Μητσοτάκης – Ερντογάν: Στον απόηχο των δηλώσεων με διαφωνίες για μουσουλμανική μειονότητα, Μονή Χώρας & Χαμάς

Όσα είπαν οι δύο ηγέτες στις δηλώσεις μετά την συνάντηση και τις διευρυμένες συνομιλίες – Τα σημεία διαφωνίας και πού υπήρξε σύγκλιση απόψεων.

Χωρίς την καταγραφή προόδου στα διαχρονικά «αγκάθια» των ελληνοκυπριακών σχέσεων, με χαμόγελα αλλά και δημόσιες διαφωνίες σε σειρά ζητημάτων όπως η μουσουλμανική μειονότητα στη Θράκη, η φύση της Παλαιστινιακής Χαμάς αλλά και η μετατροπή της Μονής της Χώρας σε τζαμί, κύλησαν οι κοινές δηλώσεις του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του προέδρου της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στην Άγκυρα (διαβάστε εδώ).

Οι αναφορές Ερντογάν σε «τουρκική μειονότητα» και Μονή της Χώρας

Ο πρόεδρος της Τουρκίας ,λαμβάνοντας το λόγο, αναφέρθηκε σε μια «παραγωγική, ειλικρινή και εποικοδομητική», όπως τη χαρακτήρισε συνάντηση, εκτιμώντας πως «δεν υπάρχει πρόβλημα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, όσο μεγάλο και να είναι, που να μην μπορεί να λυθεί».

Ο Ερντογάν όμως έκανε εκ νέου αναφορές σε «τουρκική μειονότητα» στη Θράκη σημειώνοντας πως «υπάρχει θέληση να λυθούν τα επιμέρους προβλήματα. Σχετικά με το Κυπριακό ζήτησε να επιτευχθεί μια «δίκαιη λύση».

Σχετικά με τη μετατροπή της Μονής της Χώρας σε τζαμί, ένα ακόμη σημείο τριβής του τελευταίου διαστήματος, ο πρόεδρος της Τουρκίας σημείωσε πως η χώρα «είναι υπόδειγμα στην προστασία της πολιτισμικής κληρονομιάς», ενώ ισχυρίστηκε πως σχετική απόφαση ελήφθη το 2020 και υλοποιήθηκε τώρα, διαβεβαιώνοντας όμως πως «το Καρί Τζαμί είναι ανοιχτό για επίσκεψη από όλους».

Απάντηση Μητσοτάκη

Απαντώντας, ο πρωθυπουργός σημείωσε πως  σημείωσε: «Οι μειονότητες στις χώρες μας καθορίζονται από τη συνθήκη της Λωζάννης. Η ελληνική μειονότητα, δραστικά μειωμένη, συμβάλει στην πολιτισμική ανάπτυξη, αλλά χρειάζεται στήριξη. Στην Θράκη, η μουσουλμάνοι και χριστιανοί συμβιώνουν αρμονικά και σε αυτόν τον στόχο είμαι προσηλωμένος και το ενδιαφέρον της ελληνικής πολιτείας είναι έμπρακτο».

«Επιτυχία μας η ενεργή παρουσία της μειονότητας στην ελληνική ζωή και θα ήταν ευχής έργο αν την ίδια άνθηση γνώριζε ο ελληνισμός στην Τουρκία. Στο πνεύμα της συνύπαρξης ο σεβασμός των κανόνων προστασίας της κληρονομιάς», σημείωσε ο κ. Μητσοτάκης και υποστήριξε:

«Ο χαρακτηρισμός της μειονότητας ως θρησκευτικής προβλέπεται ρητά από τη συνθήκη της Λωζάνη. Έμπρακτο το ενδιαφέρον της ελληνικής πολιτείας, ισονομία και ισοπολιτεία. Αλλά και με τη λήψη ειδικών μέτρων που απολαμβάνουν οι μουσουλμάνοι της χώρας μας».

