Προκαλεί η Τουρκία: Απαιτείται η δική μας άδεια για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας - Κύπρου - Ισραήλ

Την τουρκική απαίτηση για προηγούμενη άδεια και συνεννόηση με την Άγκυρα όσον αφορά την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου–Ισραήλ επανάφερε ο διευθυντής του Κέντρου Ερευνών Ναυτικού Δικαίου (DEHUKAM), Μουσταφά Μπασκαρά, (σ.σ. το Ινστιτούτο που κατήρτησε τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό της Τουρκίας και το νομοσχέδιο για τη Γαλάζια Πατρίδα), μιλώντας στο CNN Türk.

Όπως αναφέρει το sigmalive.com, ο Μπασκαρά υποστήριξε ότι η διαδρομή του Great Sea Interconnector (GSI) διέρχεται από περιοχές που η Τουρκία θεωρεί δική της υφαλοκρηπίδα και ότι οποιαδήποτε δραστηριότητα σε αυτές πρέπει να πραγματοποιηθεί με τη συγκατάθεσή της.

Παράλληλα, κατηγόρησε την Ελλάδα ότι προβάλλει «μαξιμαλιστικές» θέσεις για τις θαλάσσιες ζώνες και ότι παραβιάζει το καθεστώς αποστρατιωτικοποίησης νησιών του Αιγαίου.

«Απαιτείται άδεια της Τουρκίας για τις εργασίες στην υφαλοκρηπίδα της»

Ο Μουσταφά Μπασκαρά παρουσίασε την τουρκική επιχειρηματολογία για το υποθαλάσσιο καλώδιο, με αφετηρία τις συντεταγμένες που η Άγκυρα κοινοποίησε στα Ηνωμένα Έθνη τον Μάρτιο του 2020. Επικαλέστηκε επίσης το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 και τη συμφωνία οριοθέτησης που υπέγραψε η Τουρκία με το ψευδοκράτος το 2011, υποστηρίζοντας ότι οι συμφωνίες αυτές θεμελιώνουν τις τουρκικές αξιώσεις στις συγκεκριμένες θαλάσσιες περιοχές.

«Πρώτον, ας ξεκινήσουμε με την περιοχή για την οποία η Τουρκία κοινοποίησε στα Ηνωμένα Έθνη, τον Μάρτιο του 2020, τις συντεταγμένες των ορίων της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας της στη Μεσόγειο. Τα όρια της ηπειρωτικής υφαλοκρηπίδας της Τουρκίας σε ολόκληρη τη Μεσόγειο κοινοποιήθηκαν πράγματι στα Ηνωμένα Έθνη τον Μάρτιο του 2020. Αυτή είναι η περιοχή. Στην πραγματικότητα, αυτή η περιοχή αφορά τη συμφωνία οριοθέτησης που υπογράψαμε με τη Λιβύη το 2019. Η περιοχή αυτή έχει επίσης καταγραφεί επισήμως μέσω της συμφωνίας οριοθέτησης που υπογράψαμε με την Τουρκική Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου το 2011.

Για τις δραστηριότητες που πρόκειται να πραγματοποιηθούν εντός αυτών των περιοχών, απαιτείται άδεια της Τουρκίας, προκειμένου να διεξαχθούν εργασίες στην τουρκική υφαλοκρηπίδα.

Η Τουρκία διαθέτει αποκλειστικά δικαιώματα όσον αφορά τις δραστηριότητες που πραγματοποιούνται στον θαλάσσιο πυθμένα. Άλλα κράτη μπορούν να ασκούν αυτά τα δικαιώματα, αλλά οι αποφάσεις σχετικά με τον καθορισμό της διαδρομής, τον τρόπο και τον τόπο διεξαγωγής των εργασιών στις περιοχές αυτές πρέπει να λαμβάνονται από κοινού με την Τουρκία και πρέπει να εξασφαλίζεται άδεια από την Τουρκία, κατόπιν σχετικής γνωστοποίησης προς αυτήν».

Το GSI ως εναλλακτική του EastMed

Ο διευθυντής του DEHUKAM συνέδεσε το σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης με τον αγωγό φυσικού αερίου EastMed, υποστηρίζοντας ότι το υποθαλάσσιο καλώδιο προωθήθηκε ως εναλλακτική λύση για τη μεταφορά ενέργειας από την Ανατολική Μεσόγειο στην Ευρώπη. Σύμφωνα με την περιγραφή του, η σχεδιαζόμενη διαδρομή περιλαμβάνει θαλάσσιες περιοχές επί των οποίων η Τουρκία προβάλλει δικαιώματα.

«Εξετάζοντας τη σημερινή κατάσταση, ποιο είναι το ιστορικό του έργου που αναφέρεται ως Great Sea Interconnector; Στην πραγματικότητα, είχε προηγουμένως γίνει μια προσπάθεια μεταφοράς πόρων πετρελαίου και φυσικού αερίου από την περιοχή του Ισραήλ προς την Ευρώπη μέσω ενός αγωγού στην περιοχή αυτή, τον οποίο ονομάσαμε αγωγό EastMed.

Ως εναλλακτικό σενάριο, το λεγόμενο Great Interconnector σχεδιάστηκε ως μια λύση μέσω της οποίας το Ισραήλ και η Ελληνοκυπριακή Διοίκηση της Νότιας Κύπρου θα μπορούσαν να μετατρέψουν τους πόρους της περιοχής αυτής σε ανανεώσιμη ενέργεια και να μεταφέρουν την ηλεκτρική ενέργεια στην Ευρώπη μέσω καλωδίων.

Ετοιμάζεται ένας μηχανισμός για τη μεταφορά της ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από δραστηριότητες στην περιοχή αυτή και από άλλες δραστηριότητες που θα πραγματοποιηθούν, μέσω καλωδίων προς την Ευρώπη, περνώντας επίσης από την τουρκική υφαλοκρηπίδα».

