New York Times: O Τραμπ θα πει στον Ερντογάν ότι είναι διατεθειμένος να επανεντάξει την Τουρκία στο πρόγραμμα για τα F-35

Δημοσίευμα σύμφωνα με το οποίο ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να πει στον πρόεδρο της Τουρκίας, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ότι είναι διατεθειμένος να επανεντάξει τη χώρα στο πρόγραμμα που θα της επιτρέψει να αγοράσει τα μαχητικά αεροσκάφη F-35, ανήρτησαν στην ηλεκτρονική τους έκδοση οι New York Times τα ξημερώματα της Τρίτης λίγη ώρα πριν την αναχώρηση του προέδρου των ΗΠΑ για την Άγκυρα ενόψει της Συνόδου Κορυφής των κρατών μελών του ΝΑΤΟ.

«Τέσσερις ανώτεροι αξιωματούχοι της αμερικανικής κυβέρνησης περιέγραψαν την επικείμενη αλλαγή πολιτικής, ύστερα από εβδομάδες παρασκηνιακών διαβουλεύσεων μεταξύ στελεχών της εθνικής ασφάλειας με στόχο να ξεπεραστεί το αδιέξοδο. Αν και υπήρχαν διαφορές στις λεπτομέρειες σχετικά με το πώς ο Τραμπ σκοπεύει να παρακάμψει τους νομικούς και κοινοβουλευτικούς περιορισμούς, όλοι συμφώνησαν ότι αναμένεται τουλάχιστον να σηματοδοτήσει την πρόθεσή του να εξασφαλίσει την παράδοση των F-35 στην Τουρκία, χωρίς ωστόσο να είναι σαφές πότε θα συμβεί αυτό» γράφουν οι ΝΥΤ.

Ωστόσο, όπως θυμίζουν οι Times στη σκιά των δηλώσεων Τραμπ ότι ετοιμάζει ένα «δώρο» που θα κάνει τον Ερντογάν «πολύ χαρούμενο», η προσπάθεια του Αμερικανού προέδρου ενδέχεται να συναντήσει αντιδράσεις στο Κογκρέσο, το οποίο μπορεί να επιχειρήσει να την εμποδίσει.

Γράφοντας, επίσης, ότι παραμένει άγνωστο τι ακριβώς θα δηλώσει ο Τραμπ, οι New York Times συνεχίζουν με την επισήμανση ότι «οι αξιωματούχοι επισήμαναν ότι μπορεί ακόμη και να αλλάξει γνώμη, καθώς είναι απρόβλεπτος ακόμη και για τους ίδιους τους συνεργάτες του. Πάντως, κυβερνητικές πηγές άφησαν να εννοηθεί ότι ενδέχεται να υπάρξει ανταλλαγή επιστολών μεταξύ των δύο ηγετών, προκειμένου να ξεκινήσει επίσημα η διαδικασία«.

Η αμερικανική εφημερίδα υπενθυμίζει ότι «το 2019, κατά την πρώτη θητεία Τραμπ στον Λευκό Οίκο, η Τουρκία αποκλείστηκε από το πρόγραμμα των F-35 επειδή προμηθεύτηκε από τη Ρωσία τα αντιαεροπορικά συστήματα S-400. Η Ουάσιγκτον φοβόταν τότε ότι η Τουρκία θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει τους S-400 για τη συλλογή δεδομένων σχετικά με τα χαρακτηριστικά των F-35 και ότι η Ρωσία θα αποκτούσε πολύτιμες πληροφορίες για τις δυνατότητες χαμηλής παρατηρησιμότητας (stealth) και αποφυγής πυραύλων των αεροσκαφών».

«Ωστόσο, ο Ερντογάν συγκαταλέγεται μεταξύ των ισχυρών ηγετών που ο Τραμπ δηλώνει ότι θαυμάζει περισσότερο. Πρόσφατα, ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς αποκάλυψε ότι ο Τραμπ είχε δώσει εντολή στους συνεργάτες του να βρουν τρόπο ώστε ο Τούρκος πρόεδρος να αποκτήσει τα μαχητικά που εδώ και χρόνια επιδιώκει. Για να συμβεί αυτό, όμως, πρέπει να ξεπεραστεί ένας νόμος που ψήφισε το Κογκρέσο το 2020, ο οποίος απαγορεύει την πώληση F-35 στην Τουρκία, εκτός εάν η αμερικανική κυβέρνηση διαπιστώσει ότι η Άγκυρα δεν διαθέτει πλέον τα ρωσικά συστήματα S-400» συνεχίζει το δημοσίευμα των ΝΥΤ.

