Ιράν: Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για την επερχόμενη χερσαία εισβολή

Οι χερσαίες δυνάμεις των Αμερικανών στον Περσικό Κόλπο - Οι στόχοι των χερσαίων επιχειρήσεων - Τα σημεία που κρίνουν το πότε και πώς θα ξεκινήσουν οι επίγειες επιχειρήσεις

Ένας ολόκληρος μήνας πολεμικών επιχειρήσεων συμπληρώνεται σύντομα στον Περσικό Κόλπο, από τα ξημερώματα της 28ης Φεβρουαρίου που ξεκίνησε η κοινή επίθεση Ισραήλ και Ηνωμένων Πολιτειών κατά του Ιράν. Με χιλιάδες στόχους να έχουν ήδη πληγεί κατ’ επανάληψη από στρατηγικά βομβαρδιστικά, αεροσκάφη κρούσεως και πυραύλους ναυτικού και χερσαίου πυροβολικού, η αρχική φάση των επιχειρήσεων φαίνεται ότι έχει αποδώσει ό,τι ήταν να αποδώσει. 

Μάθετε περισσότερα για τον αεροπορικό πόλεμο στο Ιράν μέσα από τα podcast του Newshub

Το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης δεν έχει καταρρεύσει, αντίθετα επιδεικνύει έστω και βαριά τραυματισμένο μια ανθεκτικότητα μη αναμενόμενη, όπως φαίνεται από τους σχεδιασμούς των επιτιθέμενων. Το κυριότερο είναι ότι αντιδρώντας στις επιθέσεις που δέχεται το Ιράν έχει στην πράξη κλείσει τα στενά του Ορμούζ, στραγγαλίζοντας την ναυσιπλοΐα προς και από τον Περσικό κόλπο, ενώ ταυτόχρονα επιτίθεται σε όλες σχεδόν τις πετρελαιοπαραγωγές αραβικές χώρες της περιοχής που είναι σύμμαχοι των ΗΠΑ.

Αλεξιπτωτιστές της 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας του αμερικανικού στρατού

Boots on the ground

Ενώπιον αυτής της κατάστασης, ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ τηρεί μια μάλλον ιδιόμορφη και παρελκυστική στάση, καθώς από τη μία απειλεί ότι είναι έτοιμος να προβεί σε κλιμάκωση με εμπλοκή χερσαίων δυνάμεων στη σύγκρουση, από την άλλη προωθεί μια διαδικασία άτυπων και έμμεσων επαφών με κύκλους της ιρανικής ηγεσίας, προκειμένου να διερευνηθεί η δυνατότητα επίτευξης ενός συμβιβασμού.

Η χρήση χερσαίων δυνάμεων για την επίτευξη των πολεμικών σκοπών δεν προβλεπόταν εξαρχής στο πλαίσιο της επιχείρησης Epic Fury (Επική Οργή). Αυτό γίνεται εμφανές και από το γεγονός ότι πριν την έναρξη των επιχειρήσεων οι Αμερικανοί επιτελείς είχαν φροντίσει στην ευρύτερη περιοχή να βρίσκονται σχεδόν αποκλειστικά αεροπορικές και ναυτικές δυνάμεις. Μόνο μετά την έναρξη του πολέμου δόθηκε η διαταγή για ανάπτυξη σημαντικών αμφιβίων δυνάμεων στη ζώνη επιχειρήσεων.

Μάθετε περισσότερα για τις ειδικές επιχιερήσεις στον πόλεμο του Ιράν μέσα από τα podcast του Newshub

Όλα αυτά φανερώνουν ότι ευθύς εξαρχής από τη στιγμή που άρχισε να σχεδιάζεται η επιχείρηση, δεν ήταν σαφές στο μυαλό όσων τη διέταξαν και όσων τη σχεδίασαν ποιες είναι οι διαστάσεις της και ποιες είναι δυνατότητες αντίδρασης του εχθρού. Έναν μήνα σχεδόν μετά την έναρξη των βομβαρδισμών και οι στοιχειώδεις δυνάμεις διεξαγωγής αμφιβίων και χερσαίων επιχειρήσεων δεν έχουν φτάσει στην περιοχή. Συνεπώς, η παλιά αρχή “boots on the ground”, δηλαδή η ανάγκη εμπλοκής στρατευμάτων στο εχθρικό έδαφος για την εξασφάλιση της κυριαρχίας επί του εχθρού, είναι προφανές ότι είχε αρχικά αποκλειστεί. 

Τώρα όμως, και εφόσον δεν τελεσφορήσουν τα ερχόμενα 24ωρα οι όποιες ασαφείς και επισφαλείς διαπραγματεύσεις μεταξύ των ΗΠΑ και κάποιων στοιχείων της εναπομείνασας ηγετικής ομάδας του ιρανικού καθεστώτος, καθίσταται επιτακτική η ανάγκη έστω και για περιορισμένης κλίμακας (σε πρώτη φάση τουλάχιστον) χερσαίες επιχειρήσεις στην περιοχή των στενών του Ορμούζ. 

