Οι ΗΠΑ ζητούν εν λευκώ άδεια για στρατιωτική παρουσία στη Γροιλανδία-Η συμφωνία του 1951 όπου «πατάει» ο Τραμπ

Οι ΗΠΑ θέλουν να ξαναγράψουν την αμυντική τους συμφωνία με τη Δανία, ώστε να άρουν τυχόν περιορισμούς στην στρατιωτική τους παρουσία στη Γροιλανδία.

Το παραπάνω δήλωσαν πηγές που γνωρίζουν το θέμα, σε αυτό που έχει γίνει κομβικό σημείο για τους διαπραγματευτές που επιδιώκουν να ικανοποιήσουν το αίτημα του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ για έλεγχο της περιοχής.

Η αρχική συμφωνία, που υπογράφηκε το 1951 και τροποποιήθηκε το 2004, αναφέρει ότι οι ΗΠΑ πρέπει να «συμβουλευτούν και να ενημερώσουν» τη Δανία και τη Γροιλανδία προτού προβούν σε «οποιεσδήποτε σημαντικές αλλαγές στις στρατιωτικές επιχειρήσεις ή εγκαταστάσεις των Ηνωμένων Πολιτειών στη Γροιλανδία».

Άτομα που γνωρίζουν το θέμα, τα οποία ζήτησαν να μην κατονομαστούν και συζήτησαν ιδιωτικές συζητήσεις, δήλωσαν ότι οι Αμερικανοί διαπραγματευτές θέλουν να επαναδιατυπώσουν αυτή τη διατύπωση για να διασφαλίσουν ότι οι ΗΠΑ δεν θα αντιμετωπίσουν κανέναν περιορισμό καθώς καταρτίζουν τα σχέδιά τους. Οι λεπτομέρειες οποιασδήποτε τέτοιας συμφωνίας βρίσκονται ακόμη υπό διαπραγμάτευση, ανέφεραν, σύμφωνα με το Bloomberg.

Ο Τραμπ δηλώνει αισιόδοξος ότι οι ΗΠΑ θα πετύχουν τους στόχους τους στην Γροιλανδία

Η Άννα Κέλι, εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, δήλωσε ότι «εάν αυτή η συμφωνία εγκριθεί, και ο Πρόεδρος Τραμπ είναι πολύ αισιόδοξος ότι θα γίνει, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα επιτύχουν όλους τους στρατηγικούς τους στόχους όσον αφορά τη Γροιλανδία, με πολύ μικρό κόστος, για πάντα».

«Καθώς οι λεπτομέρειες οριστικοποιηθούν από όλα τα εμπλεκόμενα μέρη, θα δημοσιευτούν αναλόγως», πρόσθεσε. Η δανική πρεσβεία στην Ουάσιγκτον αρνήθηκε να σχολιάσει.

Αυτή η πρόταση συνάδει με την περιγραφή του ίδιου του Τραμπ για το τι θέλει. Την Τετάρτη, ανακοίνωσε το «πλαίσιο μιας μελλοντικής συμφωνίας» για τη Γροιλανδία, μετά από συνάντηση με τον Γενικό Γραμματέα του ΝΑΤΟ Μαρκ Ρούτε στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός της Ελβετίας, αλλά απέφυγε να δώσει λεπτομέρειες.

«Όλοι θα συνεργαστούμε. Και στην πραγματικότητα το ΝΑΤΟ θα συμμετέχει μαζί μας», δήλωσε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους την Πέμπτη όταν ρωτήθηκε αν η συμφωνία δίνει στις ΗΠΑ την κυριότητα του νησιού.

«Θα το κάνουμε σε συνεργασία, εν μέρει, σε συνεργασία με το ΝΑΤΟ, κάτι που πραγματικά θα έπρεπε να συμβαίνει», είπε κατά την επιστροφή του από το Νταβός, προσθέτοντας ότι θα γνωστοποιήσει «σε δύο εβδομάδες» εάν οι Δανοί έχουν συμφωνήσει.

