Στην κόψη του ξυραφιού ξανά ΗΠΑ-Ιράν: Αμερικανικά πλήγματα κοντά στο Ορμούζ και τελεσίγραφο Τραμπ για το εμπλουτισμένο ουράνιο

Νέα πλήγματα στο νότιο Ιράν εξαπέλυσαν αμερικανικές δυνάμεις, στοχεύοντας πυραυλικές εγκαταστάσεις και σκάφη που, σύμφωνα με την CENTCOM, επιχειρούσαν να τοποθετήσουν νάρκες στα Στενά του Ορμούζ.

Η νέα στρατιωτική κλιμάκωση σημειώνεται ενώ συνεχίζονται οι διαπραγματεύσεις μεταξύ Ηνωμένες Πολιτείες και Ιράν για πιθανή συμφωνία αποκλιμάκωσης, με την Τεχεράνη να αναγνωρίζει πρόοδο στις συνομιλίες, αλλά να απορρίπτει την εκτίμηση ότι επίκειται άμεσα οριστική συμφωνία.

Η ανακοίνωση της CENTCOM

Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ ανακοίνωσε ότι οι νέες επιδρομές πραγματοποιήθηκαν στο πλαίσιο «αυτοάμυνας», προκειμένου να προστατευθούν αμερικανικές δυνάμεις από απειλές που αποδίδονται στις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις.

Ο εκπρόσωπος της CENTCOM, Τιμ Χόκινς, δήλωσε ότι ο αμερικανικός στρατός «συνεχίζει να υπερασπίζεται τις δυνάμεις μας, επιδεικνύοντας αυτοσυγκράτηση κατά τη διάρκεια της συνεχιζόμενης εκεχειρίας».

Σύμφωνα με τον ίδιο, τα πλήγματα πραγματοποιήθηκαν κοντά στο Μπαντάρ Αμπάς, πόλη-λιμάνι στο νότιο Ιράν και έδρα σημαντικής ιρανικής ναυτικής βάσης στα Στενά του Ορμούζ, όπως μετέδωσαν οι New York Times.

Νωρίτερα, ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης είχαν αναφέρει ότι τοπικοί αξιωματούχοι διερευνούσαν πληροφορίες για εκρήξεις στην περιοχή. Μέχρι στιγμής, η Τεχεράνη δεν έχει απαντήσει επισήμως στα τελευταία αμερικανικά πλήγματα.

Πρόοδος στις συνομιλίες, αλλά όχι συμφωνία

Ο εκπρόσωπος του ιρανικού υπουργείου Εξωτερικών Εσμαΐλ Μπακαΐ δήλωσε ότι έχει σημειωθεί πρόοδος στις συνομιλίες με τις Ηνωμένες Πολιτείες, ξεκαθαρίζοντας ωστόσο ότι συμφωνία για τον τερματισμό της κρίσης «δεν είναι επικείμενη».

Η δήλωσή του ήρθε μετά τις τοποθετήσεις του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, ο οποίος είχε αφήσει ανοιχτό το ενδεχόμενο συμφωνίας ακόμη και εντός της Δευτέρας.

«Είναι σωστό να πούμε ότι έχουμε καταλήξει σε συμπέρασμα για μεγάλο μέρος των θεμάτων που συζητούνται. Αλλά το να πούμε ότι αυτό σημαίνει πως η υπογραφή μιας συμφωνίας είναι επικείμενη, κανείς δεν μπορεί να διατυπώσει έναν τέτοιο ισχυρισμό», δήλωσε ο Μπακαΐ.

Το μνημόνιο κατανόησης που βρίσκεται στο τραπέζι φέρεται να περιλαμβάνει παράταση της εκεχειρίας για 60 ημέρες, επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και νέο γύρο διαπραγματεύσεων για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Οι δηλώσεις Τραμπ για το εμπλουτισμένο ουράνιο

Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι το απόθεμα εμπλουτισμένου ουρανίου του Ιράν θα πρέπει είτε να παραδοθεί στις ΗΠΑ είτε να καταστραφεί υπό διεθνή εποπτεία.

Σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα Truth Social, ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε το εμπλουτισμένο ουράνιο «πυρηνική σκόνη» και υποστήριξε ότι θα πρέπει είτε να μεταφερθεί στις Ηνωμένες Πολιτείες για καταστροφή είτε να καταστραφεί επιτόπου ή σε άλλη αποδεκτή τοποθεσία, υπό την επίβλεψη διεθνούς οργανισμού ατομικής ενέργειας.

Ο Τραμπ δεν διευκρίνισε αν αναφέρεται αποκλειστικά στα περίπου 440 κιλά ουρανίου υψηλού εμπλουτισμού που εκτιμάται ότι διαθέτει το Ιράν ή στο σύνολο του αποθέματος της χώρας.

Σύμφωνα με αμερικανικά δημοσιεύματα, αξιωματούχοι των ΗΠΑ ζητούν την απομάκρυνση ολόκληρου του αποθέματος εμπλουτισμένου ουρανίου στο πλαίσιο πιθανής συμφωνίας.

Τα ανοιχτά ζητήματα στις διαπραγματεύσεις

Παρά την πρόοδο στις επαφές, οι συνομιλίες δεν αναμένεται να οδηγήσουν άμεσα σε οριστική συμφωνία.

Αμερικανικά μέσα ενημέρωσης αναφέρουν ότι κρίσιμα ζητήματα, όπως η ελάφρυνση των κυρώσεων, η αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κεφαλαίων και οι απαιτήσεις της Ουάσιγκτον για περιορισμό του πυρηνικού προγράμματος της Τεχεράνης, αναμένεται να αποτελέσουν αντικείμενο νέων διαπραγματεύσεων.

Το CBS News μετέδωσε ότι, σύμφωνα με αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών, ο ανώτατος ηγέτης του Ιράν Μοτζτάμπα Χαμενεΐ βρίσκεται σε άγνωστη τοποθεσία, γεγονός που δυσχεραίνει την επικοινωνία με τους απεσταλμένους του και επιβραδύνει τις συνομιλίες.

Παράλληλα, ο επικεφαλής διαπραγματευτής και ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν βρίσκονταν στη Ντόχα για επαφές με τον πρωθυπουργό του Κατάρ, σύμφωνα με το Reuters.

Εύθραυστη εκεχειρία και πιέσεις στις αγορές

Αμερικανικές και ιρανικές δυνάμεις τηρούν εκεχειρία από τις 8 Απριλίου, ωστόσο η κατάσταση παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.

Το Ιράν έχει διατηρήσει ελέγχους στη ναυσιπλοΐα στον Περσικό Κόλπο μέσω των Στενών του Ορμούζ, ενώ το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό έχει επιχειρήσει να αποκλείσει ιρανικά λιμάνια.

Η σύγκρουση ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου, όταν ΗΠΑ και Ισραήλ εξαπέλυσαν εκτεταμένα πλήγματα κατά του Ιράν. Η Τεχεράνη απάντησε με επιθέσεις εναντίον του Ισραήλ και κρατών του Κόλπου που θεωρούνται σύμμαχοι της Ουάσιγκτον, ενώ το ουσιαστικό κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ προκάλεσε ισχυρές αναταράξεις στις διεθνείς αγορές πετρελαίου.

Το Σαββατοκύριακο, ο Τραμπ είχε αφήσει να εννοηθεί ότι οι δύο πλευρές βρίσκονται κοντά σε συμφωνία, αλλά στη συνέχεια δήλωσε ότι έχει δώσει εντολή στους διαπραγματευτές «να μην βιαστούν».

Παρά τη νέα στρατιωτική κλιμάκωση, η τιμή του αμερικανικού αργού κατέγραψε σημαντική πτώση στις ασιατικές συναλλαγές.

Το West Texas Intermediate (WTI) υποχωρούσε κατά περισσότερο από 5% στο Τόκιο και περί τις 03:30 ώρα Ελλάδας διαμορφωνόταν στα 91,33 δολάρια το βαρέλι, σημειώνοντας πτώση 5,46%.

Αντίθετα, το Brent ενισχυόταν κατά 1,6%, στα 97,68 δολάρια το βαρέλι.

Οι επενδυτές εμφανίζονται να προεξοφλούν πιθανή πλήρη επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ, εφόσον υπάρξει περαιτέρω πρόοδος στις συνομιλίες μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.