Κοινά στρατιωτικά γυμνάσια Ρωσίας και Λευκορωσίας – Σε επιφυλακή η Δύση

Η Ρωσία και η στενή της σύμμαχος Λευκορωσία άρχισαν μεγάλες κοινές στρατιωτικές ασκήσεις σήμερα Παρασκευή (12/9), θέτοντας το ΝΑΤΟ σε επιφυλακή, λίγες ημέρες αφότου η Πολωνία κατηγόρησε τη Μόσχα ότι κλιμακώνει τις εντάσεις με την εκτόξευση επιθετικών μη επανδρωμένων αεροσκαφών στον εναέριο χώρο της.

Οι ασκήσεις "Zapad" έρχονται επίσης καθώς οι ρωσικές δυνάμεις προωθούνται στην εκτεταμένη γραμμή του μετώπου στην Ουκρανία και κλιμακώνουν τις αεροπορικές επιθέσεις σε ουκρανικές πόλεις.

Τα μέλη της ανατολικής πτέρυγας του ΝΑΤΟ που συνορεύουν με τη Λευκορωσία -η Πολωνία, η Λιθουανία και η Λετονία- βρίσκονται σε ύψιστο συναγερμό για τις ασκήσεις, οι οποίες, σύμφωνα με τη Λευκορωσία, θα διεξαχθούν κοντά στο Μπορίσοφ, μια πόλη ανατολικά της πρωτεύουσας Μινσκ. Και οι τρεις χώρες έχουν ενισχύσει την ασφάλειά τους ενόψει των ασκήσεων, με την Πολωνία να διατάσσει το πλήρες κλείσιμο των συνόρων της με τη Λευκορωσία κατά τη διάρκειά τους.

"Οι κοινές στρατηγικές ασκήσεις των στρατών της Ρωσίας και της Λευκορωσίας ... έχουν ξεκινήσει", ανέφερε σε ανακοίνωσή του το ρωσικό υπουργείο Άμυνας. Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ προειδοποίησε για "κρίσιμες ημέρες" για τη χώρα του. Είπε ότι η Πολωνία βρίσκεται πιο κοντά σε "ανοιχτή σύγκρουση" από οποιαδήποτε άλλη στιγμή μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, αφού η Πολωνία και οι σύμμαχοί της στο ΝΑΤΟ έστειλαν αεροσκάφη για να καταρρίψουν ρωσικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη που πετούσαν στον εναέριο χώρο της νωρίς την Τετάρτη. Η Μόσχα υποβάθμισε τις ανησυχίες.

"Πρόκειται για προγραμματισμένες ασκήσεις, δεν στρέφονται εναντίον κανενός", δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ στους δημοσιογράφους την Πέμπτη, απορρίπτοντας τον ισχυρισμό της Πολωνίας ότι τα γυμνάσια αποτελούν "επιθετική" επίδειξη δύναμης. Αλλά και ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι απηύθυνε προειδοποίηση σχετικά με τις προθέσεις της Μόσχας. "Το νόημα αυτών των ενεργειών της Ρωσίας δεν είναι σίγουρα αμυντικό και στρέφεται εναντίον όχι μόνο της Ουκρανίας", δήλωσε στο Κίεβο την Πέμπτη. Η Ρωσία δήλωσε ότι αναχαίτισε 221 ουκρανικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη πάνω από το έδαφός της κατά τη διάρκεια της νύχτας.

Ένα σόου ή κάτι παραπάνω;

Η διενέργεια των γυμνασίων Zapad 2025 θα διαρκέσει έως τις 16 Σεπτεμβρίου. Η Μόσχα έστειλε περίπου 200.000 στρατιώτες σε παρόμοιες ασκήσεις το 2021, λίγους μήνες πριν ξεκινήσει την επίθεσή της στην Ουκρανία. Αλλά το φετινό Zapad αναμένεται να είναι πολύ μικρότερο, καθώς εκατοντάδες χιλιάδες Ρώσοι στρατιώτες έχουν αναπτυχθεί στην Ουκρανία. Η Λευκορωσία είχε δηλώσει τον Ιανουάριο ότι 13.000 στρατιώτες θα συμμετείχαν στις ασκήσεις, αλλά τον Μάιο δήλωσε ότι ο αριθμός θα μειωθεί περίπου στο μισό.