Ο κ. Μητσοτάκης αναφέρθηκε και στη μονή της Χώρας, λέγοντας ότι μεταφέρθηκε η δυσαρέσκεια της Αθήνας για τη μετατροπή της σε τζαμί. «Είναι πολύ σημαντικό να μπορούμε να διαφυλάξουμε την πολιτιστική αξία του μνημείου, ώστε να είναι επισκέψιμο απ όλους».

Έντονη διαφωνία για τη φύση της Χαμάς

Κατά τα άλλα, υπήρξε έντονη διαφωνία μεταξύ των δύο για τη φύση της Χαμάς. Ο πρωθυπουργός σημείωσε σε αυτό το πλαίσιο πως το Ισραήλ έχει δικαίωμα στην αυτοάμυνα και από την άλλη τόνισε πως πρέπει να αποφευχθεί μία χερσαία επέμβαση στη Ράφα. Όμως, χαρακτήρισε «τρομοκρατική οργάνωση» τη Χαμάς που είπε πως δεν εκπροσωπεί τον παλαιστινιακό λαό.

Λαμβάνοντας το λόγο ο Ερντογάν, μετά τις δηλώσεις Μητσοτάκη – όπου έκανε σχετική αναφορά- δήλωσε πως δεν αποδέχεται τον όρο «τρομοκρατική οργάνωση». «Ιδρύθηκε το 1947 και μάχεται ανελλιπώς κατά της αδικίας», τόνισε μεταξύ άλλων ο Τούρκος πρόεδρος.

«Υπάρχει ένα σημαντικό θέμα στο οποίο δεν είμαστε σύμφωνοι. Δεν θεωρώ τρομοκρατική οργάνωση τη Χαμάς -αντιθέτως έχει ιδρυθεί για να προστατεύσει τα εδάφη, είναι αντιστασιακή οργάνωση που δυστυχώς απέναντι στην απώλεια ανθρώπινων ζωών που φτάνει τις 45.000 προσπαθεί να δώσει αγώνα προστασίας. Είναι αντιστασιακή οργάνωση, θα πρέπει να το δούμε αυτό το πράγμα. Θα ήταν βάναυση προσέγγιση να την ονομάσουμε τρομοκρατική οργάνωση, τη θεωρώ οργάνωση που δίνει αγώνα για να προστατεύσει τα εδάφη και τον λαό τους», ανέφερε. «Μας λυπεί να λέτε τη Χαμάς τρομοκρατική οργάνωση», είπε χαρακτηριστικά.

Απαντώντας ο Κυριάκος Μητσοτάκης είπε ότι σε αυτό το σημείο διαφωνούν και τόνισε ότι μπορούν τουλάχιστον να συμφωνήσουν στην «ανάγκη για άμεση κατάπαυση του πυρός και πάνω απ’ όλα να προστατευτούν οι άμαχοι παλαιστίνιοι». «Αυτό μπορεί να γίνει», ήταν η απάντηση του Ερντογάν.

Ολόκληρες οι τοποθετήσεις Μητσοτάκη και Ερντογάν

Τι είπε ο Ερντογάν

«Σας χαιρετώ εγκάρδια και με σεβασμό. Αισθάνομαι μεγάλη ικανοποίηση που φιλοξενώ τον αξιότιμο κύριο Μητσοτάκη και την αντιπροσωπεία του στην Άγκυρα» ανέφερε αρχικά στις δηλώσεις του ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

«Όπως γνωρίζετε επισκέφθηκα την Αθήνα τον Δεκέμβριο, είχαμε επιβεβαιώσει την αμοιβαία συμφωνία μας να διατηρήσουμε ανοιχτούς τους διαύλους. Καταγράψαμε αυτή τη συναντίληψη με τη Διακήρυξη των Αθηνών. Η ανταποδοτική επίσκεψη του αξιότιμου Κυριάκου αποτελεί αντικατοπτρισμό αυτής της συμφωνίας. Τον ευχαριστώ για την ειλικρίνειά του στο θέμα της ανάπτυξης των διμερών σχέσεων».