«Αν δεν ζητήθηκε άδεια, το έργο δεν μπορεί να πραγματοποιηθεί»

Ερωτηθείς από τη δημοσιογράφο του CNN Türk γιατί η Ελλάδα δεν έχει ζητήσει άδεια από την Τουρκία, ο Μπασκαρά επέμεινε ότι η απαίτηση της Άγκυρας δεν αφορά αποκλειστικά την Αθήνα, αλλά οποιοδήποτε κράτος σχεδιάζει δραστηριότητες σε περιοχές που η Τουρκία θεωρεί ότι ανήκουν στην υφαλοκρηπίδα της. Υποστήριξε ότι το παράκτιο κράτος πρέπει να έχει λόγο στη χάραξη της διαδρομής υποθαλάσσιων καλωδίων και αγωγών.

Η δημοσιογράφος ρώτησε:

«Γιατί, λοιπόν, δεν ζητήθηκε άδεια από την Τουρκία όσον αφορά την τουρκική υφαλοκρηπίδα; Ποιος πιστεύετε ότι είναι ο λόγος πίσω από αυτό;».

Ο Μπασκαρά απάντησε:

«Αν δεν έχει ζητηθεί μέχρι τώρα, αυτό απλώς δεν μπορεί να συμβεί. Αυτή η διαδικασία δεν αφορά αποκλειστικά την Ελλάδα. Όποιος πρόκειται να πραγματοποιήσει εργασίες στην υφαλοκρηπίδα της Τουρκίας πρέπει να λάβει άδεια για τις εργασίες αυτές. Αυτή είναι και η δική μας προσδοκία.

Ενώ είναι δυνατόν άλλα κράτη να πραγματοποιούν εργασίες υποβρύχιων καλωδίων και αγωγών, το παράκτιο κράτος στο οποίο ανήκει η υφαλοκρηπίδα έχει λόγο στη χάραξη της διαδρομής.

Αυτή η διαδικασία πρέπει να διεξαχθεί με σεβασμό προς αυτό το δικαίωμα.

Αν τελικά η δραστηριότητα πρόκειται να πραγματοποιηθεί, θα υπόκειται στην άδεια που θα χορηγήσει η Τουρκία σχετικά με αυτό».

Κατηγορίες για «μαξιμαλιστικές» ελληνικές θέσεις

Ο Μπασκαρά επέκτεινε την επιχειρηματολογία του και στο Αιγαίο, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία διατηρεί αυτοδικαίως δικαιώματα υφαλοκρηπίδας και ότι η Ελλάδα επιχειρεί, με τις θέσεις που προβάλλει για τις θαλάσσιες ζώνες, να συμπεριλάβει στη διαδρομή του έργου περιοχές τις οποίες διεκδικεί η Άγκυρα.

«Όσον αφορά το τμήμα από αυτή την πλευρά της μέσης γραμμής, στην πραγματικότητα η Τουρκία –αν δεχθούμε, βάσει του διεθνούς δικαίου, ότι αυτή είναι η υφαλοκρηπίδα μας– σέβεται αυτή την περιοχή. Όμως η Ελλάδα, με τις μαξιμαλιστικές της απόψεις…».

Στο σημείο αυτό, η δημοσιογράφος παρενέβη:

«Θέλει να περάσει και από αυτή την περιοχή».

Ο Μπασκαρά απάντησε:

«Βεβαίως. Σίγουρα θα περάσει και από αυτή την περιοχή. Επειδή πρόκειται για περιοχή όπου το παράκτιο κράτος έχει αυτομάτως δικαιώματα, χωρίς να απαιτείται καμία κοινοποίηση, τα δικαιώματά μας στην υφαλοκρηπίδα στο Αιγαίο είναι επίσης διατηρημένα και μόνιμα».

Αιτιάσεις για τη στρατιωτικοποίηση των ελληνικών νησιών

Στο τελευταίο μέρος της συνέντευξης, η συζήτηση μεταφέρθηκε στο καθεστώς των νησιών του Αιγαίου. Ο διευθυντής του DEHUKAM υποστήριξε ότι πολλά ελληνικά νησιά, μεταξύ των οποίων η Ρόδος, πρέπει να παραμένουν αποστρατιωτικοποιημένα, κατηγορώντας την Αθήνα ότι παραβιάζει τις σχετικές υποχρεώσεις της. Επικαλέστηκε μάλιστα και τη στάση του ΝΑΤΟ, χωρίς να παρουσιάζεται στο απόσπασμα κάποια συγκεκριμένη απόφαση της Συμμαχίας.

Η δημοσιογράφος αναφέρθηκε στον εξοπλισμό νησιών με αποστρατικοποιημένο καθεστώς, ενώ ο Μπασκαρά υποστήριξε:

«Τα Δωδεκάνησα, το Καστελόριζο —στην πραγματικότητα, πολλά νησιά αυτής της περιοχής, συμπεριλαμβανομένης της Ρόδου— θα πρέπει να μη φέρουν στρατικοποιημένο καθεστώς. Η στάση όσον αφορά τα νησιά χωρίς στρατιωτικό καθεστώς είναι πολύ σαφής και το ΝΑΤΟ επίσης διατηρεί τη στάση του όσον αφορά τα νησιά χωρίς στρατιωτικό καθεστώς στο Αιγαίο Πέλαγος.

Μπορούμε να πούμε ότι παρατηρούμε πως η Τουρκία βρίσκεται στον σωστό δρόμο, ενώ η Ελλάδα συνεχίζει να διαπράττει επίμονα αυτή την παραβίαση», κατέληξε.

protothema.gr