Νύχτα μεγάλης εξέγερσης στο Ιράν, σενάρια για επέμβαση των ΗΠΑ

Εξαπλώνεται το κύμα της λαϊκής οργής στο Ιράν, με το καθεστώς της Τεχεράνης να απαντά με απειλές και σκληρή καταστολή, ενώ οι ΗΠΑ φέρεται να εξετάζουν τη διεξαγωγή μιας επίθεσης κατά του Ιράν, εάν αυτό κριθεί απαραίτητο για την εφαρμογή των προειδοποιήσεων του Τραμπ.

Πάνω από 1,5 εκατομμύριο Ιρανοί φέρεται να βγήκαν στους δρόμους για ακόμη μία ημέρα, στο πλαίσιο των μεγαλύτερων αντικυβερνητικών διαδηλώσεων των τελευταίων ετών, ενώ οι Φρουροί της Ισλαμικής Επανάστασης απέδωσαν την αναταραχή σε «τρομοκράτες» και δηλώνουν ότι θα προστατεύσουν το κυβερνών σύστημα.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος τις τελευταίες ημέρες έχει επανειλημμένα απειλήσει με παρέμβαση, έγραψε το Σάββατο σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Το Ιράν αντικρίζει την ελευθερία, ίσως όπως ποτέ άλλοτε. Οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να βοηθήσουν!!!».

Υπήρξαν νέες αναφορές για βίαια επεισόδια σε ολόκληρο το Ιράν, αν και η διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο καθιστά δύσκολη την πλήρη αποτίμηση της έκτασης των ταραχών.

 Το BBC μέσω του BBC Persian αναφέρει πως μόνο σε ένα από τα νοσοκομεία της Τεχεράνης εχθές καταμετρήθηκαν 110 άνθρωποι νεκροί.

Με βάση αυτό οι εκτιμήσεις είναι πως από την αρχή των διαδηλώσεων στις 28 Δεκεμβρίου περισσότεροι από 2000 άνθρωποι έχουν χάσει την ζωή τους.

Λόγω των εκρηκτικού τμήματος που επικρατεί στην περιοχή, αεροπορικές εταιρείες όπως η Qatar Airways, η Emirates, η Turkish Airlines, η Austrian Airlines, η Pegasus και η FlyDubai ακύρωσαν πτήσεις προς την Τεχεράνη.

Μετά τη δύση του ηλίου το Σάββατο, νέα βίντεο που αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο φέρονται να δείχνουν νέες διαδηλώσεις σε αρκετές γειτονιές της πρωτεύουσας Τεχεράνης και σε πολλές πόλεις, μεταξύ των οποίων το Ραστ στα βόρεια, η Ταμπρίζ στα βορειοδυτικά και οι πόλεις Σιράζ και Κερμάν στα νότια.

Το Reuters δεν ήταν σε θέση να επαληθεύσει άμεσα τα νέα αυτά βίντεο.

Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης ανέφεραν ότι ένα δημοτικό κτίριο πυρπολήθηκε στην Καράτζ, δυτικά της Τεχεράνης, αποδίδοντας την ενέργεια σε «ταραχοποιούς». Η κρατική τηλεόραση μετέδωσε πλάνα από κηδείες μελών των δυνάμεων ασφαλείας, τα οποία –όπως ανέφερε– σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια διαδηλώσεων στις πόλεις Σιράζ, Κομ και Χαμαντάν.

Οι διαδηλώσεις έχουν εξαπλωθεί σε ολόκληρο το Ιράν από τις 28 Δεκεμβρίου, ξεκινώντας ως αντίδραση στην εκτίναξη του πληθωρισμού και μετατράπηκαν γρήγορα σε πολιτικές, με τους διαδηλωτές να απαιτούν το τέλος της κληρικαλικής διακυβέρνησης. Οι αρχές κατηγορούν τις Ηνωμένες Πολιτείες και το Ισραήλ ότι υποκινούν την αναταραχή.

Ανώτερος αξιωματούχος των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών χαρακτήρισε την κατάσταση «παιχνίδι αντοχής». Όπως είπε, η αντιπολίτευση προσπαθεί να διατηρήσει την πίεση μέχρις ότου βασικά κυβερνητικά στελέχη είτε διαφύγουν είτε αλλάξουν στρατόπεδο, ενώ οι αρχές επιδιώκουν να σπείρουν αρκετό φόβο ώστε να αδειάσουν οι δρόμοι χωρίς να δώσουν στις Ηνωμένες Πολιτείες δικαιολογία για παρέμβαση.