Ο Ταγίπ Ερντογάν ανέφερε πως η συζήτηση με τον Κυριάκο Μητσοτάκη ήταν «παραγωγική, ειλικρινής και εποικοδομητική». Σημείωσε πως συζητήθηκαν διμερή ζητήματα, όπως επίσης και η καταπολέμηση της τρομοκρατίας.

Στη συνέχεια ο Τούρκος πρόεδρος έθεσε το θέμα της «τουρκικής μειονότητας στη Θράκη» και έκανε λόγο πως υπάρχει θέληση να λυθούν τα επιμέρους προβλήματα. Σχετικά με το Κυπριακό ζήτησε να επιτευχθεί μια «δίκαιη λύση».

«Η διεθνής κοινότητα θα πρέπει να μιλήσει με πιο δυνατή φωνή για το θάνατο των 35.000 αμάχων», δήλωσε ο Τούρκος πρόεδρος για τον πόλεμο του Ισραήλ με τη Χαμάς. «Αντιστασιακή οργάνωση η Χαμάς, δίνει μάχη για τα εδάφη της. Θα μας λυπούσε αν τη θεωρούσατε τρομοκρατική οργάνωση» υπογράμμισε ο Ερντογάν.

«Δεν υπάρχει πρόβλημα μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, όσο μεγάλο και να είναι, που να μην μπορεί να λυθεί», είπε ο Ερντογάν και τόνισε πως «εστιάζουμε στη θετική ατζέντα». «Χώρα υπόδειγμα η Τουρκία στην προστασία της πολιτισμικής κληρονομιάς», είπε για τη μετατροπή της Μονής της Χώρας σε Τζαμί, σημειώνοντας πως πρόκειται για απόφαση που ελήφθη το 2020. «Το Καρί Τζαμί είναι ανοιχτό για επίσκεψη από όλους», σημείωσε.

Τι είπε ο Μητσοτάκης

«Δεν μπορώ παρά να ξεκινήσω με τις ευχαριστίες μου για τη ζεστή φιλοξενία. Μια συνάντηση η οποία είναι η τέταρτη μέσα στους τελευταίους δέκα μήνες. Αποδεικνύει ότι μπορούμε να καθιερώσουμε την προσέγγιση αμοιβαίας κατανόησης όχι ως εξαίρεση, αλλά ως παραγωγική κανονικότητα που δεν αναιρείται από τις γνωστές διαφορές στις θέσεις μας», ανέφερε ο Κυριάκος Μητσοτάκης.

Ο πρωθυπουργός σημείωσε πως είναι θετική εξέλιξη σε μια εποχή δύσκολη για τη διεθνή ειρήνη και τη σταθερότητα στην περιοχή μας. «Αυτή η προσέγγιση έχει ήδη οδηγήσει σε χειροπιαστά αποτελέσματα με μεγάλο όφελος», συνέχισε και αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, στην συμφωνία για την επίσημη ίδρυση επιχειρηματικού συμβουλίου. Είπε ότι είναι ένα από τα πολλά βήματα, ώστε να φτάσουμε στο στόχο να διπλασιάσουμε τις διμερείς μας συναλλαγές.

«Και οι δύο λαοί μας όπως είχα δεσμευτεί απολαμβάνουν καρπούς σημαντικής πρωτοβουλίας, να μπορούν Τούρκοι να ταξιδεύουν σε 10 ελληνικά νησιά και η διαδικασία έκδοσης βίζας να διαρκεί μόνο λίγα λεπτά», συμπλήρωσε.

«Και στον κρίσιμο τομέα του μεταναστευτικού η συνεργασία αποδίδει απέναντι στις παράνομες ροές και τους άθλιους διακινητές. Πρέπει να συνεχιστεί και να ενταθεί. Και οι δύο έχουμε πιεστεί από μεταναστευτικά βήματα και η Ελλάδα ανέκαθεν συμφώνησε και εξακολουθεί να συμφωνεί στη χρηματοδότηση της Τουρκίας από την ΕΕ», υπογράμμισε.

