Μετέωρο το προσχέδιο συμφωνίας ΗΠΑ - Ιράν: Οι ισορροπίες μεταξύ διπλωματίας και απειλών

Στην πιο κρίσιμη φάση τους φαίνεται πως εισέρχονται οι επαφές μεταξύ Ουάσινγκτον και Τεχεράνης, καθώς οι δύο πλευρές φέρονται να πλησιάζουν στην υπογραφή ενός προσχεδίου συμφωνίας που περιλαμβάνει κατάπαυση του πυρός, ασφάλεια στη ναυσιπλοΐα των Στενών του Ορμούζ και σταδιακή άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν.

Ωστόσο, Ιρανός αξιωματούχος που διατήρησε την ανωνυμία του, δήλωσε στο Reuters ότι «ακόμη δεν έχει επιτευχθεί συμφωνία με τις ΗΠΑ, αν και οι αποστάσεις έχουν μειωθεί». Ο αξιωματούχος πρόσθεσε ακόμη ότι «ο εμπλουτισμός ουρανίου του Ιράν και ο έλεγχος στα Στενά του Ορμούζ παραμένουν μεταξύ των σημείων τριβής».

Πάντως, το «Iranian Labour News Agency» ανέφερε νωρίτερα ότι οι δύο πλευρές έχουν συμφωνήσει προφορικά στο προσχέδιο, χωρίς ωστόσο, μέχρι στιγμής να υπάρχει επιβεβαίωση από τον Λευκό Οίκο, το Στέιτ Ντιπάρτμεντ ή την επίσημη Τεχεράνη.

Με βάση το δημοσίευμα, το σχέδιο προβλέπει τα εξής τέσσερα σημεία:

Άμεση και πλήρη κατάπαυση του πυρός σε όλα τα μέτωπα, με τις δύο πλευρές να συμφωνούν ότι θα απέχουν από επιθέσεις σε υποδομές η μία της άλλης.
Συμφωνία για τη διασφάλιση της ελεύθερης ναυσιπλοΐας στον Περσικό Κόλπο και τα Στενά του Ορμούζ μέσω κοινού ρυθμιστικού μηχανισμού.
Σταδιακή άρση των κυρώσεων κατά του Ιράν, υπό την προϋπόθεση ότι η Τεχεράνη θα συμμορφωθεί με τους όρους της συμφωνίας.
Έναρξη νέου γύρου διαπραγματεύσεων εντός επτά ημερών για εκκρεμή ζητήματα, σε μια προσπάθεια να διαμορφωθεί συνολική συμφωνία για την αποκλιμάκωση και το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Νωρίτερα σήμερα, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών, Μάρκο Ρούμπιο είχε δηλώσει ότι υπάρχουν «ορισμένα θετικά σημάδια» πως μια συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου με το Ιράν ίσως βρίσκεται κοντά. Παράλληλα, είχε αποκαλύψει ότι οι συνομιλίες προχωρούν, με Πακιστανούς διαμεσολαβητές να μεταβαίνουν μέσα στις επόμενες ώρες στην Τεχεράνη.

Εάν προχωρήσουν οι ειρηνευτικές συνομιλίες, δεν αποκλείεται μια πρώτη συμφωνία να ανακοινωθεί εντός των επόμενων ωρών, κάτι που επιβεβαιώνεται από το Εργατικό Πρακτορείο Ειδήσεων του Ιράν.

Τεχεράνη: «Εκτός συζήτησης τα πυρηνικά»

Πάντως, ειδικά για το τέταρτο σημείο του προσχεδίου, από την πλευρά της Τεχεράνης διευκρινίζεται ότι δεν τίθεται ζήτημα του ουρανίου. Συγκεκριμένα, ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών του Ιράν,Εσμαίλ Μπαγκάι, υποστήριξε ότι οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στον τερματισμό του πολέμου σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου και όχι στο πυρηνικό πρόγραμμα:

«Οι ισχυρισμοί που διατυπώνονται στα μέσα ενημέρωσης σχετικά με πυρηνικά ζητήματα, συμπεριλαμβανομένου του εμπλουτισμένου υλικού ή του εμπλουτισμού, είναι απλώς εικασίες των μέσων ενημέρωσης και στερούνται αξιοπιστίας».