Η μοίρα πλοίων αμφιβίων επιχειρήσεων του ελικοπτεροφόρου Boxer

Ποιοι “θα μπούνε μέσα”;

Ξεπερνώντας τη διελκυστίνδα μεταξύ των πραγματικών ή δήθεν διαπραγματεύσεων και της ιδιαίτερα αμφίβολης έκβασής τους, τα βασικά ερωτήματα σε αυτή τη φάση επικεντρώνονται στις ίδιες τις πιθανές χερσαίες επιχειρήσεις και το πλαίσιο που αυτές μπορεί να διεξαχθούν. Οι στρατιωτικές δυνάμεις που οι ΗΠΑ συγκεντρώνουν στην περιοχή παραμένουν ιδιαίτερα περιορισμένες και ως εκ τούτου δεν μπορούν να υπολογίζονται ως μια δύναμη ικανή να διεξαγάγει μια μεγάλης έκτασης επιθετική ενέργεια βαθιά στην ορεινή και αφιλόξενη ιρανική ενδοχώρα. 

Παράλληλα, δεν πρέπει να περιμένουμε ουσιαστική συμμετοχή ισραηλινών χερσαίων δυνάμεων στην περίπτωση μιας τέτοιας εξέλιξης. Παρά το γεγονός ότι η ισραηλινή κυβέρνηση προχώρησε στην πρόσκληση έως και 400.000 εφέδρων στα όπλα, ο ισραηλινός στρατός έχει ανοιχτό το διευρυνόμενο μέτωπο στον νότιο Λίβανο. Άλλωστε, ταυτόχρονα με την πρόσκληση των εφέδρων το Ισραήλ ανακοίνωσε την πρόθεσή του για δημιουργία μόνιμης ζώνης στρατιωτικού ελέγχου σε όλα τα εδάφη νοτίως του ποταμού Λιτάνι, ενώ την ίδια ώρα εξακολουθεί να διατηρεί σημαντικές δυνάμεις στη Λωρίδα της Γάζας.

Αν συνυπολογίσει κανείς τις αντιδράσεις που μπορεί να προκαλέσει μια εκτεταμένη χερσαία ισραηλινή εμπλοκή στον πόλεμο μεταξύ των αραβικών κρατών, είναι σαφές ότι μόνο σε επίπεδο μικρών κλιμακίων ειδικών επιχειρήσεων και σε σχετικά αφανές πλαίσιο μπορεί να παραμείνει η συμμετοχή των Ισραηλινών. Αυτό σημαίνει ότι στην πραγματικότητα μόνο στις δικές τους δυνάμεις μπορούν να υπολογίζουν οι Αμερικανοί. Πόσες δυνάμεις συγκεντρώνουν στην περιοχή και τι μπορούν να κάνουν με αυτές;

Το δυναμικό των αμερικανικών στρατευμάτων που βρίσκεται στη Μέση Ανατολή ή κινείται αυτή την ώρα προς τα εκεί δεν ξεπερνά τα 10.000 άτομα. Αυτό είναι το προσωπικό των δύο Εκστρατευτικών Μονάδων Πεζοναυτών (Marine Expeditionary Unit - MEU) και της μίας αερομεταφερόμενης ταξιαρχίας ταχείας αντίδρασης που έλαβε ήδη διαταγή ανάπτυξης στην περιοχή. Η 11η MEU, με έδρα την Καλιφόρνια, καταφθάνει στην περιοχή επιβαίνοντας στη Μοίρα Αμφίβιας Ετοιμότητας (Amphibious Ready Group - ARG) του ελικοπτεροφόρου USS Boxer, ενώ βρίσκεται ήδη στην περιοχή η 31η MEU από την Οκινάουα της Ιαπωνίας, στη μοίρα του ελικοπτεροφόρου USS Tripoli. 

Κάθε MEU αποτελείται από περίπου 2.500 πεζοναύτες με πλήρες πλαίσιο υποστήριξης από όλα τα όπλα, ενώ κάθε ARG αποτελείται από ένα ελικοπτεροφόρο και δύο πλοία αμφιβίων επιχειρήσεων και περίπου 2500 άτομα αεροναυτικό προσωπικό. Τα ελικοπτεροφόρα μεταφέρουν μικτή δύναμη αεροπορικών μέσων με μαχητικά αεροσκάφη F-35, επιθετικά και μεταφορικά ελικόπτερα, αλλά και μεταφορικά αεροσκάφη μεταβαλλόμενου στροφείου MV-22 για την πραγματοποίηση αεραποβάσεων.

