Πετρέλαιο: Αλλάζουν πολλά στην παγκόσμια αγορά με την αποχώρηση των Εμιράτων από τον OPEC

Η ανακοίνωση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων(ΗΑΕ) ότι από την 1η Μαΐου η χώρα αποσύρεται από τον OPEC και τον OPEC+, τα διεθνή όργανα του καρτέλ των πετρελαιοπαραγωγών χωρών, προκάλεσε, όπως ήταν φυσικό, σημαντική αναταραχή. Ωστόσο, πρέπει να πούμε ότι αυτή η κίνηση, αν και ίσως όχι απόλυτα αναμενόμενη, δεν είναι σε καμία περίπτωση «κεραυνός εν αιθρία». Αντίθετα, είναι πολλά τα στοιχεία που εδώ και καιρό προετοίμαζαν μια τέτοια εξέλιξη.

Μάθετε περισσότερα για την εξέλιξη του πολέμου στον Περσικό Κόλπο μέσα από τα podcast του Newshub

Σταθερή κόντρα με τους Σαούντ

Η κυρίαρχη δύναμη στο πετρελαϊκό καρτέλ είναι παραδοσιακά η Σαουδική Αραβία. Τα ΗΑΕ βρίσκονται σε τροχιά αποκλίνουσα από τη Σαουδική Αραβία εδώ και χρόνια. Παρά τις επιμέρους συγκλίσεις τους, όπως στην τρέχουσα φάση σε σχέση με το Ιράν, οι δύο χώρες εμφανίζουν ξεκάθαρα διαφορετικές επιλογές και προτεραιότητες σε πολλά θέματα. 

Σε σχέση με τη λειτουργία του OPEC οι Εμιρατινοί τα τελευταία τουλάχιστον τρία χρόνια διεκδικούν την αύξηση των επιπέδων παραγωγής, αλλά και των μεριδίων τους, κάτι στο οποίο οι Σαουδάραβες ανθίστανται σθεναρά. Ο πόλεμος στο Ιράν και η συνακόλουθη απονέκρωση ουσιαστικά των στενών του Ορμούζ επέφερε τεράστια ζημία στα Εμιράτα, τα οποία έχουν ήδη δει περίπου τη μισή τους παραγωγή να μην μπορεί να διοχετευτεί στην παγκόσμια αγορά. Κι αυτό παρά το γεγονός ότι προσπαθούν να εκτρέψουν ένα σημαντικό μέρος αυτής με αγωγό προς τον τερματικό σταθμό της Φουτζέιρα, έξω από τον Περσικό Κόλπο.

Ως εκ τούτου, η ηγεσία των ΗΑΕ έκρινε πως έχει έρθει πλέον η στιγμή να αποδεσμευτεί από την κηδεμονία των Σαούντ και να χαράξει αυτόνομη πετρελαϊκή πολιτική. Αυτό υποδεικνύει, το αργότερο αμέσως μετά το πέρας του πολέμου και το άνοιγμα των στενών, σημαντική αύξηση της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου από τα Εμιράτα, αλλά και συνακόλουθα μειώσεις στην τιμολογιακή πολιτική τους, η οποία δεν θα υποχρεούται πλέον να συμμορφώνεται με τις συλλογικές αποφάσεις.

Αυτό αναμένεται ότι πολύ σύντομα θα οδηγήσει σε περαιτέρω αυξήσεις στην παραγωγή και μειώσεις στις τιμές και από τις χώρες του OPEC/OPEC+, καθώς δεν θα μπορούν να αγνοήσουν τον διεμβολισμό από την εμιρατινή παραγωγή. Αυτή η εξέλιξη γίνεται αποδεκτή με ευχαρίστηση και από τη δυτική πλευρά του Ατλαντικού. Οι Αμερικανοί πιέζουν σταθερά εδώ και χρόνια τους Σαουδάραβες για αύξηση της παραγωγής και διατήρηση χαμηλά των τιμών στην διεθνή αγορά.