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, το Ιράν διαθέτει περίπου 900 λίβρες ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού, το οποίο ο Τραμπ υποστήριξε ότι είχε θαφτεί μετά από αμερικανικά και ισραηλινά αεροπορικά πλήγματα πριν από σχεδόν έναν χρόνο.

Χαμενεΐ: «Το ουράνιο πρέπει να μείνει εδώ»

Να μην αποσταλεί στο εξωτερικό το ουράνιο που διαθέτει η χώρα διέταξε ο Ανώτατος Ηγέτης του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, μετέδωσε το Reuters την Πέμπτη, επικαλούμενο ανώτερες ιρανικές πηγές.

«Η εντολή του Ανώτατου Ηγέτη που έχει τη συναίνεση του καθεστώτος είναι το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου δεν πρέπει να φύγει από τη χώρα», δήλωσε μία από τις πηγές στο Reuters.

Σύμφωνα με τις πηγές Ιρανοί αξιωματούχοι πίστευαν ότι η αποστολή του υλικού στο εξωτερικό θα καθιστούσε τη χώρα πιο ευάλωτη σε μελλοντικές επιθέσεις των ΗΠΑ ή του Ισραήλ.

Τραμπ: «Θα το πάρουμε και θα το καταστρέψουμε»

Από την άλλη, ο Ντόναλντ Τραμπ σε συνομιλία του με δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο του Λευκού Οίκου, εξέφρασε την πεποίθησή του ότι οι ΗΠΑ θα πάρουν το εμπλουτισμένο ουράνιο από το Ιράν.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες θα «λάβουν τα αποθέματα ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού» από το Ιράν. «Θα το πάρουμε. Δεν το χρειαζόμαστε. Δεν το θέλουμε. Πιθανότατα θα το καταστρέψουμε αφού το πάρουμε. Αλλά δεν πρόκειται να τους αφήσουμε να το πάρουν», ανέφερε.

Εξάλλου, ένα 24ωρο νωρίτερα, ο Αμερικανός πρόεδρος εν μέσω απειλής είχε στείλει το μήνυμα στην Τεχεράνη: «Το μόνο ερώτημα είναι, θα πάμε να το ολοκληρώσουμε ή θα υπογράψουν κάποιο έγγραφο; Ας δούμε τι θα συμβεί», ανέφερε και συμπλήρωσε:

«Δεν θα επιτραπεί στο Ιράν να αποκτήσει πυρηνικά όπλα. Μπορούμε να το χτυπήσουμε ακόμη πιο σκληρά εάν χρειαστεί. Θέλουν τόσο πολύ να κάνουν μια συμφωνία. Τους χτυπήσαμε πολύ δυνατά, ίσως χρειαστεί να τους χτυπήσουμε ακόμη πιο δυνατά. Αλλά δεν θα τους αφήσουμε ποτέ να αποκτήσουν πυρηνικά όπλα».

Τι είπαν Πούτιν και Σι για πιθανή μεταφορά του

Σε μια παράλληλα εξέλιξη, Βλαντίμιρ Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ φαίνεται πως συζήτησαν το ενδεχόμενο μεταφοράς του ιρανικού ουρανίου, κατά την διάρκεια της επίσκεψης του Ρώσου πρόεδρου στην Κίνα, όπως αποκάλυψε σήμερα το Κρεμλίνο.

Ο Πούτιν μοιράστηκε με τον Σι την ιδέα της μεταφοράς και φύλαξης του ιρανικού εμπλουτισμένου ουρανίου στην Ρωσία, δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου Ντμίτρι Πεσκόφ τον οποίο επικαλείται το ειδησεογραφικό πρακτορείο Interfax.

Μάλιστα, σε κοινή δήλωσή τους μετά τις συνομιλίες τους, οι δύο ηγέτες έκρουσαν «καμπανάκι» για κίνδυνο «επιστροφής στο νόμο της ζούγκλας» αφήνοντας σαφείς αιχμές κατά της κυβέρνησης Τραμπ στη «σκιά» του πολέμου στο Ιράν. Ρωσία και Κίνα υπογράμμιζαν ότι «οι απόπειρες μερικών χωρών να κυριαρχήσουν στις παγκόσμιες υποθέσεις, στο πνεύμα της εποχής της αποικιοκρατίας, έχουν αποτύχει».