Συμβούλιο Ασφαλείας ΟΗΕ: Ο ΔΟΑΕ έχει χάσει την πλήρη εικόνα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν

Ενημέρωση στο πλαίσιο του θέματος της ημερήσιας διάταξης «Μη Διάδοση», πραγματοποίησε το Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών, προκειμένου να εξετάσει την εφαρμογή της Απόφασης 2231 της 20ής Ιουλίου 2015, με την οποία εγκρίθηκε το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης (JCPOA) για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν.

Τη συνεδρίαση ζήτησαν το Μπαχρέιν και τα πέντε ευρωπαϊκά μέλη του Συμβουλίου (E5): η Δανία, η Γαλλία, η Ελλάδα, η Λετονία και το Ηνωμένο Βασίλειο.

Η Ρωσία και η Κίνα ισχυρίζονται ότι η Απόφαση 2231 δεν βρίσκεται σε ισχύ από τον Οκτώβριο 2025 που έληξε η εντολή της Απόφασης και έκτοτε δεν ανανεώθηκε, καθώς επιβλήθηκαν κυρώσεις στο Ιράν. Τα περισσότερα μέλη υποστήριξαν ότι οι κυρώσεις κατά του Ιράν εξακολουθούν να ισχύουν και προειδοποίησαν ότι ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) έχει απολέσει τη δυνατότητα πλήρους εποπτείας του πυρηνικού προγράμματος της χώρας.

Σύμφωνα με τον ΟΗΕ, η απώλεια πρόσβασης του ΔΟΑΕ εγείρει σοβαρές ανησυχίες για τη διάδοση των πυρηνικών όπλων, ενώ οι διαιρέσεις στο Συμβούλιο σχετικά με τις κυρώσεις υπονομεύουν τη δυνατότητα ενιαίας αντίδρασης.

Τα περισσότερα κράτη-μέλη του ΣΑ ΟΗΕ υποστήριξαν στις τοποθετήσεις τους ότι η διπλωματική οδός παραμένει ανοικτή μέσω του μνημονίου μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν. Ωστόσο, το Ιράν πρέπει να αποκαταστήσει τις επιθεωρήσεις, να περιορίσει την κλιμάκωση και να συμμορφωθεί με τις υποχρεώσεις του, διαφορετικά, οι πιέσεις και η αστάθεια θα ενταθούν.

Η Ελλάδα επιβεβαίωσε την αταλάντευτη δέσμευση της στην παγκόσμια αρχιτεκτονική μη διάδοσης, τονίζοντας ότι το Ιράν πρέπει να δεσμευτεί σαφώς και άνευ όρων σε μια αποκλειστικά ειρηνική πυρηνική πολιτική.

Η Μόνιμη Αντιπρόσωπος πρέσβυς κ. Μπαλτά τόνισε ότι μια συνολική λύση που θα προκύψει από διαπραγματεύσεις παραμένει ο μόνος δρόμος προς μια αξιόπιστη, επαληθεύσιμη και διαρκή ειρήνη — η οποία θα αντιμετωπίζει τις ανησυχίες για τη διάδοση πυρηνικών όπλων, θα αποτρέπει περαιτέρω κλιμάκωση και θα συμβάλλει στην περιφερειακή σταθερότητα.

Η Ελλάδα επιβεβαίωσε επίσης την πλήρη αλληλεγγύη της προς το Μπαχρέιν, το Κουβέιτ και άλλες χώρες της περιοχής που εξακολουθούν να αποτελούν στόχο επιθέσεων και ζήτησε την πλήρη και άνευ όρων επαναφορά της προγενέστερης κατάστασης στα Στενά του Ορμούζ.

Η Αναπλ. Μόνιμη Αντιπρόσωπος των Ηνωμένων Πολιτειών πρέσβης Τάμι Μπρους δήλωσε ότι «οι ηγέτες του Ιράν έχουν μια ιστορική ευκαιρία να μεταμορφώσουν τη χώρα τους».

Μολονότι «η πόρτα της διπλωματίας παραμένει ανοικτή και αυτή είναι η οδός που προτιμούμε», οι ΗΠΑ θα καταστήσουν το Ιράν υπόλογο για παραβιάσεις της διεθνούς ειρήνης, ανέφερε η κ. Μπρους. «Εάν ανοίξετε πυρ κατά μη στρατιωτικών στόχων ή πλοίων, θα απαντήσουμε», δήλωσε.

«Η αιτία αυτής της κρίσης είναι η συμπεριφορά του Ιράν», το οποίο παραβιάζει κατ’ εξακολούθηση τις δεσμεύσεις του στο πλαίσιο της JCPOA, δήλωσε ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Γαλλίας, Ζερόμ Μποναφόν.

Σημειώνοντας ότι η Τεχεράνη παραβίασε τους όρους του μνημονίου κατανόησης που υπέγραψε με τις Ηνωμένες Πολιτείες, χαρακτήρισε το έγγραφο αυτό «ένα πρώτο θετικό βήμα», το οποίο προβλέπει την παύση των εχθροπραξιών, την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ και την έναρξη διαπραγματεύσεων που θα πρέπει, εντός 60 ημερών, να καταλήξουν σε συμφωνία για τη μη διάδοση των πυρηνικών όπλων.

