Reuters: «Τεράστια στρατιωτική επιχείρηση» ο ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν-Κίνδυνος επικίνδυνης κλιμάκωσης

Ένας ναυτικός αποκλεισμός του Ιράν από τις Ηνωμένες Πολιτείες συνιστά μια μεγάλης κλίμακας και ανοιχτού χρονικού ορίζοντα στρατιωτική επιχείρηση, η οποία θα μπορούσε να προκαλέσει νέα αντίποινα από την Τεχεράνη και να επιβαρύνει περαιτέρω μια ήδη εύθραυστη εκεχειρία, προειδοποιούν ειδικοί.

Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ, σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, μετά το αδιέξοδο στις ειρηνευτικές συνομιλίες που πραγματοποιήθηκαν το Σαββατοκύριακο στο Ισλαμαμπάντ, δήλωσε ότι το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό «θα ξεκινήσει τη διαδικασία ΑΠΟΚΛΕΙΣΜΟΥ κάθε πλοίου που επιχειρεί να εισέλθει ή να εξέλθει από τα Στενά του Ορμούζ».

Ωστόσο, η US Central Command (CENTCOM) διευκρίνισε αργότερα ότι ο αποκλεισμός θα αφορά μόνο πλοία με προορισμό ή προέλευση από το Ιράν, συμπεριλαμβανομένων όλων των ιρανικών λιμανιών στον Περσικό Κόλπο και τον Κόλπο του Ομάν. Σύμφωνα με την ίδια ανακοίνωση, το μέτρο θα τεθεί σε ισχύ τη Δευτέρα στις 10:00 ώρα Ουάσιγκτον (14:00 GMT).

Ο Τραμπ ανέφερε επίσης ότι οι αμερικανικές δυνάμεις θα παρεμποδίζουν πλοία που έχουν καταβάλει τέλη διέλευσης στο Ιράν, ακόμη κι αν αυτά βρίσκονται σε διεθνή ύδατα. «Κανείς που πληρώνει παράνομο τέλος δεν θα έχει ασφαλή διέλευση στις ανοιχτές θάλασσες», έγραψε στην πλατφόρμα Truth Social.

Όπως τόνισε, ο απώτερος στόχος είναι να ασκηθεί πίεση στο Ιράν ώστε να τερματίσει τον ουσιαστικό αποκλεισμό των Στενών - ενός κομβικού διαύλου από τον οποίο διέρχεται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου - προς όλες τις χώρες που δεν έχουν εξασφαλίσει ασφαλή διέλευση από την Τεχεράνη.

Εάν η στρατηγική αυτή αποδώσει, θα μπορούσε να στερήσει από το Ιράν το βασικό του διαπραγματευτικό πλεονέκτημα έναντι των ΗΠΑ και να αποκαταστήσει τη ροή του παγκόσμιου εμπορίου, οδηγώντας ενδεχομένως σε μείωση των τιμών πετρελαίου. Ωστόσο, σύμφωνα με ειδικούς, ένας τέτοιος αποκλεισμός συνιστά πράξη πολέμου και απαιτεί μακροχρόνια δέσμευση σημαντικών ναυτικών δυνάμεων.

«Ο Τραμπ επιδιώκει μια γρήγορη λύση. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για μια αποστολή που είναι δύσκολο να υλοποιηθεί μονομερώς και πιθανότατα μη βιώσιμη μεσοπρόθεσμα ή μακροπρόθεσμα», δήλωσε η Dana Stroul, πρώην ανώτατη αξιωματούχος του Πενταγώνου.

Φόβοι για αντίποινα από το Ιράν

Ο αμερικανικός στρατός δεν έχει δώσει ακόμη βασικές λεπτομέρειες για τον τρόπο εφαρμογής του αποκλεισμού, όπως τον αριθμό των πολεμικών πλοίων που θα συμμετάσχουν, τη χρήση αεροσκαφών ή τη συμβολή συμμάχων από τον Κόλπο. Η CENTCOM δεν απάντησε σε σχετικά αιτήματα για σχόλιο.

Σύμφωνα με αναλυτές, με επαρκή αριθμό πολεμικών πλοίων, το αμερικανικό ναυτικό θα μπορούσε να επιβάλει έναν αποκλεισμό που θα αποθάρρυνε πολλά εμπορικά δεξαμενόπλοια από το να επιχειρήσουν να μεταφέρουν ιρανικό πετρέλαιο.

Ωστόσο, παραμένουν κρίσιμα ερωτήματα: Είναι διατεθειμένες οι ΗΠΑ να επιβιβαστούν και να κατασχέσουν - ή ακόμη και να πλήξουν ή να βυθίσουν - πλοία που επιχειρούν να σπάσουν τον αποκλεισμό; Τι θα συμβεί εάν αυτά μεταφέρουν πετρέλαιο για μεγάλες δυνάμεις όπως η Κίνα ή για συμμάχους των ΗΠΑ, όπως η Ινδία και η Νότια Κορέα;

Ο απόστρατος ναύαρχος Gary Roughead προειδοποίησε ότι το Ιράν θα μπορούσε να απαντήσει πλήττοντας πλοία στον Κόλπο ή υποδομές κρατών που φιλοξενούν αμερικανικές δυνάμεις. «Ειλικρινά πιστεύω ότι αν ξεκινήσουμε κάτι τέτοιο, το Ιράν θα αντιδράσει με κάποιον τρόπο», ανέφερε.

Οι απειλές της Τεχεράνης κατά της ναυσιπλοΐας έχουν ήδη οδηγήσει σε εκτίναξη των διεθνών τιμών πετρελαίου κατά περίπου 50% από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου.

Πίεση και στο εσωτερικό των ΗΠΑ

Ο Τραμπ παραδέχθηκε ότι οι τιμές του πετρελαίου και της βενζίνης ενδέχεται να παραμείνουν υψηλές στις ΗΠΑ έως τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου, εξέλιξη που θα μπορούσε να έχει πολιτικό κόστος για τους Ρεπουμπλικανούς.

Παράλληλα, άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο επανέναρξης αμερικανικών επιθέσεων στο εσωτερικό του Ιράν, με πιθανούς στόχους εγκαταστάσεις παραγωγής πυραύλων.

Ο Δημοκρατικός γερουσιαστής Mark Warner εξέφρασε αμφιβολίες για την αποτελεσματικότητα της στρατηγικής, επισημαίνοντας ότι το Ιράν θα μπορούσε να απαντήσει με ασύμμετρες ενέργειες, όπως ναρκοθέτηση των Στενών ή επιθέσεις σε δεξαμενόπλοια. «Πώς θα οδηγήσει αυτό σε μείωση των τιμών των καυσίμων;» διερωτήθηκε σε τηλεοπτική του παρέμβαση.

Παρά τα χιλιάδες πλήγματα των ΗΠΑ, που έχουν αποδυναμώσει σημαντικά τον ιρανικό στρατό, αναλυτές εκτιμούν ότι η Τεχεράνη παραμένει ένας δύσκολος αντίπαλος, με πιο σκληρή ηγεσία και αποθέματα εμπλουτισμένου ουρανίου.

Κίνδυνος επικίνδυνης κλιμάκωσης

Ο Τραμπ προειδοποίησε ότι «οποιοσδήποτε Ιρανός ανοίξει πυρ εναντίον μας ή ειρηνικών πλοίων θα εξοντωθεί», κλιμακώνοντας περαιτέρω την ένταση.

Από την πλευρά τους, οι Φρουροί της Επανάστασης του Ιράν προειδοποίησαν ότι κάθε στρατιωτικό πλοίο που θα προσεγγίσει τα Στενά θα θεωρηθεί ότι παραβιάζει την εκεχειρία και θα αντιμετωπιστεί «σκληρά και αποφασιστικά», υπογραμμίζοντας τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης κλιμάκωσης.

Η Dana Stroul εκτίμησε ότι η κρίση δεν μπορεί να επιλυθεί στρατιωτικά, αλλά απαιτεί μακροπρόθεσμη διπλωματική προσπάθεια και διεθνή πολιτική βούληση. «Μακροπρόθεσμα, η λύση θα έρθει μέσα από τη διπλωματία και τη διεθνή συνεργασία», κατέληξε.