Politico: Τα παρασκήνια της Συνόδου των Προθύμων για την Ουκρανία

Ένα μήνυμα ενότητας προς τη Μόσχα και στήριξης προς το Κίεβο επιχείρησαν να στείλουν Ευρώπη και Ηνωμένες Πολιτείες από το Παρίσι, παρουσιάζοντας ένα φιλόδοξο σχέδιο μακροπρόθεσμων εγγυήσεων ασφαλείας για την Ουκρανία.

Το σχέδιο περιλαμβάνει –υπό προϋποθέσεις– και την ανάπτυξη βρετανικών και γαλλικών στρατευμάτων μετά από ενδεχόμενη εκεχειρία με τη Ρωσία.

Σύμφωνα με το Politico, στη συνάντηση που πραγματοποιήθηκε χθες στο Μέγαρο των Ηλυσίων, παρουσία των ηγετών της Γαλλίας, της Γερμανίας, του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ουκρανίας, αλλά και Αμερικανών αξιωματούχων, οι συμμετέχοντες μίλησαν για «ισχυρές» και «δεσμευτικές» εγγυήσεις ασφαλείας, με στόχο –όπως τόνισαν– να διασφαλιστεί ότι το τέλος του πολέμου δεν θα σημάνει ούτε ουκρανική υποχώρηση ούτε μια νέα μελλοντική απειλή.

Ο ρόλος των ΗΠΑ και οι σκιές αμφιβολίας

Ο Αμερικανός ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ δήλωσε ότι «τα πρωτόκολλα ασφαλείας έχουν σε μεγάλο βαθμό ολοκληρωθεί», τονίζοντας πως πρόκειται για κρίσιμο στοιχείο ώστε «όταν τελειώσει αυτός ο πόλεμος, να τελειώσει οριστικά». Εξήρε, μάλιστα, τον Ουκρανό πρόεδρο Βολοντίμιρ Ζελένσκι και την ομάδα του για τη συμβολή τους στις διαπραγματεύσεις.

Ωστόσο, το Politico σημειώνει πως παρά τη θετική ρητορική, οι αμφιβολίες για το εύρος και τη σταθερότητα της αμερικανικής δέσμευσης παραμένουν.

Αν και αρχικά υπήρχαν προσδοκίες ότι οι ΗΠΑ θα συνυπέγραφαν κοινή δήλωση για τις εγγυήσεις ασφαλείας, τελικά το κείμενο υπογράφηκε μόνο από τον λεγόμενο «συνασπισμό των προθύμων» – μιας χαλαρής ομάδας συμμάχων της Ουκρανίας χωρίς την επίσημη συμμετοχή της Ουάσιγκτον, σημειώνει σε ανάλυσή του το Politico.

Σύμφωνα με πληροφορίες, από προηγούμενο προσχέδιο αφαιρέθηκαν αναφορές που προέβλεπαν ρητά ότι οι ΗΠΑ θα υποστήριζαν τη διεθνή δύναμη σε περίπτωση επίθεσης, καθώς και ότι θα παρείχαν πληροφοριακή και υλικοτεχνική υποστήριξη.

Το γεγονός αυτό ενίσχυσε τις ανησυχίες για την αξιοπιστία των αμερικανικών εγγυήσεων, ιδιαίτερα στο σημερινό πολιτικό κλίμα στην Ουάσιγκτον.

Ο Ζελένσκι, από την πλευρά του, υπογράμμισε ότι οι εγγυήσεις ασφαλείας πρέπει να έχουν και τη στήριξη του αμερικανικού Κογκρέσου, σημειώνοντας πως «τα έγγραφα είναι έτοιμα» και ότι το Κίεβο «υπολογίζει πολύ» σε αυτή τη θεσμική κατοχύρωση.