«Θα το πετύχουμε επειδή το θέλουμε»

Σε συνέντευξή του στο Fox Business νωρίτερα την Πέμπτη, ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα έχουν «όλη την στρατιωτική πρόσβαση που θέλουμε».

«Θα μπορέσουμε να εφαρμόσουμε ό,τι χρειαζόμαστε στη Γροιλανδία επειδή το θέλουμε», είπε ο Τραμπ. «Ουσιαστικά πρόκειται για πλήρη πρόσβαση, δεν υπάρχει τέλος, δεν υπάρχει χρονικό όριο».

Μια τελική συμφωνία θα εξουδετέρωνε αυτό που έχει αναδειχθεί ως η σοβαρότερη απειλή για τη διατλαντική συμμαχία από την ίδρυση του Οργανισμού Βορειοατλαντικού Συμφώνου μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο.

Το Bloomberg είχε αναφέρει προηγουμένως ότι η συμφωνία-πλαίσιο που ανακοίνωσε ο Τραμπ θα συνεπαγόταν την τοποθέτηση αμερικανικών πυραύλων, δικαιώματα εξόρυξης με στόχο την απομόνωση των κινεζικών συμφερόντων και ενισχυμένη παρουσία του ΝΑΤΟ στην Αρκτική. Σε αντάλλαγμα, ο Τραμπ θα τηρούσε την υπόσχεσή του να μην επιβάλει δασμούς σε ευρωπαϊκές χώρες.

Η κίνηση του Τραμπ θα ανατρέψει μια δεκαετιών τάση που έχει οδηγήσει τις ΗΠΑ να μειώσουν δραστικά την παρουσία τους στη Γροιλανδία από το τέλος του Ψυχρού Πολέμου. Ο αμερικανικός στρατός μείωσε από 17 βάσεις στην περιοχή σε μία μόνο βάση με περίπου 150 άτομα προσωπικό και περισσότερους από 300 συμβασιούχους υπαλλήλους, πολλοί από τους οποίους είναι Δανοί ή Γροιλανδοί πολίτες.

Η αντίδραση της πρωθυπουργού της Δανίας

Ωστόσο, παραμένει ασαφές σε ποιο βαθμό η Δανία και η Γροιλανδία θα συμφωνήσουν σε οποιεσδήποτε αλλαγές. Η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρέντερικσεν, δήλωσε στους δημοσιογράφους πριν από τη σύνοδο κορυφής των ηγετών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις Βρυξέλλες την Πέμπτη ότι τόσο η Δανία όσο και η Γροιλανδία είναι ανοιχτές στην «περαιτέρω επέκταση» της αμυντικής συνθήκης του 1951 με τις ΗΠΑ, αλλά δεν θα επεκταθεί σε λεπτομέρειες σχετικά με το πώς θα μπορούσε να μοιάζει αυτό.

«Αυτό πρέπει, φυσικά, να γίνει με σωστό και σεβαστό τρόπο και τώρα βλέπουμε αν αυτό μπορεί να γίνει», δήλωσε η Φρέντερικσεν.

Η διατύπωση της συμφωνίας ήδη θέτει λίγα όρια στις ΗΠΑ, και τόσο η Δανία όσο και η Γροιλανδία ενθαρρύνουν εδώ και χρόνια την μεγαλύτερη στρατιωτική παρουσία των ΗΠΑ εκεί.

«Κάθε φορά που ζητούσαμε συνάντηση για διάφορα θέματα, συναντούσαμε πάντα την προθυμία να το συζητήσουμε», δήλωσε η Άιρις Φέργκιουσον, πρώην αναπληρώτρια βοηθός υπουργός Άμυνας για την Αρκτική και την παγκόσμια ανθεκτικότητα κατά τη διάρκεια της κυβέρνησης Μπάιντεν. Είπε ότι η Γροιλανδία ενδιαφερόταν επίσης για τις ΗΠΑ που έκαναν περισσότερα στρατιωτικά, επειδή οι συμβάσεις στήριζαν την τοπική οικονομία.