Ουκρανία: Με το «τρολάρισμα» δείχνουμε ότι «ο βασιλιάς είναι γυμνός» 

Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, μια μικρή ομάδα Ουκρανών, με εμπειρία στην επεξεργασία βίντεο, την επικοινωνία και τη διαφήμιση, αποφάσισε να ευχαριστήσει τη Γαλλία για τα όπλα που έστειλε στον στρατό της χώρας.

«Πρόκειται για τη Γαλλία, οπότε ξέραμε ότι έπρεπε να κάνουμε κάτι ρομαντικό», δήλωσε η Άννα, η οποία βοηθά την ομάδα που διαχειρίζεται τον λογαριασμό Twitter του υπουργείου Άμυνας της Ουκρανίας και η οποία ζήτησε να μην χρησιμοποιηθεί το πραγματικό της όνομα. «Αλλά έπρεπε επίσης να τους υπενθυμίσουμε ότι μπορούν να κάνουν περισσότερα», δήλωσε στους Financial Times.

Το κλιπ που προέκυψε αναρτήθηκε στο Twitter του υπουργείου την Τετάρτη. Σε συνδυασμό με την ηχογράφηση της κλασικής γαλλικής μπαλάντας «Je T’aime Moi Non Plus (Σε αγαπώ, ούτε εγώ)» του Serge Gainsbourg και της Jane Birkin, το βίντεο περιλαμβάνει εικόνες σοκολάτας και λουλουδιών, που περνούν σε πλάνα από την γαλλική δωρεά όπλων στα πεδία μάχης της Ουκρανίας. «Ευχαριστούμε τη Γαλλία», αναφέρει το κείμενο. «Στείλτε μας κι άλλα».

Το κλιπ συγκέντρωσε 1,5 εκατ. προβολές και 31.000 retweets μέσα σε 24 ώρες.

Πώς κατέκτησε ο στρατός το Twitter

Καθώς η μάχη κατά της Ρωσίας εισέρχεται στον όγδοο μήνα της μετά την πλήρους κλίμακας εισβολή της Μόσχας τον Φεβρουάριο, ο στρατός της Ουκρανίας φαίνεται να έχει κατακτήσει το Twitter, με ένα αποτελεσματικό μείγμα αναρτήσεων που συνδυάζουν χιούμορ και τραγωδία. Ο στόχος είναι να «κερδίσουν τις καρδιές και τα μυαλά» σε όλο τον κόσμο και να κρατήσουν τους διεθνείς συμμάχους στο πλευρό τους, δήλωσε η Άννα.

Οι αναρτήσεις του υπουργείου Άμυνας διανθίζουν τις ζοφερές υπενθυμίσεις για το τίμημα που έχει επιφέρει ο πόλεμος στην Ουκρανία, με επιδέξια και συχνά ασεβή μηνύματα – δημιουργώντας μια αφήγηση ότι οι Ουκρανοί είναι στωικοί στον πόλεμο, ειρωνικοί απέναντι στις δύσκολες συνθήκες και μεγαλόψυχοι στην πορεία τους προς μια νίκη, που κατέστη δυνατή χάρη στα δυτικά όπλα.

Ο λογαριασμός του υπουργείου Άμυνας έχει 1,5 εκατ. ακολούθους, αλλά η επιρροή του είναι πολύ ευρύτερη. Παρακολουθείται από κορυφαίους αξιωματούχους σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένων των υπουργείων Εξωτερικών και Άμυνας των ΗΠΑ και την CIA, καθώς «το χιούμορ και η δημιουργικότητα βοηθούν στην αποτροπή της πολεμικής κόπωσης [της Δύσης]», δήλωσε ένας δυτικός διπλωμάτης. 

Πίσω από την παραγωγή βρίσκεται μια πολυποίκιλη ομάδα εθελοντών, όπως γραφίστες, μοντέρ και κειμενογράφοι, οι οποίοι τροφοδοτούν τις δημιουργικές τους προσπάθειες σε μια εταιρεία στρατηγικής επικοινωνίας, που στελεχώνεται από βετεράνους της πολιτικής σκηνής της Ουκρανίας. Αυτή η ομάδα διαχειρίζεται τους λογαριασμούς Twitter του υπουργείου Άμυνας της χώρας και του υπουργού Άμυνας, Oleksii Reznikov.

Έχουν γίνει η φωνή των ενόπλων δυνάμεων της χώρας, πνίγοντας τα μηνύματα του εχθρού τους με τρολάρισμα, ασεβή αστεία και κατανόηση της κουλτούρας των χωρών στις οποίες απευθύνονται.

Γνώση των εθνικών θεμάτων άλλων χωρών

Όταν χρησιμοποίησε ένα χάρτη της Ιαπωνίας (άνω φωτογραφία), για να δείξει το μήκος της μετωπικής γραμμής της Ουκρανίας, η ομάδα συμπεριέλαβε τα νησιά Κουρίλ, αντικείμενο εδαφικής διαμάχης μεταξύ Τόκιο και Μόσχας.

Τα σχόλια «χτύπησαν ταβάνι» με Ιάπωνες χρήστες, έκπληκτους και ευγνώμονες που οι Ουκρανοί γνώριζαν το θέμα.

