Ο Ντόναλντ Τραμπ ανακήρυξε «οικονομική D-DAY» κατά του Ιράν -Τι σημαίνει αυτό

Οι τιμές του πετρελαίου σημείωσαν νέα άνοδο σήμερα, Πέμπτη, καθώς ο Ντόναλντ Τραμπ απείλησε το Ιράν με μια πρωτοφανή οικονομική ασφυξία που αποκαλεί «οικονομική D-DAY» και προειδοποίησε χώρες που εξακολουθούν να συνεργάζονται με την Τεχεράνη ότι θα αντιμετωπίσουν συνέπειες.

Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστήριξε ότι έδωσε στο Ιράν την ευκαιρία να καταλήξει σε συμφωνία με τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά η Τεχεράνη την απέρριψε.

Σε ανάρτησή του, ο Τραμπ έγραψε: «Δυστυχώς, για εκείνους, απέτυχαν να την αξιοποιήσουν». Και συνέχισε ανακοινώνοντας «ΤΗΝ ΠΙΟ ΣΥΝΤΡΙΠΤΙΚΗ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗ ΠΟΥ ΕΧΕΙ ΠΟΤΕ ΕΠΙΒΛΗΘΕΙ ΣΕ ΟΠΟΙΑΔΗΠΟΤΕ ΧΩΡΑ!».

«Oικονομική D-DAY» ετοιμάζει ο Τραμπ

Ο Τραμπ μίλησε για «οικονομικό πόλεμο και απομόνωση σε πρωτοφανή κλίμακα», ενώ σε ξεχωριστή προειδοποίηση έκανε λόγο για «ΤΕΡΑΣΤΙΕΣ οικονομικές συνέπειες» σε οποιαδήποτε χώρα προσφέρει «οποιαδήποτε σανίδα σωτηρίας στο Ιράν», χαρακτηρίζοντας την επιχείρηση «ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗ D-DAY». Εφόσον το σχέδιο τεθεί σε εφαρμογή η κλιμάκωση της πίεσης σε οικονομικό επίπεδο με τα αντίποινα σε συνεργαζόμενες εμπορικά με το Ιράν χώρες, θα είναι πρωτοφανής.

Ο Αμερικανός πρόεδρος δεν επέλεξε τυχαία τον όρο αυτόν. Η D-DAY ήταν η κωδική ονομασία για την ιστορική απόβαση κατά την οποία συμμαχικές δυνάμεις των ΗΠΑ, της Μεγάλης Βρετανίας και του Καναδά επιτέθηκαν στα ναζιστικά στρατεύματα στη Νορμανδία της Γαλλίας στις 6 Ιουνίου 1944, ανοίγοντας το δεύτερο μέτωπο κατά της Γερμανίας στην Ευρώπη, σημαίνοντας την αντίστροφη μέτρηση για τη λήξη του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου.

Με την ονομασία «D-DAY» ο Τραμπ στέλνει μήνυμα ότι θα ξεκινήσει σφοδρό οικονομικό πόλεμο στο Ιράν, ανάλογο της ιστορικής απόβασης στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, πάντως, δεν διευκρίνισε ποιες χώρες θα μπορούσαν να βρεθούν στο στόχαστρο, ούτε ποια ακριβώς οικονομικά μέτρα σχεδιάζει να λάβει.

Άνοδος στις τιμές του πετρελαίου

Μετά τις δηλώσεις Τραμπ τα συμβόλαια μελλοντικής εκπλήρωσης για το Brent ενισχύθηκαν νωρίς την Πέμπτη κατά 2,9%, στα 94,31 δολάρια το βαρέλι. Το αμερικανικό West Texas Intermediate (WTI) σημείωσε ακόμη μεγαλύτερη άνοδο, κατά 3,3%, φτάνοντας στα 88,67 δολάρια το βαρέλι για τα συμβόλαια Σεπτεμβρίου.

Η αγορά εξακολουθεί να βρίσκεται υπό έντονη πίεση εξαιτίας της αναταραχής στα Στενά του Ορμούζ, όπου ο αμερικανικός ναυτικός αποκλεισμός και οι επιθέσεις του Ιράν έχουν περιορίσει δραματικά την εμπορική ναυσιπλοΐα.

Τα Στενά αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες του πλανήτη. Υπό κανονικές συνθήκες, από το συγκεκριμένο θαλάσσιο πέρασμα διέρχονται καθημερινά εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου και περισσότερα από 100 πλοία.

Ελάχιστη η ναυσιπλοΐα στον Ορμούζ

Παρά τις αλληλοσυγκρουόμενες δηλώσεις ΗΠΑ και Ιράν για το ποιος ελέγχει τα Στενά, η πραγματικότητα είναι πιο σύνθετη.

Η ναυσιπλοΐα παραμένει εξαιρετικά περιορισμένη, καθώς πολλοί πλοιοκτήτες δεν είναι διατεθειμένοι να διακινδυνεύσουν μια πιθανή ιρανική επίθεση. Σύμφωνα με στοιχεία της Kpler, οι διελεύσεις έχουν περιοριστεί σε ένα μικρό κλάσμα των περίπου 130 ημερήσιων διελεύσεων πριν από τον πόλεμο.

