Πυρά Αραγτσί κατά των ΗΠΑ από τη Ρωσία: «Οι υπερβολικές απαιτήσεις εκτροχιάζουν τις συνομιλίες»

Ο Αμπάς Αραγτσί, βρίσκεται στη Ρωσία, όπου θα συναντηθεί με τον Βλαντίμιρ Πούτιν, μετά τις επισκέψεις του Ιρανού ΥΠΕΞ σε βασικούς μεσολαβητές στο Πακιστάν και το Ομάν το Σαββατοκύριακο.
Κατά την άφιξή του στη Ρωσία, ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν επέρριψε ευθύνες στις Ηνωμένες Πολιτείες για την αποτυχία των ειρηνευτικών συνομιλιών στο Πακιστάν.

«Οι προσεγγίσεις των ΗΠΑ οδήγησαν στον εκτροχιασμό του προηγούμενου γύρου διαπραγματεύσεων, ο οποίος, παρά την πρόοδο που είχε σημειωθεί, δεν κατάφερε να επιτύχει τους στόχους του λόγω υπερβολικών απαιτήσεων», δήλωσε ο Αραγτσί, σύμφωνα με τα ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης.

Παράλληλα, τόνισε ότι «η ασφαλής διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ αποτελεί ζήτημα παγκόσμιας σημασίας», την ώρα που ΗΠΑ και Ιράν συνεχίζουν τις ανταγωνιστικές κινήσεις αποκλεισμού στην εν λόγω θαλάσσια οδό.

Η τελευταία πρόταση της Τεχεράνης στην Ουάσινγκτον

Μια νέα πρόταση φέρεται να κατέθεσε το Ιράν στις ΗΠΑ για την άρση του αδιεξόδου στις συνομιλίες για τον τερματισμό του πολέμου και την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας στα Στενά του Ορμούζ.

Σύμφωνα με το Axios, η Τεχεράνη προτείνει μια συμφωνία που εστιάζει άμεσα στο άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ – έναν από τους σημαντικότερους ενεργειακούς διαύλους στον κόσμο – και την άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού στα ιρανικά λιμάνια, αφήνοντας σε δεύτερο χρόνο το πιο περίπλοκο ζήτημα του πυρηνικού της προγράμματος.

Η ιρανική πρόταση διαβιβάστηκε στην Ουάσιγκτον μέσω Πακιστανών διαμεσολαβητών και περιλαμβάνει είτε μια μακροχρόνια παράταση της εκεχειρίας είτε ακόμη και μια συνολική συμφωνία για οριστικό τερματισμό των εχθροπραξιών. Στο επίκεντρό της βρίσκεται η επιδίωξη να αποκατασταθεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στα Στενά του Ορμούζ.

Η νέα πρόταση που διαβιβάστηκε μέσω του Πακιστάν προβλέπει:

-Προτεραιότητα στην επίλυση της κρίσης στα Στενά του Ορμούζ και την άρση του ναυτικού αποκλεισμού

-Επέκταση της εκεχειρίας για μεγάλο χρονικό διάστημα ή μόνιμο τερματισμό του πολέμου

-Μεταφορά των πυρηνικών διαπραγματεύσεων σε δεύτερο χρόνο, αφού ανοίξουν τα Στενά

Η σημασία των Στενών του Ορμούζ είναι κομβική για την παγκόσμια οικονομία, καθώς από εκεί διέρχεται σημαντικό ποσοστό των παγκόσμιων εξαγωγών πετρελαίου. Ο αποκλεισμός που έχει επιβάλει η Ουάσιγκτον έχει πλήξει σοβαρά τις ιρανικές εξαγωγές, αυξάνοντας την οικονομική πίεση προς την Τεχεράνη.

Σε αυτό το πλαίσιο η ιρανική πρόταση επιχειρεί να μεταφέρει το επίκεντρο των διαπραγματεύσεων από το πυρηνικό πρόγραμμα – που αποτελεί διαχρονικά το πιο ακανθώδες ζήτημα – σε ένα πιο άμεσο και πρακτικό πεδίο, όπου θα μπορούσε να επιτευχθεί ταχύτερη συμφωνία.

Ωστόσο, αυτή η ιρανική προσέγγιση ενέχει και ρίσκο: αν επιτευχθεί συμφωνία για τα Στενά χωρίς δεσμεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα, η Ουάσιγκτον ενδέχεται να χάσει το βασικό της διαπραγματευτικό πλεονέκτημα.

Πίσω από την πρόταση φαίνεται να κρύβεται και μια σημαντική πραγματικότητα: η έλλειψη ενιαίας γραμμής εντός της ιρανικής ηγεσίας. Σύμφωνα με πηγές που επικαλείται το δημοσίευμα, υπάρχουν έντονες διαφωνίες για το ποιες παραχωρήσεις μπορεί να κάνει η Τεχεράνη αναφορικά με το πυρηνικό της πρόγραμμα.

Οι ΗΠΑ απαιτούν σαφείς δεσμεύσεις: Αναστολή του εμπλουτισμού ουρανίου για τουλάχιστον δέκα χρόνια και απομάκρυνση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου υλικού από το ιρανικό έδαφος. Πρόκειται για όρους που θεωρούνται ιδιαίτερα σκληροί από μεγάλο μέρος του ιρανικού πολιτικού και στρατιωτικού κατεστημένου.

Έτσι, η πρόταση για «αναβολή» των πυρηνικών συνομιλιών ερμηνεύεται και ως προσπάθεια του Ιράν να κερδίσει χρόνο, αποφεύγοντας μια εσωτερική σύγκρουση που θα μπορούσε να αποδυναμώσει τη διαπραγματευτική του θέση.

Το δίλημμα της Ουάσιγκτον

Για τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, η ιρανική πρόταση δημιουργεί ένα σύνθετο στρατηγικό δίλημμα. Από τη μία πλευρά, μια συμφωνία για τα Στενά του Ορμούζ και τον τερματισμό του πολέμου θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως σημαντική διπλωματική επιτυχία. Από την άλλη, η αποδοχή της χωρίς σαφείς δεσμεύσεις για το πυρηνικό πρόγραμμα ενδέχεται να θεωρηθεί υποχώρηση.

Ο Τραμπ έχει ήδη δείξει ότι προτιμά τη στρατηγική της άσκησης «μέγιστης πίεσης» στο Ιράν. Σε πρόσφατη συνέντευξή του, υπογράμμισε ότι ο ναυτικός αποκλεισμός θα συνεχιστεί, εκτιμώντας ότι η οικονομική ασφυξία θα οδηγήσει το Ιράν σε υποχωρήσεις. Μάλιστα, περιέγραψε με δραματικό τρόπο τις συνέπειες για την ιρανική οικονομία, τονίζοντας ότι η διακοπή των εξαγωγών πετρελαίου μπορεί να προκαλέσει σοβαρές εσωτερικές πιέσεις.

Σήμερα, αναμένεται κρίσιμη σύσκεψη στην Αίθουσα Κρίσεων του Λευκού Οίκου, όπου ο Αμερικανός πρόεδρος θα εξετάσει μαζί με την ομάδα εθνικής ασφάλειας τις εξελίξεις και τα πιθανά επόμενα βήματα.