«Οι μειονότητες στις χώρες μας που προσδιορίζονται από τη συνθήκη της Λωζάνης αποτελούν γέφυρα φιλίας», ανέφερε ο κ. Μητσοτάκης. «Ο χαρακτηρισμός της μειονότητας ως θρησκευτικής προβλέπεται ρητά στη συνθήκη της Λωζάνης και το έμπρακτο ενδιαφέρον για την ευημερία της επιβεβαιώνεται με την έμπρακτη τήρηση αρχών ισονομίας και ισοπολιτείας και με τη λήψη ειδικών μέτρων που απολαμβάνουν οι μουσουλμάνοι της χώρας μας», πρόσθεσε. «Θα ήταν ευχής έργο αν την ίδια άνθηση γνώριζε ο διαρκώς συρρικνούμενος ελληνισμός στην Τουρκία», συνέχισε. «Είχαμε ευκαιρία να συζητήσουμε τη στενοχώρια μας, τη δυσαρέσκειά μας για το γεγονός ότι η Μονή της Χώρας θα λειτουργήσει ως τέμενος. Κατ' ελάχιστον είναι πολύ σημαντικό να διαφυλάξουμε την ξεχωριστή πολιτιστική αξία του μνημείου, ώστε να είναι επισκέψιμο από όλους», επισήμανε.

Ο πρωθυπουργός είπε ότι συζήτησαν και για τις εξελίξεις στην Ουκρανία και τη Μέση Ανατολή. «Με την Τουρκία δεν συμφωνούμε πάντα στα θέματα που αφορούν τη Μέση Ανατολή. Η θέση της Αθήνας είναι ότι το Ισραήλ είχε κάθε δικαίωμα να αμυνθεί. Όμως, συμφωνούμε στο ότι πρέπει να σταματήσει η ασύμμετρη χρήση βίας και το αιματοκύλισμα στην περιοχή και να οδηγηθούμε σε ανακωχή διαρκείας, να προστατευθούν οι άμαχοι της Γάζας και να απελευθερωθούν οι όμηροι. Συμφωνούμε ότι θα ήταν κολοσσιαίο λάθος να εκδηλωθεί χερσαία επίθεση στη Γάζα. Μόνη βιώσιμη επιλογή η επιστροφή στην πολιτική διαδικασία και η λύση των δύο κρατών», συμπλήρωσε μεταξύ άλλων.

Για το κυπριακό είπε ότι «προφανώς διαφωνούμε, αλλά το αντίδοτο στο αδιέξοδο δεν μπορεί να είναι άλλο από το διάλογο» και «πρέπει να δοθεί χρόνος στην ειδική απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ». Ο κ. Μητσοτάκης ανέφερε ότι η Ελλάδα υποστήριζε και υποστηρίζει την ευρωπαϊκή προοπτική της Τουρκίας με προϋπόθεση το σεβασμό του ευρωπαϊκού κεκτημένου.

«Και σήμερα δείξαμε ότι δίπλα στις διαπιστωμένες διαφωνίες μας μπορούμε να γράφουμε παράλληλη σελίδα με τις συμφωνίες μας», συνέχισε ο κ. Μητσοτάκης και αναφέρθηκε στις συμφωνίες που υπέγραψαν σήμερα στην Άγκυρα.

«Επιθυμούμε να πυκνώσουμε τις διμερείς μας επαφές. Να συνεχίσουμε το θετικό δρόμο», σημείωσε ο Πρωθυπουργός.

Διαβάστε επίσης: 

Ξεκίνησε η συνάντηση κορυφής Μητσοτάκη-Ερντογάν στην Άγκυρα-Οι προσδοκίες (LIVE Δηλώσεις)

Κεντρική Φωτογραφία: Γραφείο  τυπου πρωθυπουργού -  παπαμήτσος