Σενάρια αμερικανικής επέμβασης

Η ανάρτηση του Αμερικανού προέδρου στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης Truth Social, ότι το Ιράν «κοιτάζει προς την ελευθερία, ίσως όπως ποτέ άλλοτε» και ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι έτοιμες να βοηθήσουν θεωρήθηκε προαναγγελία αμερικανικής επίθεσης στο Ιράν με τον Αμερικανό δισεκατομμυριούχο Μπιλ Άκμαν να σχολιάζει στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης: «Ξεκινάμε»...

Σύμφωνα με πηγές της Wall Street Journal που επικαλείται το Clashreport, αξιωματούχοι της κυβέρνησης Τραμπ έχουν πραγματοποιήσει προκαταρκτικές συζητήσεις σχετικά με τον τρόπο διεξαγωγής μιας επίθεσης κατά του Ιράν, εάν αυτό κριθεί απαραίτητο για την εφαρμογή των προειδοποιήσεων του Τραμπ.

Σύμφωνα με έναν αξιωματούχο, μεταξύ των επιλογών που συζητήθηκαν περιλαμβάνεται μια μεγάλης κλίμακας αεροπορική επίθεση σε πολλαπλούς ιρανικούς στρατιωτικούς στόχους.

Ένας άλλος αξιωματούχος δήλωσε πάντως ότι δεν υπάρχει συναίνεση σχετικά με την πορεία δράσης που πρέπει να ακολουθηθεί και ότι μέχρι τώρα δεν έχει μετακινηθεί στρατιωτικός εξοπλισμός ή προσωπικό για την προετοιμασία μιας επίθεσης.

Η βοήθεια είναι καθ' οδόν λέει ο Λίντσεϊ Γκράχαμ και ο Τραμπ επικροτεί

Στο μεταξύ ο Γερουσιαστής από τη Νότια Καρολίνα Λίντσεϊ Γκράχαμ σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Χ έστειλε μήνυμα προς τους Ιρανούς διαδηλωτές ότι η βοήθεια των ΗΠΑ είναι καθ' οδόν και ο Αμερικανός πρόεδρος έσπευσε να αναδημοσίευσει την ανάρτησή του. 

«Ο μακρύς εφιάλτης σας σύντομα θα τελειώσει. Η γενναιότητα και η αποφασιστικότητά σας να τερματίσετε την καταπίεση που υφίσταστε έχουν γίνει αντιληπτές από τον @POTUS και όλους όσους αγαπούν την ελευθερία» έγραψε ο Λίντσεϊ Γκράχαμ και συμπλήρωσε:  Όταν ο Πρόεδρος Τραμπ λέει «Make Iran Great Again» (Κάντε το Ιράν ξανά μεγάλο), αυτό σημαίνει ότι οι διαδηλωτές στο Ιράν πρέπει να επικρατήσουν επί του Αγιατολάχ. Αυτό είναι το σαφέστερο μέχρι τώρα μήνυμα ότι ο Πρόεδρος Τραμπ κατανοεί ότι το Ιράν δεν θα γίνει ποτέ μεγάλο με τον Αγιατολάχ και τους υπηρέτες του στην εξουσία. Σε όλους όσους θυσιάζονται στο Ιράν, ο Θεός να σας ευλογεί. Η βοήθεια είναι καθ' οδόν».

Οι Ιρανοί κατηγορούν τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι υποκινούν τις ταραχές

To μήνυμα Τραμπ για αμερικανική βοήθεια στους Ιρανούς στάλθηκε σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία οι ιρανικές αρχές σκληραίνουν την στάση τους  απέναντι στις μεγαλύτερες αντικυβερνητικές διαδηλώσεις των τελευταίων ετών.

Οι Φρουροί της Επανάστασης απέδωσαν την αναταραχή σε «τρομοκρατικές ομάδες» και διαμήνυσαν ότι η διαφύλαξη του καθεστώτος αποτελεί «κόκκινη γραμμή». Παράλληλα, οι αρχές κατηγορούν τις ΗΠΑ και το Ισραήλ ότι υποκινούν τις ταραχές και η υπηρεσία πληροφοριών των Φρουρών της Επανάστασης του Ιράν ανακοίνωσε ότι συνέλαβε έναν ξένο ως ύποπτο για διενέργεια κατασκοπείας για λογαριασμό του Ισραήλ.

Υπάρχουν νέες αναφορές για ταραχές σε όλο το Ιράν, αν και η διακοπή της πρόσβασης στο διαδίκτυο δυσκολεύει να αξιολογηθεί η πλήρης έκταση των ταραχών.