Το σχέδιο για την «επόμενη μέρα» στην Ουκρανία

Η κοινή δήλωση των Ευρωπαίων συμμάχων προβλέπει ένα πλέγμα μέτρων που θα ενεργοποιηθεί σε περίπτωση επίτευξης ειρηνευτικής συμφωνίας με τη Ρωσία. Κεντρικό ρόλο θα έχει η παρακολούθηση και επαλήθευση μιας εκεχειρίας, η οποία θα τελεί υπό αμερικανική ηγεσία, με τη συνδρομή χωρών όπως το Ηνωμένο Βασίλειο και η Γερμανία.

Παράλληλα, το σχέδιο περιλαμβάνει:

Μακροπρόθεσμη στρατιωτική στήριξη και ενίσχυση των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων.
Ανάπτυξη ευρωπαϊκής πολυεθνικής δύναμης στο ουκρανικό έδαφος μετά την ειρήνη, με αποτρεπτικό χαρακτήρα.
Δεσμευτικές εγγυήσεις υποστήριξης σε περίπτωση νέας ρωσικής επίθεσης στο μέλλον.

Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν έκανε λόγο για «πρωτοφανή επιχειρησιακή σύγκλιση» μεταξύ 35 χωρών, της Ουκρανίας και των ΗΠΑ, υποστηρίζοντας ότι η Ουάσιγκτον θα συμμετέχει στις εγγυήσεις, παρέχοντας το «δίχτυ ασφαλείας» που ζητούσαν οι Ευρωπαίοι.

Ευρωπαϊκά στρατεύματα και εσωτερικές αντιστάσεις -Επιφυλακτική η Γερμανία, ποιος θα είναι ο ρόλος της Τουρκίας

Η προτεινόμενη πολυεθνική δύναμη θα καλύπτει χερσαίο, εναέριο και θαλάσσιο τομέα και θα σταθμεύει στη δυτική Ουκρανία, μακριά από τη γραμμή επαφής. Γαλλία και Ηνωμένο Βασίλειο έχουν δηλώσει έτοιμες να στείλουν στρατεύματα, ενώ η Τουρκία έχει αναλάβει ηγετικό ρόλο στο σκέλος της ασφάλειας στη Μαύρη Θάλασσα.

Η Γερμανία εμφανίζεται πιο επιφυλακτική. Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς δήλωσε ότι το Βερολίνο δεν αποκλείει καμία επιλογή, αλλά τόνισε πως οποιαδήποτε απόφαση θα πρέπει να εγκριθεί από την Bundestag και προϋποθέτει πρώτα την επίτευξη εκεχειρίας.

Άλλες χώρες, όπως η Ελλάδα μέσω του πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, ξεκαθάρισαν ότι δεν θα συμμετάσχουν με στρατεύματα σε ευρωπαϊκή δύναμη εντός της Ουκρανίας, αφήνοντας ωστόσο ανοιχτό το ενδεχόμενο συνεισφοράς σε τομείς όπως η θαλάσσια επιτήρηση.

Ένα σχέδιο με πολλά «αν»

Τέλος, το Politico αναφέρει ότι παρά το αισιόδοξο κλίμα στο Παρίσι, όλα τα παραπάνω παραμένουν θεωρητικά χωρίς μια πραγματική εκεχειρία. Το σχέδιο εγγυήσεων ασφαλείας δείχνει ότι η Ευρώπη επιχειρεί να αναλάβει πιο ενεργό στρατιωτικό ρόλο, ενώ ταυτόχρονα αναδεικνύει τη συνεχιζόμενη αβεβαιότητα γύρω από τη μακροπρόθεσμη στάση των ΗΠΑ.

Το ερώτημα που παραμένει ανοιχτό είναι αν αυτό το πλέγμα δεσμεύσεων θα αποδειχθεί αρκετά ισχυρό ώστε να αποτρέψει μια νέα σύγκρουση – ή αν θα μείνει στα χαρτιά, εξαρτώμενο από πολιτικές αποφάσεις και γεωπολιτικές ισορροπίες που αλλάζουν διαρκώς.