Αξιωματούχος που συμμετείχε ενεργά στις διαπραγματεύσεις είπε στους Times ότι «ένας πιθανός τρόπος επίλυσης του προβλήματος είναι η μεταβίβαση των S-400 - πολλοί από τους οποίους παραμένουν ακόμη μέσα στα κιβώτια μεταφοράς τους - σε τρίτη χώρα» με δεύτερο αξιωματούχο να λέει ότι «ο ακριβής μηχανισμός δεν έχει ακόμη καθοριστεί».

Όπως θυμίζουν οι ΝΥΤ, «πριν από τέσσερα χρόνια είχε εξεταστεί το ενδεχόμενο μεταφοράς των πυραύλων στην Ουκρανία για χρήση κατά των ρωσικών επιθέσεων, όμως εκείνο το σχέδιο εγκαταλείφθηκε. Σήμερα θεωρείται απίθανο τόσο ο Τραμπ όσο και ο Ερντογάν να συμφωνούσαν στην πώλησή τους στην Ουκρανία. Μία από τις εναλλακτικές που εξετάζονται είναι να καταστούν τα συστήματα ανενεργά, αφαιρώντας κρίσιμα εξαρτήματα».

Τι έλεγε το 2019 ο Λευκός Οίκος

Το 2019 ο Λευκός Οίκος είχε εξηγήσει τους λόγους για τους οποίους απέβαλε την Τουρκία από το πρόγραμμα, προκαλώντας μάλιστα οικονομικό κόστος περίπου 500 εκατομμυρίων δολαρίων στις Ηνωμένες Πολιτείες. «Το F-35 δεν μπορεί να συνυπάρχει με μια ρωσική πλατφόρμα συλλογής πληροφοριών, η οποία θα χρησιμοποιηθεί για να αποκαλύψει τις προηγμένες δυνατότητές του», ανέφερε τότε η ανακοίνωση του Λευκού Οίκου. «Η Τουρκία υπήρξε επί περισσότερα από 65 χρόνια ένας αξιόπιστος εταίρος και σύμμαχος στο ΝΑΤΟ, όμως η αποδοχή των S-400 υπονομεύει τη δέσμευση όλων των συμμάχων να απομακρυνθούν από τα ρωσικά οπλικά συστήματα.»

Παρ' όλα αυτά, γράφουν οι New York Times, ο Τραμπ δεν αισθανόταν ποτέ άνετα με την απόφαση αυτή και συχνά απέδιδε την ευθύνη στον προκάτοχό του, Μπαράκ Ομπάμα. Από τότε που επέστρεψε στον Λευκό Οίκο, έχει επανειλημμένα εκφράσει, τόσο δημόσια όσο και ιδιωτικά, την πρόθεσή του να την ανατρέψει.

H υπόθεση, ωστόσο, δεν είναι τόσο απλή, υπενθυμίζουν οι ΝΥΤ υπενθυμίζοντας τις δηλώσεις του πρέσβη των ΗΠΑ στην Τουρκία, Τομ Μπάρακ, τον Ιούνιο του 2025 ότι η διαμάχη με την Τουρκία για τα F-35 θα είχε λυθεί μέχρι το τέλος του έτους έχοντας αφήσει να εννοηθεί ότι το Κογκρέσο θα στήριζε την απόφαση. «Αυτό όμως δεν συνέβη και πλέον ο Τραμπ βρίσκεται αντιμέτωπος με το ενδεχόμενο το σημερινό ή ακόμη και το επόμενο Κογκρέσο να μην συμφωνήσει. Ορισμένοι Ρεπουμπλικάνοι, μεταξύ των οποίων και ο γερουσιαστής Τζιμ Ρις από το Άινταχο, πρόεδρος της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων, παραμένουν ιδιαίτερα επιφυλακτικοί» σημειώνει η αμερικανική εφημερίδα.

Στο πλαίσιο αυτό σημειώνεται, επίσης, ότι ανάμεσα στους χρόνιους επικριτές της πώλησης F-35 στην Τουρκία είναι και ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, Μπέντζαμιν Νετανιάχου, ο οποίος τη Δευτέρα μιλώντας στο Fox είπε για την Τουρκία ότι «κυβερνάται από έναν άνθρωπο που καλεί ανοιχτά στην εξόντωση του Ισραήλ. Κατέχει τη μισή Κύπρο, που είναι χώρα μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης, απειλεί την Ελλάδα, επίσης σύμμαχο του ΝΑΤΟ, και μιλά ανοιχτά για την κατάκτηση της Ιερουσαλήμ».