O Ερντογάν θέλει να διευρύνει την αμυντική συμμαχία Τουρκίας, Σαουδικής Αραβίας και Πακιστάν

Τη φιλοδοξία να εξελιχθεί η Συμφωνία Κοινής Αμυνας της Μέκκας σε μια ευρύτερη περιφερειακή συμμαχία αποκαλύπτει ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, καθιστώντας σαφές ότι η Τουρκία δεν επιθυμεί το νέο σχήμα να περιοριστεί στη συνεργασία με το Πακιστάν και τη Σαουδική Αραβία, αλλά να παραμείνει ανοιχτό ακόμη και στο σύνολο των χωρών της περιοχής.

Σε συνέντευξή του στην εφημερίδα Asharq Al-Awsat, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υποστηρίζει ότι η συμφωνία ανάμεσα σε Τουρκία, Πακιστάν και Σαουδική Αραβία δεν σχεδιάστηκε ως ένα κλειστό «κλαμπ» τριών κρατών. Αντιθέτως, περιγράφει ως μακροπρόθεσμο στόχο τη δημιουργία μιας κοινής «ομπρέλας» ασφαλείας, στην οποία θα μπορούσαν σταδιακά να ενταχθούν και άλλες χώρες.

«Να φέρουμε όλες τις χώρες κάτω από αυτή την ομπρέλα»

Ο πρόεδρος της Τουρκίας συνδέει την πρωτοβουλία με τις νέες συνθήκες ασφαλείας που διαμορφώνονται στην ευρύτερη περιοχή και με την πάγια θέση της Αγκυρας ότι οι περιφερειακές κρίσεις θα πρέπει πρωτίστως να αντιμετωπίζονται από τα ίδια τα κράτη που επηρεάζονται από αυτές.

«Πάντα υποστηρίζαμε ότι τα περιφερειακά ζητήματα πρέπει να αναλαμβάνονται και να επιλύονται από τις χώρες της περιοχής», αναφέρει, παρουσιάζοντας τη Συμφωνία της Μέκκας ως ένα πρώτο βήμα προς την κατεύθυνση αυτή.

Το ενδιαφέρον, ωστόσο, εστιάζεται στην προοπτική που δίνει ο ίδιος στο νέο σχήμα. «Το όραμά μας δεν είναι να περιοριστούμε σε αυτές τις τρεις χώρες, αλλά να διευρυνθούμε ακόμη περισσότερο και, εάν είναι δυνατόν, μια μέρα να φέρουμε όλες τις χώρες της περιοχής κάτω από αυτή την ομπρέλα», δηλώνει.

Κατά τον Ερντογάν, η συγκρότηση μιας τέτοιας ευρείας αρχιτεκτονικής ασφαλείας θα μπορούσε να αποτελέσει «το σημαντικότερο βήμα» για την επίτευξη μόνιμης σταθερότητας στην περιοχή.

«Δεν στοχεύουμε καμία χώρα»

Ο Τούρκος πρόεδρος επιχειρεί παράλληλα να αποσυνδέσει τη νέα αμυντική συνεργασία από την αντιπαράθεση μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, απορρίπτοντας την εκτίμηση ότι πρόκειται για μια συμμαχία η οποία συγκροτήθηκε εξαιτίας της συγκεκριμένης σύγκρουσης ή έχει ως στόχο κάποια συγκεκριμένη χώρα.

Αναγνωρίζει ότι η ένταση μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τις περιφερειακές ισορροπίες, επιμένει ωστόσο ότι η Συμφωνία της Μέκκας έχει μεγαλύτερο χρονικό και στρατηγικό βάθος.

Σύμφωνα με τον ίδιο, το σχέδιο αποτελούσε εδώ και καιρό αντικείμενο συζητήσεων της Αγκυρας με τους εταίρους της αλλά και με άλλες χώρες, ενώ η τελική συμφωνία συνιστά «στρατηγική απόφαση» απέναντι στις μεταβαλλόμενες συνθήκες ασφαλείας και όχι μια συγκυριακή απάντηση στις τελευταίες εξελίξεις.

«Δεν στοχεύουμε καμία χώρα με αυτή τη συμφωνία. Μοναδικός μας στόχος είναι η περιφερειακή ειρήνη, η σταθερότητα και η ευημερία των λαών μας», τονίζει.

«Η ασφάλεια του ενός είναι η ασφάλεια όλων»

Κεντρικό στοιχείο της συμφωνίας αποτελεί η πρόβλεψη περί συλλογικής ασφάλειας, βάσει της οποίας μια απειλή εναντίον ενός από τα συμβαλλόμενα κράτη αντιμετωπίζεται ως κοινό ζήτημα ασφαλείας από τους υπόλοιπους εταίρους.

Ο Ερντογάν διευκρινίζει, πάντως, ότι η συγκεκριμένη ρήτρα δεν εξαντλείται στη στρατιωτική διάσταση. Η συνεργασία, όπως υποστηρίζει, αποσκοπεί στην ενίσχυση της αποτροπής και της αμοιβαίας ασφάλειας, αλλά επεκτείνεται παράλληλα στην αμυντική βιομηχανία, στην ανάπτυξη κοινών προγραμμάτων και στην αντιμετώπιση της τρομοκρατίας.

«Το μήνυμα της Συμφωνίας Κοινής Αμυνας της Μέκκας είναι πολύ σαφές: η ασφάλεια του ενός είναι η ασφάλεια όλων μας», σημειώνει.

Παρέμβαση και για τα Στενά του Ορμούζ

Στην ίδια συνέντευξη, ο Τούρκος πρόεδρος αναφέρεται και στην κρίση στα Στενά του Ορμούζ, τα οποία χαρακτηρίζει «μία από τις ζωτικές αρτηρίες της παγκόσμιας οικονομίας», επισημαίνοντας ότι οι επιπτώσεις από τη διατάραξη της ναυσιπλοΐας υπερβαίνουν κατά πολύ τα όρια της Μέσης Ανατολής.

Οπως σημειώνει, τα Στενά αποτελούν στρατηγικό πέρασμα για τον παγκόσμιο ενεργειακό εφοδιασμό και το διεθνές εμπόριο, ενώ οι συνέπειες της έντασης έχουν ήδη αποτυπωθεί στις διεθνείς τιμές του πετρελαίου.

Ο Ερντογάν τάσσεται υπέρ της ταχείας αποκλιμάκωσης, προκειμένου να αποκατασταθεί η ασφαλής και αδιάλειπτη λειτουργία της θαλάσσιας οδού.

«Ο δρόμος για μια μόνιμη λύση στα Στενά του Ορμούζ, στην Ουκρανία ή στην Παλαιστίνη δεν περνά μέσα από τη σύγκρουση, αλλά μέσα από τη διπλωματία», υπογραμμίζει, επαναφέροντας τη βασική θέση πάνω στην οποία επιχειρεί να οικοδομήσει και το αφήγημα της Συμφωνίας της Μέκκας: μεγαλύτερη ευθύνη των ίδιων των χωρών της περιοχής για την ασφάλεια και τη σταθερότητά τους.