Στο μεταξύ, νέα βίντεο που δημοσιεύθηκαν στο διαδίκτυο σήμερα μετά το σούρουπο, φαίνεται να δείχνουν νέες διαμαρτυρίες σε διάφορες γειτονιές της πρωτεύουσας Τεχεράνης και σε αρκετές πόλεις, συμπεριλαμβανομένων των πόλεων Ραστ στα βόρεια, Ταμπρίζ στα βορειοδυτικά και Σιράζ και Κερμάν στα νότια. Το Reuters δεν μπόρεσε να επαληθεύσει άμεσα τα τελευταία βίντεο.

Ανώτερος αξιωματούχος των αμερικανικών υπηρεσιών πληροφοριών περιέγραψε την κατάσταση ως «παιχνίδι αντοχής». Η αντιπολίτευση προσπαθεί να διατηρήσει την πίεση έως ότου βασικά κυβερνητικά στελέχη αναγκαστούν είτε να φύγουν είτε να αλλάξουν στρατόπεδο, ενώ οι αρχές προσπαθούν να σπείρουν αρκετό φόβο ώστε να εκκενώσουν τους δρόμους, χωρίς να δώσουν στις Ηνωμένες Πολιτείες δικαιολογία για να παρέμβουν, δήλωσε ο αξιωματούχος.

Από την οικονομική διαμαρτυρία στη σύγκρουση με το καθεστώς

Οι κινητοποιήσεις ξέσπασαν στις 28 Δεκεμβρίου, αρχικά ως αντίδραση στην εκτόξευση του πληθωρισμού, την αύξηση του κόστους ζωής και τη γενικευμένη οικονομική δυσπραγία. Πολύ γρήγορα, ωστόσο, οι διαδηλώσεις απέκτησαν σαφή πολιτικό χαρακτήρα, με συνθήματα που αμφισβητούν ευθέως τη θεοκρατική διακυβέρνηση και τον ανώτατο ηγέτη Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ.

Βίντεο που έχουν αναρτηθεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης –και των οποίων οι τοποθεσίες έχουν επαληθευτεί από το πρακτορείο Reuters– δείχνουν χιλιάδες ανθρώπους να συγκεντρώνονται σε συνοικίες της Τεχεράνης, να ανάβουν φωτιές στους δρόμους και να φωνάζουν συνθήματα όπως «Θάνατος στον δικτάτορα» και «Θάνατος στον Χαμενεΐ». Σε ένα από αυτά, από την περιοχή Σαανταταμπάντ, ακούγεται διαδηλωτής να δηλώνει ότι το πλήθος έχει «καταλάβει» την περιοχή.

Κρατικά μέσα ενημέρωσης, από την πλευρά τους, κάνουν λόγο για επιθέσεις «ταραχοποιών» σε δημόσια κτίρια. Σύμφωνα με την κρατική τηλεόραση, δημοτικό κτίριο στην πόλη Καράζ, δυτικά της Τεχεράνης, τυλίχθηκε στις φλόγες, ενώ μεταδόθηκαν εικόνες από κηδείες μελών των δυνάμεων ασφαλείας που σκοτώθηκαν σε επεισόδια στις πόλεις Σιράζ, Κομ και Χαμεντάν.

Βαρύς απολογισμός και μαζικές συλλήψεις

Αν και δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση μετά το μπλακ αουτ σε επικοινωνίες και διαδίκτυο και το καθεστώς δεν δίνει την παραμικρή πληροφορία δημόσια από τα πλήρως ελεγχόμενα μέσα, το BBC μέσω του BBC Persian αναφέρει πως μόνο σε ένα από τα νοσοκομεία της Τεχεράνης εχθές καταμετρήθηκαν 110 άνθρωποι νεκροί. Με βάση αυτό οι εκτιμήσεις είναι πως από την αρχή των διαδηλώσεων στις 28 Δεκεμβρίου περισσότεροι από 2.000 άνθρωποι έχουν χάσει την ζωή τους.

Ιδιαίτερα ανησυχητικές είναι οι μαρτυρίες από νοσοκομεία. Γιατρός στο βορειοδυτικό Ιράν δήλωσε ότι δεκάδες τραυματίες διαδηλωτές μεταφέρθηκαν για περίθαλψη, αρκετοί εκ των οποίων έφεραν σοβαρά τραύματα από ξυλοδαρμούς, κατάγματα και τραύματα στο κεφάλι. Σύμφωνα με την ίδια πηγή, τουλάχιστον 20 άτομα σε ένα νοσοκομείο είχαν δεχθεί πυρά με πραγματικά πυρομαχικά, πέντε εκ των οποίων υπέκυψαν στα τραύματά τους.