Πρόκειται για ουσιώδη προϋπόθεση για την άρση των κυρώσεων, δήλωσε ο κ. Μποναφόν, υπογραμμίζοντας ότι το Παρίσι παραμένει προσηλωμένο στη διασφάλιση ότι το Ιράν δεν θα αποκτήσει ποτέ πυρηνικό όπλο.

Η Αναπληρώτρια Γενική Γραμματέας για Πολιτικές Υποθέσεις και Υποθέσεις Οικοδόμησης της Ειρήνης, Ρόζμαρι Ντι Κάρλο, ενημέρωσε τα μέλη για την πρόσφατη έκθεση του Γενικού Γραμματέα σχετικά με την Απόφαση 2231 (2015), με ημερομηνία 19 Ιουνίου 2026.

Σύμφωνα με την έκθεση, ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) δεν είχε πραγματοποιήσει στο Ιράν καμία επιτόπια δραστηριότητα επαλήθευσης στο πλαίσιο της Συμφωνίας Διασφαλίσεων της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων, του μηχανισμού που επέτρεπε στο παρελθόν στον Οργανισμό να επαληθεύει και να παρακολουθεί τη συμμόρφωση του Ιράν με το Κοινό Ολοκληρωμένο Σχέδιο Δράσης.

«Ο Οργανισμός ανέφερε επίσης σημαντική επιδείνωση της γνώσης επί της κατάστασης μετά τις επιθέσεις των Ηνωμένων Πολιτειών και του Ισραήλ κατά του Ιράν, οι οποίες άρχισαν στις 28 Φεβρουαρίου 2026», ανέφερε.

Έχει πλέον απολέσει τη συνέχεια της γνώσης σε όλες τις δηλωμένες πυρηνικές εγκαταστάσεις του Ιράν συμπεριλαμβανομένων της παραγωγής και των υφιστάμενων αποθεμάτων φυγοκεντρητών και λοιπού τεχνικού εξοπλισμού, καθώς και βαρέος ύδατος και ουρανίου, τόνισε η κ. ΝτιΚάρλο.

Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Γερμανίας Ρίκλεφ Mποϊτίν δήλωσε ότι «είναι απαραίτητη μια επαληθεύσιμη συμφωνία, η οποία θα αντιμετωπίζει τις επείγουσες ανησυχίες σχετικά με τις πυρηνικές δραστηριότητες του Ιράν».

Πρόσθεσε ότι το Βερολίνο είναι έτοιμο να υποστηρίξει την άρση των κυρώσεων που συνδέονται με το πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά μόνο αφού το Ιράν προβεί σε «συγκεκριμένα και επαληθεύσιμα βήματα» σε σχέση με το πυρηνικό του πρόγραμμα και επιστρέψει σε πλήρη συμμόρφωση με τις υποχρεώσεις του βάσει της Συνθήκης για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων.

Ο Ιρανός Μόνιμος Αντιπρόσωπος πρέσβυς Αμίρ Ιραβανί, σε δηλώσεις του μετά το πέρας της συνεδρίασης, απέρριψε τη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας για τη “Μη Διάδοση” ως νομικά αβάσιμη, υποστηρίζοντας ότι η Απόφαση 2231 έληξε στις 18 Οκτωβρίου 2025 και ότι, κατά συνέπεια, τερματίστηκαν όλες οι σχετικές εντολές, υποχρεώσεις υποβολής εκθέσεων και μηχανισμοί.

Εξήρε τη Ρωσία και την Κίνα για την αντίθεσή τους στη συνεδρίαση και δήλωσε ότι οι τρεις ευρωπαϊκές χώρες δεν είχαν δικαίωμα να ενεργοποιήσουν τον μηχανισμό επαναφοράς των κυρώσεων, καθώς είχαν παραβιάσει τις δικές τους δεσμεύσεις στο πλαίσιο της JCPOA και είχαν υποστηρίξει επιθέσεις κατά ιρανικών πυρηνικών εγκαταστάσεων.

Απέδωσε την κρίση στην αποχώρηση των ΗΠΑ από τη JCPOA το 2018, στη μη συμμόρφωση των Ευρωπαίων και στις αμερικανοϊσραηλινές επιθέσεις, επιμένοντας ότι το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν παραμένει αποκλειστικά ειρηνικό και υπό τις εγγυήσεις του ΔΟΑΕ.

Καταδίκασε επίσης τις νέες αμερικανικές επιθέσεις του Ιουλίου και τόνισε ότι το Ιράν θα τηρήσει το Μνημόνιο του Ισλαμαμπάντ μόνο εφόσον συμμορφωθεί πλήρως και η Ουάσιγκτον, ενώ σημείωσε ότι η ευθύνη για την επαναλειτουργία και την αποναρκοθέτηση των Στενών του Ορμούζ ανήκει αποκλειστικά στο Ιράν.