Εντολή άμεσης ανάπτυξης στη Μέση Ανατολή έλαβε η 1η Ταξιαρχία της ιστορικής 82ης Αερομεταφερόμενης Μεραρχίας που διαθέτει πλήρες “πακέτο” όπλων υποστήριξης και αριθμεί χονδρικά 3000 αλεξιπτωτιστές. Στη διάθεση της Κεντρικής Διοίκησης των αμερικανικών ενόπλων δυνάμεων (CENTCOM) που είναι το στρατηγείο που έχει την ευθύνη των επιχειρήσεων, βρίσκονται επίσης και άλλες μονάδες διεξαγωγής ειδικών επιχειρήσεων, όπως το 5ο Special Forces Group (Πράσινα Μπερέ), η δράση του οποίου μπορεί να υποστηριχθεί από στοιχεία του 75ου Συντάγματος Ranger και της 10ης Ομάδας SEAL του Ναυτικού. Ενδεικτικό για την ποιότητα και εξειδίκευση των συγκεκριμένων μονάδων είναι ότι το 5 SFG διαθέτει και ομάδα ειδική στις γλώσσες και τους πολιτισμούς της Μέσης Ανατολής, με ό,τι αυτό συνεπάγεται…

Βολή πυροβόλου 155χιλ. της 11ης MEU των Πεζοναυτών

Στόχοι και χρόνος της επιχείρησης

Το περιορισμένο εύρος των δυνάμεων που διατίθενται προσδιορίζουν τους στόχους της πολιτικής ηγεσίας και το εύρος των επιχειρήσεων που εκτιμούν οι επιτελείς ότι θα διεξαχθούν. Έτσι είναι προφανές ότι οι Αμερικανοί αποκλείουν το ενδεχόμενο διεξαγωγής επιχειρήσεων μεγάλης κλίμακας. Αντίθετα, εστιάζουν στο ενδεχόμενο πραγματοποίησης επιχειρήσεων με περιορισμένο γεωγραφικό και χρονικό εύρος, για την επίτευξη σαφώς οριοθετημένων σκοπών. Αυτό παραπέμπτει στην παράκτια ζώνη των στενών του Ορμούζ. 

Οι Αμερικανοί έχουν ανάγκη να αποδείξουν ότι είναι σε θέση να εξασφαλίζουν την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στα στενά και κυρίως να αφαιρέσουν από τα χέρια των Ιρανών το χαρτί του εκβιασμού με το κλείσιμο των στενών. Ως εκ τούτου το πιθανότερο είναι ότι θα δούμε ένα πλέγμα αμφίβιων και παράκτιων επιχειρήσεων στον κόλπο του Ορμούζ, με σκοπό την αναίρεση της δυνατότητας των ιρανικών δυνάμεων και δη των Φρουρών της Επανάστασης που έχουν την αποκλειστική ευθύνη για την περιοχή αυτή, να εκτοξεύουν επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων.

Αυτός ο αντικειμενικός σκοπός θα επιδιωχθεί με την πραγματοποίηση αποβάσεων και αεραποβάσεων σε περιορισμένο εύρος και βάθος των κρισιμότερων σημείων για τη δημιουργία παράκτιων ζωνών ασφάλειας. Η διατήρηση αυτών των προγεφυρωμάτων θα απαιτήσει ισχυρή εγγύς αεροπορική υποστήριξη, για την υλοποίηση της οποίας εκτός από τις αεροπορικές μοίρες των Πεζοναυτών οι Αμερικανοί έχουν μεταφέρει στη ζώνη επιχειρήσεων και τα διαβόητα αεροσκάφη κρούσεως A-10C “Warthogs”.

Ως δεύτερος σκοπός μπορεί να υιοθετηθεί η κατάληψη της νήσου Χαργκ και άλλων παράκτιων υποδομών διαχείρισης υδρογονανθράκων, ως επιπλέον μέσο πίεσης στο καθεστώς της Τεχεράνης. Ο χρόνος έναρξης αυτών των επιχειρήσεων είναι άδηλος προς το παρόν. Πολλοί ισχυρίζονται ότι όσο διαρκούν οι έμμεσες και ιδιόμορφες διαπραγματεύσεις μεταξύ Ιράν και ΗΠΑ, αν μπορούμε να τις χαρακτηρίσουμε διαπραγματεύσεις, δεν θα πραγματοποιηθεί ανάλογη ενέργεια. 

Ωστόσο, δεν μπορεί ποτέ να είναι κανείς βέβαιος, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να κρίνει ότι το άνοιγμα της αυλαίας των επιθετικών ενεργειών στο επίγειο θέατρο επιχειρήσεων θα προσδώσει επιπλέον διαπραγματευτικό βάρος στις πλάτες των Ιρανών. Ποιος μπορεί όμως να αποκλείσει το ενδεχόμενο μια αστοχία από την πλευρά των επιτιθέμενων να ενισχύσει ακόμα περισσότερο τη θέση της υπάρχουσας ιρανικής ηγεσίας;

Σε κάθε περίπτωση, η ανάπτυξη των δυνάμεων που αναφέρθηκαν αναλυτικά παραπάνω ολοκληρώνεται μέσα στα ερχόμενα 24ωρα και πιο συγκεκριμένα οπωσδήποτε πριν την εκπνοή του Μαρτίου. Αυτό είναι και το συμβατικό όριο ετοιμότητας για την έναρξη των  χερσαίων επιχειρήσεων. Ασφαλώς, όλες οι αποφάσεις αφορούν τον Αμερικανό πρόεδρο, που προς το παρόν είναι αφιερωμένος στην πραγματοποίηση δηλώσεων και τη συγγραφή αναρτήσεων με θέμα την υποτιθέμενη διαπραγμάτευση.