Μερτς στη Διάσκεψη του Μονάχου: Η παλιά τάξη πραγμάτων έχει τελειώσει, συζήτησα με τον Μακρόν για μια κοινή πυρηνική αποτροπή

Σε μια ηχηρή προειδοποίηση ότι η παγκόσμια τάξη πραγμάτων όπως την ξέραμε «δεν υπάρχει πλέον», προχώρησε ο Καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς κατά την ομιλία του στη Διάσκεψη Ασφαλείας του Μονάχου (MSC). Ο Μερτς τόνισε ότι η Ευρώπη πρέπει να «γυρίσει τον διακόπτη στο μυαλό της» για να αντιμετωπίσει το χάος μιας νέας εποχής που σημαδεύεται από την πολιτική των μεγάλων δυνάμεων.

«Η Ευρώπη επέστρεψε από τις διακοπές της ιστορίας»

Ο Μερτς χαρακτήρισε τη σημερινή κατάσταση ακόμη πιο ζοφερή από το σύνθημα της διάσκεψης («υπό καταστροφή»), δηλώνοντας χαρακτηριστικά πως «η Ευρώπη μόλις επέστρεψε από τις διακοπές της ιστορίας». Σύμφωνα με τον Καγκελάριο, βρισκόμαστε σε μια εποχή «βίαιου αναθεωρητισμού» από την πλευρά της Ρωσίας και μιας Κίνας που χρησιμοποιεί συστηματικά τις εξαρτήσεις των άλλων για να επαναπροσδιορίσει τη διεθνή τάξη προς όφελός της.

Παράλληλα, σημείωσε ότι η αξίωση των ΗΠΑ για παγκόσμια ηγεμονία «έχει αμφισβητηθεί και ενδεχομένως χαθεί», ενώ προειδοποίησε ότι αυτή η αστάθεια ωθεί τους ανθρώπους προς «εύκολες και σκληρές απαντήσεις», δοκιμάζοντας τα όρια των δημοκρατικών συστημάτων.

Ασκώντας αυτοκριτική στη γερμανική εξωτερική πολιτική των τελευταίων δεκαετιών, ο Μερτς έκανε λόγο για ένα «κανονιστικό πλεόνασμα βέλτιστων προθέσεων» που όμως στερούνταν μέσων επιβολής.

«Η Γερμανία συχνά νουθετούσε και επέπληττε, αλλά δεν ανησυχούσε αρκετά για το γεγονός ότι της έλειπαν τα μέσα για να λύσει το πρόβλημα», ανέφερε. Χρησιμοποίησε ως παράδειγμα τη Ρωσία, σημειώνοντας ότι ενώ το ΑΕΠ της ΕΕ είναι σχεδόν 10 φορές μεγαλύτερο, «η Ευρώπη δεν είναι σήμερα 10 φορές ισχυρότερη από τη Ρωσία».

Στρατιωτική ισχύς και ευρωπαϊκή κυριαρχία

Ο Μερτς δεσμεύτηκε να καταστήσει την Bundeswehr την ισχυρότερη συμβατική δύναμη στην Ευρώπη, ενώ υπογράμμισε τη σημασία της πρώτης γερμανικής ξένης ανάπτυξης στη Λιθουανία. Στο πλαίσιο αυτό, κάλεσε σε συζήτηση για το Άρθρο 42 των συνθηκών της ΕΕ περί «αμοιβαίας συνδρομής», ώστε η Ευρώπη να αποτελέσει έναν «αυτόνομο, ισχυρό πυλώνα» εντός του ΝΑΤΟ.

Αποκάλυψε μάλιστα ότι ξεκίνησε «πρώτες συνομιλίες» με τον Εμανουέλ Μακρόν για ένα ευρωπαϊκό πρόγραμμα πυρηνικής αποτροπής, το οποίο θα ενσωματωθεί στον πυρηνικό διαμοιρασμό του ΝΑΤΟ.

Απάντηση στις ΗΠΑ και το κίνημα MAGA

Απευθυνόμενος απευθείας στην αμερικανική αντιπροσωπεία, ο Μερτς απάντησε στις περσινές επικρίσεις του Τζέι Ντι Βανς, τονίζοντας ότι «η μάχη της κουλτούρας του MAGA στις ΗΠΑ δεν είναι δική μας στην Ευρώπη». Υπογράμμισε ότι η ελευθερία του λόγου στην Ευρώπη τελειώνει εκεί που παραβιάζεται η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και το Σύνταγμα.

«Στην εποχή του ανταγωνισμού των μεγάλων δυνάμεων, ούτε οι Ηνωμένες Πολιτείες θα είναι αρκετά ισχυρές για να προχωρήσουν μόνες τους», προειδοποίησε, συμπληρώνοντας ότι η εξάρτηση της Ευρώπης από τις ΗΠΑ ήταν «αυτοεπιβαλλόμενη» και ότι η ήπειρος πρέπει να την αποτινάξει το συντομότερο δυνατό.

Ρωσία, Ουκρανία, Γροιλανδία και διεύρυνση της ΕΕ

Αναφορικά με τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο Μερτς δήλωσε κατηγορηματικά ότι «θα τελειώσει μόνο όταν η Ρωσία εξαντληθεί τουλάχιστον οικονομικά και ενδεχομένως στρατιωτικά», ενώ άφησε αιχμές κατά του Βίκτορ Όρμπαν για τις μονομερείς επαφές του με το Κρεμλίνο, λέγοντας ότι «δεν πέτυχε τίποτα».

Στο πλαίσιο αυτής της νέας ευρωπαϊκής διεκδικητικότητας, ο Γερμανός Καγκελάριος αναφέρθηκε και στην πρόσφατη αντιπαράθεση με τις ΗΠΑ για τη Γροιλανδία, δηλώνοντας την «απεριόριστη» αλληλεγγύη του στη Δανία και την Πρωθυπουργό Φρεντέρικσεν. Τόνισε ότι η Ευρώπη πλέον διαπραγματεύεται με νέο αυτοσεβασμό και ότι, παρόλο που οι διαφωνίες με την Ουάσινγκτον μπορεί να είναι συχνότερες, αυτό θα αποβεί σε όφελος και των δύο πλευρών.

Τέλος, εξέφρασε την ανησυχία του για την καθυστέρηση στην ένταξη των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων (όπως το Μαυροβούνιο) στην ΕΕ, δηλώνοντας «δεν θέλω να σας χάσω». Εξέφρασε την ελπίδα ότι μετά τις ουγγρικές εκλογές τον Απρίλιο, θα ξεπεραστούν τα εμπόδια που θέτει η Βουδαπέστη στη διαδικασία διεύρυνσης.