Ορισμένοι εργάζονται στις ΗΠΑ, τελειοποιώντας το περιεχόμενο για έναν από τους βασικούς τους στόχους – τον Αμερικανό φορολογούμενο. Ένα μέρος του υλικού αποτίει φόρο τιμής στην επιτυχημένη ταινία του 2000 «Gladiator» – που είναι γνωστό ότι είναι ιδιαίτερα δημοφιλής μεταξύ των Αμερικανών ανδρών της γενιάς που έχει τώρα επιρροή.

Σε ένα άλλο, ένα καρτούν Himars – το σύστημα κατευθυνόμενων πυραύλων που δώρισαν οι ΗΠΑ στην Ουκρανία – επιπλέει σε μια λαστιχένια βάρκα, με τους πυραύλους του να στοχεύουν το έργο υποδομής του Βλαντίμιρ Πούτιν στην Κριμαία, τη γέφυρα του Κερτς, προμηνύοντας την πρόσφατη έκρηξη.

Οι δημιουργοί εργάζονται σε ξεχωριστά σιλό, χρησιμοποιώντας μια κρυπτογραφημένη εφαρμογή ανταλλαγής μηνυμάτων, για να παραμένουν σε επαφή με τα περίπου δώδεκα άτομα που εγκρίνουν και δημοσιεύουν τα τελικά μηνύματα. 

Στα κεντρικά γραφεία, ο στόχος είναι σαφής: Να κρατήσουν το κοινό απασχολημένο με μια απλή αφήγηση. «Κανείς δεν πίστευε ότι η Ουκρανία θα κέρδιζε αυτό τον πόλεμο, αλλά δεν μας εξέπληξε το γεγονός ότι ήμασταν τίγρεις», δήλωσε ο Taras, επίσης με ψευδώνυμο, ο οποίος έχει τον τελικό λόγο για το τι… «τιτιβίζεται». «Δεν εκπλαγήκαμε που ήμασταν τίγρεις – έτσι πρέπει να δείξουμε στο δυτικό κοινό τι ξέρουμε για τον εαυτό μας».

Τα πιο απλά μηνύματα συχνά λειτουργούν καλύτερα, δήλωσε ο Taras. Ξεχώρισε μια φωτογραφία τεσσάρων στρατιωτών και μιας κατσούφικης γάτας σε ένα Humvee, την οποία η ομάδα του βρήκε στο Telegram και την έστειλε στο Twitter. «Πέντε από εμάς», έγραφε η ανάρτηση, η οποία βρήκε ανταπόκριση στο κοινό και αναδημοσιεύτηκε 110.000 φορές.

«Είμαστε γενναίοι κι έχουμε αξίες»

«Η Ουκρανία δίνει στον κόσμο μια όμορφη ιστορία, γεμάτη τραγωδία και πόνο, αλλά και ομορφιά, χιούμορ και συμπόνια», δήλωσε η Άννα. «Είμαστε γενναίοι στο πεδίο της μάχης, αλλά σώζουμε επίσης γάτες και σκύλους, κάνουμε γάμους στην πρώτη γραμμή – αγωνιζόμαστε για αυτές τις αξίες».

Το πιο αποτελεσματικό όπλο της ομάδας αποδείχθηκε ότι είναι το ανελέητο «τρολάρισμα» του εχθρού τους.

Αφού οι ουκρανικές δυνάμεις κατέλαβαν πυρομαχικά και τεθωρακισμένα από τον ρωσικό στρατό κατά τη διάρκεια της χαοτικής υποχώρησής του από την περιοχή του Χάρκοβο στα τέλη του καλοκαιριού, ο Taras και οι συνάδελφοί του έκαναν το εξής tweet: «Δεν δεχόμαστε δώρα από δολοφόνους, βασανιστές, πλιατσικολόγους ή βιαστές. Θα επιστρέψουμε τα πάντα, μέχρι και το τελευταίο βλήμα».

Καθ’ όλη τη διάρκεια του καλοκαιριού, καθώς ανεξήγητες εκρήξεις συγκλόνιζαν τις ρωσικές βάσεις στην Κριμαία, οι αναρτήσεις τους ούτε ανέλαβαν τα εύσημα για τις επιθέσεις, ούτε τις αρνήθηκαν. Αντιθέτως, χλεύαζαν τους Ρώσους στρατιώτες, που έβαζαν φωτιά στις δικές τους υποδομές καπνίζοντας απρόσεκτα, χρησιμοποιώντας το τραγούδι των Bananarama «Cruel Summer» ως soundtrack.

«Το τρολάρισμα είναι ο καλύτερος τρόπος», δήλωσε η Άννα. «Αν γελοιοποιείς τον εχθρό σου, τότε υπάρχει λιγότερος φόβος. Η Ρωσία προσπαθεί να πείσει όλο τον κόσμο ότι έχει τον ισχυρότερο στρατό. Τώρα βλέπουμε ότι είναι αδύναμοι, κακώς εξοπλισμένοι, αποθαρρυμένοι – και το τρολάρισμα, μας βοηθά να δείξουμε ότι ο βασιλιάς είναι γυμνός».