεροναυτικών επιχειρήσεων εξασφάλισης της ελευθερίας διέλευσης στα στενά του Ορμούζ από μια μικτή δύναμη των ΗΠΑ και άλλων συμμαχικών χωρών, κάτι που ήδη η αμερικανική ηγεσία προωθεί ως ιδέα, ενώ δεν φαίνεται αυτό να γίνεται δεκτό με θετικό τρόπο από τους συμμάχους των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ. Το θέμα είναι όμως αν και πώς σε όλο αυτό το κάδρο θα αποφασίσουν να τοποθετηθούν οι χώρες-οικονομικοί εταίροι του Ιράν και πρωτίστως η Κίνα. Ήδη από την αρχή αυτού του πολέμου η ηγεσία του Ιράν έχει προσπαθήσει έμμεσα να συνδέσει την Κίνα με τα κίνητρα των ΗΠΑ, προκειμένου να προκαλέσει μια πιο ενεργητική στάση από το Πεκίνο.

Μάθετε περισσότερα για τη στρατηγική της Κίνας για τον πόλεμο στο Ιράν με τα podcast του Newshub

Η Κίνα ωστόσο μέχρι στιγμής φαίνεται να έχει επιλέξει μια στάση μη ανάμειξης στην κρίση που εξελίσσεται στη Μέση Ανατολή. Με δεδομένο μάλιστα ότι τα τελευταία χρόνια η χώρα διαφοροποιεί διαρκώς τόσο το μίγμα πηγών ενέργειας που χρησιμοποιεί, όσο και τις πηγές από τις οποίες λαμβάνει πετρέλαιο και φυσικό αέριο, οι μέχρι τώρα συνέπειες για την κινεζική οικονομία κρίνονται όπως φαίνεται, συγκρατημένες και υπό έλεγχο από το Πεκίνο. Στο πλαίσιο αυτό δεν φαίνεται να είναι ιδιαίτερα πιθανή ούτε μια κίνηση να εξωθηθεί το καθεστώς της τεχεράνης στην παράδοση, ούτε φυσικά πολύ περισσότερο μια άλλη κίνηση που θα ενέπλεκε την Κίνα πιο ενεργά στον πόλεμο.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η αλλαγή στάσης του Λευκού Οίκου στο θέμα της προστασίας των πετρελαϊκών εγκαταστάσεων έχει ακριβώς αυτό τον χαρακτήρα, να πιέσει την Κίνα να οδηγήσει το Ιράν σε μια γρήγορη συνθηκολόγηση άνευ όρων, συντομεύοντας το τέλος αυτού του πολέμου. Μάλλον όμως η κινεζική ηγεσία δεν έχει αρκετά κίνητρα για κάτι τέτοιο, καθώς δεν εξαρτάται πια από το ιρανικό πετρέλαιο όσο στο παρελθόν και από την άλλη δεν την ενοχλεί καθόλου να βλέπει τον μεγαλύτερο στρατηγικό της αντίπαλο να παραμένει μπλεγμένος σε μια ακόμα πολεμική κρίση, ειδικά όταν αυτή τον υποχρεώνει να αποσύρει στρατιωτικές δυνάμεις από την αυλή της... Στη μεγάλη εικόνα όμως, όσο αυτή η κατάσταση αβεβαιότητας και ανασφάλειας στην παγκόσμια οικονομία παραμένει ανοιχτή, κανείς δεν μπορεί να αισθάνεται καλά, ούτε η Αμερική, ούτε η Κίνα. Απλώς η Ουάσιγκτον έχει πλέον περισσότερους λόγους να εμφανίζει τον εκνευρισμό της.