Αυτόπτης μάρτυρας στη δυτική χώρα ανέφερε τηλεφωνικά ότι μονάδες των Φρουρών της Επανάστασης είχαν αναπτυχθεί στην περιοχή και άνοιγαν πυρ, ζητώντας να διατηρήσει την ανωνυμία του για λόγους ασφαλείας. Το ημιεπίσημο πρακτορείο Tasnim ανακοίνωσε τη σύλληψη 100 «ένοπλων ταραχοποιών» στην πόλη Μπαχαρεστάν, κοντά στην Τεχεράνη.

Οι Φρουροί της Επανάστασης, ο στρατός και η «κόκκινη γραμμή»

Σε ανακοίνωσή τους που μεταδόθηκε από την κρατική τηλεόραση, οι Φρουροί της Επανάστασης κατηγόρησαν «τρομοκρατικές ομάδες» ότι στοχοποίησαν στρατιωτικές και αστυνομικές βάσεις τις τελευταίες δύο νύχτες, προκαλώντας θύματα και καταστροφές σε δημόσια και ιδιωτική περιουσία. Όπως τόνισαν, η διασφάλιση των επιτευγμάτων της Ισλαμικής Επανάστασης και η διατήρηση της εσωτερικής ασφάλειας αποτελούν αδιαπραγμάτευτη «κόκκινη γραμμή».

Αντίστοιχη ανακοίνωση εξέδωσε και ο στρατός, διαβεβαιώνοντας ότι θα προστατεύσει τα εθνικά συμφέροντα, τις στρατηγικές υποδομές και τη δημόσια περιουσία.

Παχλαβί, Τραμπ και διεθνείς πιέσεις

Σε αυτό το κλίμα, ο Ρεζά Παχλαβί, γιος του τελευταίου σάχη του Ιράν και εξόριστος στις ΗΠΑ, απηύθυνε μέσω βίντεο έκκληση για κλιμάκωση των κινητοποιήσεων, καλώντας τους πολίτες να καταλάβουν τα κέντρα των πόλεών τους και δηλώνοντας ότι προετοιμάζεται να επιστρέψει στη χώρα.

Ο γιος και διάδοχος του Σάχη του Ιράν, Μοχάμεντ Ρεζά Παχλαβί, ήταν μόλις 17 ετών όταν οι Φρουροί της Επανάστασης ανέτρεπαν τον πατέρα του και τον έστελναν στην εξορία, το 1979. Το όνειρο να κάτσει στον θρυλικό Θρόνου του Παγωνιού, ή Θρόνο του Ηλίου (ένα μέρος του, δηλαδή, που σώζεται σήμερα στο θησαυροφυλάκιο της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν), έμοιαζε μέχρι σήμερα τρελό.

Σήμερα, στα 65 του χρόνια, που το θεοκρατικό καθεστώς της Τεχεράνης σείεται συθέμελα, βλέποντας τους οργισμένους διαδηλωτές να καίνε ως και τον τάφο του Χομεϊνί, του ηγέτη και εμπνευστή της Επανάστασης, οι ελπίδες του έχουν για πρώτη φορά βάση. 

Ο Ντόναλντ Τραμπ, πάντως, δήλωσε ότι δεν σκοπεύει προς το παρόν να συναντηθεί μαζί του, αφήνοντας να εννοηθεί ότι παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις πριν λάβει περαιτέρω αποφάσεις. Ο Αμερικανός πρόεδρος έχει επανειλημμένα προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να παρέμβουν υπέρ των διαδηλωτών, ενώ την Παρασκευή δήλωσε χαρακτηριστικά: «Ελπίζω οι διαδηλωτές στο Ιράν να παραμείνουν ασφαλείς, γιατί η κατάσταση είναι εξαιρετικά επικίνδυνη».

Αντιδιαδήλωση τη Δευτέρα στην Τεχεράνη

Παράλληλα, οι ιρανικές αρχές ανακοίνωσαν τη διοργάνωση μεγάλης φιλοκυβερνητικής συγκέντρωσης στην Τεχεράνη τη Δευτέρα, με στόχο την καταδίκη των «ταραχοποιών».

Σύμφωνα με το ημιεπίσημο πρακτορείο ειδήσεων Tasnim, η συγκέντρωση έχει προγραμματιστεί να ξεκινήσει στις 2 το μεσημέρι (τοπική ώρα) στην ιρανική πρωτεύουσα. Ήδη από την Παρασκευή, ομάδες διαδηλωτών είχαν συγκεντρωθεί σε κινήσεις που εκλήφθηκαν ως αντικινητοποιήσεις, εκφράζοντας τη στήριξή τους προς την κυβέρνηση.