Μάθετε περισσότερα για το πώς ο πόλεμος και τα στενά του Ορμούζ επηρεάζουν την παγκόσμια αγορά ενέργειας μέσα από τα podcast του Newshub

Από τον Αβραάμ στον Τραμπ

Τα Εμιράτα έχουν δείξει σε αρκετές περιπτώσεις τα τελευταία χρόνια ότι ακολουθούν πιο τολμηρή πολιτική από τη Σαουδική Αραβία σε μια σειρά από πεδία, με κυρίαρχο εκείνο των σχέσεων με το Ισραήλ. Άλλωστε, συνολικά το πλαίσιο των Συμφωνιών του Αβραάμ, που ξεκίνησε να υλοποιείται στη διάρκεια της πρώτης προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ υπό την καθοδήγηση του γαμπρού του, Τζάρεντ Κούσνερ, έγινε με βασικό όχημα τα ΗΑΕ, τα οποία ουσιαστικά έσυραν μαζί τους και το Μπαχρέιν. 

Η εξαιρετική σχέση των Εμιρατινών με τους Ισραηλινούς δεν διαταράχθηκε κατ’ ουσίαν ούτε στη διάρκεια του σκληρότατου πολέμου του Ισραήλ εναντίον της Χαμάς στη Λωρίδα της Γάζας. Δεν είναι τυχαίο ότι τα Εμιράτα έχουν ενσωματώσει ισραηλινά αντιβαλλιστικά συστήματα στον αντιαεροπορικό τους θόλο -που αποδείχθηκε εξαιρετικά αποτελεσματικός στη διάρκεια των περασμένων δύο μηνών. Παράλληλα, ήταν η μόνη χώρα του Κόλπου στην οποία το Ισραήλ το ίδιο διάστημα ανέπτυξε, όπως αποκαλύφθηκε πρόσφατα, και συστοιχίες του συστήματος Iron Dome.

Δεν είναι καθόλου τυχαίο, συνεπώς, ότι τα ΗΑΕ ήταν το κράτος εκείνο της περιοχής που δέχθηκε με διαφορά το μεγαλύτερο φορτίο ιρανικών βαλλιστικών πυραύλων και drones, έστω και αν κατάφερε να αποκρούσει με επιτυχία τη συντριπτική πλειονότητα αυτών. Η κίνηση των Εμιράτων για αποχώρηση από το πετρελαϊκό καρτέλ μπορεί να εκληφθεί ως ένδειξη περαιτέρω σύσφιξης και των σχέσεων με τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, στο πλαίσιο μιας ακόμα μικρότερης επιρροής από την σαουδαραβική πολιτική.

Μάθετε περισσότερα για τα σημεία που θα κρίνουν τον νικήτή του πολέμου μέσα από τα podcast του Newshub

Αυτό που έχει σημασία να κρατήσουμε σε αυτή τη φάση είναι ότι η αποχώρηση των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων από τον OPEC συμβάλλει ενεργά στην περαιτέρω απορρύθμιση της παγκόσμιας αγοράς ενέργειας. Επίσης, πρέπει να θεωρείται πιο βέβαιο ότι οι τιμές του αργού πετρελαίου και του φυσικού αερίου θα αποκλιμακωθούν ταχύτερα μετά το τέλος της εμπλοκής στα στενά του Ορμούζ.

Όσο για τον Περσικό Κόλπο και την ευρύτερη Μέση Ανατολή, είναι ακόμα νωρίς για να εκτιμηθεί με σχετική έστω ασφάλεια ο τρόπος με τον οποίο θα επιδράσει πολιτικά η απόφαση αυτή. Πολύ περισσότερο γιατί δεν ξέρουμε αν θα συνοδευτεί και από πολιτικές κινήσεις σε διάφορες κατευθύνσεις. Το βέβαιο είναι ότι η ενότητα του αραβικού κόσμου μειώνεται δραστικά, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Παράλληλα, αυξάνονται οι παράγοντες αβεβαιότητας σε μια περιφέρεια που ποτέ δεν της λείπουν…