Ακόμη πιο χαρακτηριστικά είναι τα στοιχεία για τα μεγάλα πετρελαιοφόρα. Από τις 7 Ιουλίου και μετά, διέρχονται κατά μέσο όρο μόλις δύο έως τρία Very Large Crude Carriers (VLCC) την ημέρα, έναντι περίπου οκτώ ημερησίως πριν από τον πόλεμο.

Ωστόσο, η εικόνα είναι διαφορετική από αυτήν που δείχνουν οι απλές καταγραφές των πλοίων, καθώς ολοένα μεγαλύτερες ποσότητες πετρελαίου παρακάμπτουν τα Στενά ή μεταφέρονται με τη βοήθεια αμερικανικής προστασίας και μέσω μεταφορτώσεων από πλοίο σε πλοίο.

Αυτό περιορίζει το ενεργειακό όπλο του Ιράν και ταυτόχρονα μειώνει κάπως την πίεση στις διεθνείς τιμές του αργού και, κατ’ επέκταση, στις τιμές της βενζίνης.

Ποιος θα λυγίσει πρώτος;

Η Ουάσιγκτον ποντάρει πλέον στην οικονομική πίεση για να πετύχει αυτό που δεν κατάφερε να υποχρεώσει την ιρανική ηγεσία να υποχωρήσει.

Το Ιράν, όμως, δεν δείχνει σημάδια συνθηκολόγησης. Συνεχίζει τις επιθέσεις σε πλοία στην περιοχή, προκαλώντας προβλήματα στις ενεργειακές ροές προς τις διεθνείς αγορές.

«Τώρα είναι θέμα του ποιος θα ανοιγοκλείσει πρώτος τα μάτια, αν το κάνει κάποιος», δήλωσε ο Jorge Leon, επικεφαλής γεωπολιτικής ανάλυσης της Rystad στο CNN. Όπως εξήγησε, «ο οικονομικός πόνος είναι μεγαλύτερος για το Ιράν απ' ό,τι για τις ΗΠΑ αυτή τη στιγμή, αλλά η πολιτική πίεση στο Ιράν είναι πολύ χαμηλότερη».

Η ιρανική οικονομία έχει ήδη δεχθεί σοβαρό πλήγμα. Το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο προβλέπει ότι θα συρρικνωθεί περισσότερο από 5% φέτος, τη χειρότερη επίδοση εδώ και σχεδόν τέσσερις δεκαετίες.

Ο πληθωρισμός πλησιάζει το 80%, ενώ το ριάλ έχει υποχωρήσει σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα έναντι του δολαρίου. Πολλοί Ιρανοί αναγκάζονται πλέον να αγοράζουν ακόμη και βασικά αγαθά με πίστωση.

Οι ΗΠΑ εντείνουν την πίεση περιορίζοντας τις εξαγωγές πετρελαίου μέσω του αποκλεισμού των ιρανικών λιμανιών. Οι φορτώσεις σε ιρανικά δεξαμενόπλοια έχουν πέσει σε κλάσμα των επιπέδων που καταγράφονταν μεταξύ Φεβρουαρίου και Απριλίου.

Παράλληλα, το Ιράν διαθέτει περίπου 80 εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου ήδη εν πλω, κυρίως με προορισμό την Κίνα. Σε σημερινές τιμές, αυτά μπορούν να αποφέρουν περίπου 1,5 δισ. δολάρια τον μήνα. Με ρυθμό εκφόρτωσης 650.000 βαρελιών ημερησίως, η Τεχεράνη διαθέτει περίπου τέσσερις μήνες εσόδων από τις εξαγωγές.

«Είναι λίγο σαν έναν αργό θάνατο, αντί να πέφτει απότομα στον γκρεμό», δήλωσε ο Homayoun Falakshahi της Kpler.

Οι ΗΠΑ πιέζονται από την άνοδο της βενζίνης

Η αμερικανική οικονομία παραμένει συγκριτικά προστατευμένη από τον πόλεμο, όμως η άνοδος της βενζίνης, που πλέον ξεπερνά κατά μέσο όρο τα 4 δολάρια το γαλόνι, προκαλεί προβλήματα στους Αμερικανούς και δοκιμάζει τη δημοτικότητα του Τραμπ ενόψει των ενδιάμεσων εκλογών του Νοεμβρίου.

«Ο αντιδημοφιλής πόλεμος και οι υψηλότερες τιμές της βενζίνης κοστίζουν στον Τραμπ, αλλά μια χαοτική υποχώρηση από τη Μέση Ανατολή θα ήταν χειρότερη», εκτίμησε ο Dan Alamariu της Alpine Macro.

Η κυβέρνηση Τραμπ προβάλλει την ικανότητά της να συνοδεύει πλοία μέσα από τα Στενά. Ωστόσο, αναλυτές εκτιμούν ότι το Ιράν εξακολουθεί να διατηρεί σημαντική επιρροή.

Ο Falakshahi εκτιμά ότι το Ιράν μπορεί να έχει χάσει τουλάχιστον εν μέρει τον έλεγχο των Στενών. Ωστόσο, οι ροές πετρελαίου που εξακολουθούν να περνούν προσφέρουν ανάσα στις διεθνείς αγορές.

iefimerida.gr