Σύμφωνα με τον Τουσκ, οι ασκήσεις έχουν σχεδιαστεί για να προσομοιώσουν την κατάληψη του διαδρόμου Suwalki, ενός γεωγραφικού περάσματος που εκτείνεται κατά μήκος των συνόρων μεταξύ της Πολωνίας και της Λιθουανίας, το οποίο πλαισιώνεται από τη Λευκορωσία και τον ρωσικό θύλακα του Καλίνινγκραντ. Ο διάδρομος θεωρείται τρωτό σημείο για το ΝΑΤΟ και θα μπορούσε δυνητικά να αποτελέσει τον πρώτο στόχο οποιασδήποτε ρωσικής επίθεσης. Ο πρόεδρος της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο απέρριψε αυτόν τον φόβο ως "απόλυτη ανοησία". Νωρίτερα φέτος, τα κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ο υπουργός Άμυνας της Λευκορωσίας δήλωσε ότι τα γυμνάσια μεταφέρθηκαν μακριά από τα σύνορα με την Πολωνία και την Ουκρανία για να "μειωθούν οι εντάσεις".

Ωστόσο, η Πολωνία έκλεισε τα λίγα εναπομείναντα συνοριακά περάσματα με τη Λευκορωσία - προκαλώντας επικρίσεις από τη Μόσχα - και περιόρισε την εναέρια κυκλοφορία κατά μήκος των ανατολικών συνόρων της. Η Λιθουανία και η Λετονία έχουν επίσης ανακοινώσει μερικό κλείσιμο του εναέριου χώρου. Η τοποθέτηση τακτικών πυρηνικών όπλων από τη Ρωσία στη Λευκορωσία έχει δώσει στις ασκήσεις μια νέα διάσταση. Το Μινσκ δήλωσε τον Αύγουστο ότι οι ασκήσεις θα περιλαμβάνουν τον νέο πειραματικό πυραύλο της Ρωσίας με πυρηνικές ικανότητες, που ονομάστηκε Oreshnik, καθώς και εκπαίδευση για πυρηνικά πλήγματα.

Ο στρατιωτικός αναλυτής Alexander Khramchikhin, με έδρα τη Μόσχα, δήλωσε στο AFP ότι η σημασία των ασκήσεων υπερτονίζεται, χαρακτηρίζοντάς τες "απλώς μια παράσταση" με μικρή "ιδιαίτερη σημασία". Είπε ότι παρόμοιες ασκήσεις πραγματοποιούνται κάθε χρόνο τέτοια εποχή, εναλλάσσονται μεταξύ διαφορετικών περιοχών της Ρωσίας και προηγουμένως περιλαμβάνουν πυρηνικές προσομοιώσεις. Ωστόσο, ο Βασίλι Κασίν, στρατιωτικός αναλυτής και μέλος του συνδεδεμένου με το Κρεμλίνο Ρωσικού Συμβουλίου Διεθνών Υποθέσεων, δήλωσε ότι οι ασκήσεις ήταν "τόσο επίδειξη όσο και πραγματική εκπαίδευση μάχης". "Πρέπει να είμαστε έτοιμοι να υπερασπιστούμε τη Λευκορωσία, αν χρειαστεί", δήλωσε στο AFP, σημειώνοντας ότι η Πολωνία και οι σύμμαχοί της σχεδίαζαν να πραγματοποιήσουν τις δικές τους αντι-ασκήσεις μέχρι τον Σεπτέμβριο.

Ο Κασίν πρόσθεσε ότι η πρακτική των αντίπαλων ασκήσεων από τη Ρωσία και τα ανατολικά μέλη του ΝΑΤΟ την ίδια στιγμή είναι πιθανότατα εδώ για να μείνει, "όπως ακριβώς συνέβαινε κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου".