Στην Άγκυρα η Σύνοδος ΝΑΤΟ -Η σημασία της συνάντησης Τραμπ -Ερντογάν, η μάχη για τα F-35 και οι κινήσεις της Αθήνας

Η ατζέντα του Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να κυριαρχήσει στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, με την Αθήνα να παρακολουθεί στενά τις επαφές του Αμερικανού προέδρου με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν.

Την ίδια ώρα, η ελληνική διπλωματία συνεχίζει το παρασκηνιακό λόμπινγκ στο Κογκρέσο, επιδιώκοντας να αποτρέψει οποιαδήποτε εξέλιξη στο μέτωπο των F-35.

Ο Ντόναλντ Τραμπ αναμένεται να μονοπωλήσει το ενδιαφέρον στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ, οι εργασίες της οποίας ανοίγουν σήμερα στην Άγκυρα. Στην Αθήνα εκτιμούν ότι ο Αμερικανός πρόεδρος θα επιχειρήσει να επιβάλει τη δική του ατζέντα, στρέφοντας τα πυρά του στους Ευρωπαίους συμμάχους τόσο για τη βραδεία εφαρμογή της δέσμευσης για αμυντικές δαπάνες ύψους 5% του ΑΕΠ, όσο και για τη στάση που τήρησαν απέναντι στις Ηνωμένες Πολιτείες κατά τη διάρκεια του πολέμου με το Ιράν. Υπό αυτό το πρίσμα, η ελληνική διπλωματία παρακολουθεί με ιδιαίτερη προσοχή τις επαφές Τραμπ – Ερντογάν, χωρίς πάντως να εγκαταλείπει το παρασκήνιο που εξελίσσεται στο Κογκρέσο για τα F-35, ενώ ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο μιας συνάντησης του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στο περιθώριο της Συνόδου.

Σύμφωνα με την εκτίμηση της ελληνικής πλευράς, η αντιπαράθεση ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και τους Ευρωπαίους συμμάχους αναμένεται να κυριαρχήσει στις συζητήσεις των επόμενων ημερών. Στο επίκεντρο θα βρεθούν οι πιέσεις του Αμερικανού προέδρου για περαιτέρω αύξηση των αμυντικών δαπανών των κρατών-μελών, αλλά και η δυσαρέσκειά του απέναντι σε ευρωπαϊκές κυβερνήσεις που θεωρεί ότι δεν στήριξαν επαρκώς τις αμερικανικές επιλογές κατά τον πόλεμο με το Ιράν.

Η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις κινήσεις Τραμπ-Ερντογάν

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η Αθήνα παρακολουθεί στενά τις επαφές του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Δεν αποκλείει το ενδεχόμενο ο Αμερικανός πρόεδρος να θελήσει να στείλει ένα θετικό πολιτικό μήνυμα προς την Άγκυρα, είτε δίνοντας ώθηση στη συμφωνία για την προμήθεια αμερικανικών κινητήρων που προορίζονται για το υπό ανάπτυξη τουρκικό μαχητικό πέμπτης γενιάς Kaan, είτε ακόμη και με κάποια θετική αναφορά στο ζήτημα των F-35.

Ωστόσο, διπλωματική πηγή που μίλησε στο iefimerida υποστηρίζει ότι, παρά τη φημολογία των τελευταίων εβδομάδων πως η Τουρκία κερδίζει συνεχώς έδαφος στην Ουάσιγκτον και ότι η μάχη έχει αρχίσει να χάνεται ακόμη και στο Κογκρέσο, η ελληνική πλευρά εκτιμά πως εξακολουθεί να διατηρεί τον έλεγχο των συσχετισμών εκεί όπου τελικά θα κριθούν οι αποφάσεις για τα F-35.

Σκληρό παρασκήνιο για τα F-35: Ελλάδα και Τουρκία σε διπλωματικό μπρα ντε φερ

Με αυτή τη λογική συνεχίζονται οι παρασκηνιακές επαφές με μέλη της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας. Η Αθήνα επενδύει στο δίκτυο επαφών που έχει διαμορφώσει τα τελευταία χρόνια, τόσο μέσω της ελληνοαμερικανικής κοινότητας όσο και σε συνεργασία με φιλοϊσραηλινές οργανώσεις και εβραϊκά λόμπι που διατηρούν σημαντική επιρροή στο Κογκρέσο, επιδιώκοντας να ανακόψει οποιαδήποτε προσπάθεια άρσης των περιορισμών που ισχύουν για την Τουρκία και να αποτρέψει την επανένταξή της στο πρόγραμμα των F-35.

Για την ελληνική πλευρά, ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το κατά πόσο θα προκύψουν ενδείξεις περαιτέρω εμβάθυνσης της αμερικανοτουρκικής συνεργασίας στον τομέα της αμυντικής βιομηχανίας, όπου η Τουρκία επιδιώκει να αναβαθμίσει τον ρόλο της αξιοποιώντας τη σημαντική ανάπτυξη που έχει επιτύχει στο συγκεκριμένο τομέα. 

Παράλληλα, ανοιχτό παραμένει το ερώτημα εάν, μετά και τις πρόσφατες επαφές των κορυφαίων αξιωματούχων της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την τουρκική ηγεσία, θα υπάρξουν στη Σύνοδο βήματα περαιτέρω ενίσχυσης της ευρωτουρκικής συνεργασίας στον τομέα της άμυνας παρά τις ελληνικές ενστάσεις, που παραμένουν στο τραπέζι και αφορούν ως γνωστόν την άρση του τουρκικού cause belli που για την Αθήνα αποτελεί απαραίτητη και απαράβατη προϋπόθεση για την τουρκική συμμετοχή στο ευρωπαϊκό αμυντικό δόγμα

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία υπό το πρίσμα της νέας αρχιτεκτονικής ασφαλείας που διαμορφώνεται στην Ευρώπη, αλλά και των ανακατατάξεων που ενδέχεται να προκληθούν εφόσον η συνοχή της Συμμαχίας δοκιμαστεί από την ατζέντα Τραμπ. 

Ανοιχτό ένα τετ-α-τετ Μητσοτάκη - Ερντογάν στη Σύνοδο του ΝΑΤΟ

Σε ό,τι αφορά τα ελληνοτουρκικά, η κυβέρνηση αποφεύγει να καλλιεργήσει προσδοκίες για κάποια ουσιαστική εξέλιξη. Σύμφωνα με πληροφορίες, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει διμερής προετοιμασία που να προϊδεάζει για προγραμματισμένη συνάντηση του Κυριάκου Μητσοτάκη με τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Παρ’ όλα αυτά, το ενδεχόμενο ενός σύντομου τετ α τετ ή μιας συνομιλίας στο περιθώριο της Συνόδου παραμένει ανοιχτό, εφόσον το επιτρέψουν οι συνθήκες και το πρόγραμμα των δύο ηγετών.

Η ελληνική πλευρά εκτιμά ότι η συγκυρία δεν ευνοεί πρωτοβουλίες στα ελληνοτουρκικά, καθώς η προσοχή της Ουάσιγκτον αλλά και των περισσότερων συμμάχων είναι στραμμένη στις νέες ισορροπίες που διαμορφώνονται μετά τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή και στις σχέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών με την Ευρώπη. Την ίδια ώρα, στην Αθήνα λαμβάνουν υπόψη ότι στην τουρκική πλευρά φαίνεται να παγιώνεται ολοένα και περισσότερο η αντίληψη πως Ελλάδα και Ισραήλ κινούνται σε στενό συντονισμό απέναντι στην Άγκυρα, μια αντίληψη που, ανεξάρτητα από το κατά πόσο ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα, δεν συμβάλλει στη διαμόρφωση ευνοϊκού κλίματος στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Υπό αυτά τα δεδομένα, η Σύνοδος της Άγκυρας αναμένεται να αποτελέσει κυρίως πεδίο αναμέτρησης για τη νέα αρχιτεκτονική της Συμμαχίας, με την Αθήνα να επιδιώκει αφενός να διαφυλάξει τα διπλωματικά της ερείσματα στην Ουάσιγκτον και αφετέρου να αποτρέψει εξελίξεις που θα μπορούσαν να μεταβάλουν το ισοζύγιο ισχύος στην Ανατολική Μεσόγειο.

Ειδικότερα, με τις πρώτες συναντήσεις και τις παράλληλες εκδηλώσεις ανοίγουν σήμερα οι εργασίες της Συνόδου, ενώ ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά το NATO Defence Industry Forum, όπου θα συζητηθούν η ενίσχυση της αμυντικής βιομηχανίας της Συμμαχίας, η αύξηση των αμυντικών επενδύσεων και η υλοποίηση του νέου στόχου για αμυντικές δαπάνες. Στο πλαίσιο του φόρουμ αναμένεται να συμμετάσχουν αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων, υπουργοί Άμυνας, εκπρόσωποι της αμυντικής βιομηχανίας και στελέχη του ΝΑΤΟ, σε μια προσπάθεια να επιταχυνθεί η παραγωγική ικανότητα της Συμμαχίας. Η κύρια συνεδρίαση των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων θα πραγματοποιηθεί την Τετάρτη, οπότε αναμένεται και η υιοθέτηση της κοινής διακήρυξης της Συνόδου, η οποία θα αποτυπώσει τις αποφάσεις για τη μελλοντική πορεία του ΝΑΤΟ.

iefimerida.gr