Ιράν: Θετικό ξεκίνημα στις επαφές με τις ΗΠΑ στο Ομάν – Στο επίκεντρο τα πυρηνικά

Σε μια κρίσιμη καμπή για τη σταθερότητα στη Μέση Ανατολή, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το Ιράν επιδόθηκαν σήμερα σε έναν μαραθώνιο έμμεσων διαπραγματεύσεων στο Ομάν. Στόχος της συνάντησης ήταν η εκτόνωση της έντασης και η αποφυγή μιας αμερικανικής στρατιωτικής επίθεσης, σε μια στιγμή που η περιοχή θυμίζει «πυριτιδαποθήκη».

Ο Ιρανός Υπουργός Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί, χαρακτήρισε τις πρόσφατες συνομιλίες με τις ΗΠΑ στο Ομάν ως ένα «πολύ καλό ξεκίνημα» που διεξήχθη σε «πολύ θετική ατμόσφαιρα». Ο κορυφαίος διπλωμάτης ξεκαθάρισε ότι οι διαπραγματεύσεις επικεντρώθηκαν αποκλειστικά στο πυρηνικό ζήτημα, τονίζοντας κατηγορηματικά ότι δεν συζητήθηκε κανένα άλλο θέμα.

Παράλληλα, επισήμανε προς την πλευρά της Ουάσινγκτον ότι οποιοσδήποτε διάλογος προϋποθέτει την αποφυγή απειλών, ενώ πλέον οι δύο πλευρές αναμένεται να αποφασίσουν για το «επόμενο βήμα» αφού ολοκληρώσουν τις απαραίτητες διαβουλεύσεις με τις ηγεσίες τους στις αντίστοιχες πρωτεύουσες.

Υπενθυμίζεται πως οι διαπραγματεύσεις αυτές είναι οι πρώτες που έγιναν μεταξύ των δύο πλευρών μετά τον βομβαρδισμό τον Ιούνιο από τις ΗΠΑ ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων στο πλαίσιο του πολέμου που εξαπέλυσε το Ισραήλ εναντίον του Ιράν. Ο πόλεμος αυτός διέκοψε έναν προηγούμενο κύκλο συνομιλιών μεταξύ Τεχεράνης και Ουάσινγκτον, για τον οποίο είχε μεσολαβήσει και πάλι το Ομάν.

Το διπλωματικό παρασκήνιο

Η διαδικασία εξελίχθηκε με τη μέθοδο των «χωριστών δωματίων» και βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη. Ο Υπουργός Εξωτερικών του Ομάν, Badr al-Busaidi, λειτούργησε ως ο συνδετικός κρίκος, πραγματοποιώντας διαδοχικές συναντήσεις:

• Αρχικά υποδέχθηκε τον Ιρανό ΥΠΕΞ, Abbas Araghchi.
• Μετά την αποχώρηση της ιρανικής αντιπροσωπείας, κατέφθασαν οι Αμερικανοί διαπραγματεύτές Steve Witkoff και Jared Kushner, οι οποίοι παρέμειναν στο παλάτι για περίπου 1,5 ώρα.
• Απευθείας συνάντηση μεταξύ των δύο πλευρών δεν πραγματοποιήθηκε, επιβεβαιώνοντας το βαθύ χάσμα εμπιστοσύνης.

«Με τα μάτια ανοιχτά» και το δάχτυλο στη σκανδάλη

Λίγο πριν την έναρξη των συνομιλιών, ο Abbas Araghchi έδωσε το στίγμα της Τεχεράνης μέσω ανάρτησης στο «X», τονίζοντας ότι το Ιράν προσέρχεται στη διπλωματία «με ανοιχτά μάτια και νωπή τη μνήμη του περασμένου έτους». Παράλληλα, η Τεχεράνη έστειλε ένα σαφές μήνυμα ισχύος, με τους Φρουρούς της Επανάστασης να ανακοινώνουν την ανάπτυξη βαλλιστικών πυραύλων σε υπόγειες βάσεις, την ώρα που το αμερικανικό αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln βρίσκεται σε ετοιμότητα στην περιοχή.

Διεθνείς παρεμβάσεις και πιέσεις

Η ανησυχία για την έκβαση των συνομιλιών είναι καθολική:

• Γερμανία: Ο Καγκελάριος Friedrich Merz, ολοκληρώνοντας την περιοδεία του στη Μέση Ανατολή, δήλωσε ότι οι ανησυχίες για το Ιράν είναι «πάρα πολύ υψηλές» μεταξύ των ηγετών της περιοχής, καλώντας την Τεχεράνη να τερματίσει το πυρηνικό της πρόγραμμα.
• Ρωσία: Η Μόσχα εξέφρασε την ελπίδα οι συνομιλίες να οδηγήσουν σε αποκλιμάκωση, παρακολουθώντας στενά τις εξελίξεις.
• ΗΠΑ: Η κυβέρνηση Τραμπ παραμένει αμετακίνητη στην απαίτηση να συμπεριληφθεί στις διαπραγματεύσεις και το πυραυλικό πρόγραμμα του Ιράν, πέρα από το πυρηνικό, κάτι που η Τεχεράνη μέχρι στιγμής απορρίπτει.

Η ανακοίνωση του Ομάν

Το Υπουργείο Εξωτερικών του Ομάν επιβεβαίωσε τη μεσολάβηση, σημειώνοντας ότι οι διαβουλεύσεις επικεντρώθηκαν στην «προετοιμασία των κατάλληλων συνθηκών για την επανέναρξη των διπλωματικών και τεχνικών διαπραγματεύσεων». Η ανακοίνωση υπογραμμίζει την αποφασιστικότητα των μερών να εξασφαλίσουν μια βιώσιμη ασφάλεια, παρά το γεγονός ότι οι Ιρανοί διπλωμάτες προειδοποίησαν ρητά κατά της παρουσίας στρατιωτικών αξιωματούχων της CENTCOM στις συνομιλίες.