Σύνοδος ΝΑΤΟ: Φέρνει deals δεκάδων δισεκατομμυρίων για την ευρωπαϊκή άμυνα

Οι ηγέτες του ΝΑΤΟ σχεδιάζουν να ανακοινώσουν συμφωνίες αξίας δεκάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων στην Άγκυρα σήμερα Τρίτη (7.7.2026) ικανοποιώντας σε ένα βαθμό και τις εκκλήσεις των ΗΠΑ προς την Ευρώπη να αυξήσει τις δαπάνες στην άμυνά της.

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αναμένεται να ανακοινώσουν τις συμφωνίες σε ένα φόρουμ για την αμυντική βιομηχανία του ΝΑΤΟ πριν την προγραμματισμένη συνάντηση του προέδρου Ντόναλντ Τραμπ με τον Τούρκο πρόεδρο Ταγίπ Ερντογάν, στο πλαίσιο της συνόδου κορυφής που ξεκινά με δείπνο, σήμερα το βράδυ. 

Όπως υπενθυμίζει το Reuters, ο Γενικός Γραμματέας του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, δήλωσε χθες, Δευτέρα, ότι οι Ευρωπαίοι έχουν κάνει «εκπληκτικές» αυξήσεις στις αμυντικές δαπάνες, εν μέρει λόγω των φόβων για τη Ρωσία, οι οποίοι έχουν ενισχυθεί από την εισβολή της Μόσχας στο Κίεβο το 2022, αλλά και επειδή ο Τραμπ του ενθάρρυνε να το πράξουν.

Αλλά ο Τραμπ κατηγορεί εδώ και καιρό τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ότι βασίζονται υπερβολικά στις ΗΠΑ μέσω του Βορειοατλαντικού Συμφώνου, που προστατεύει την ήπειρο από τα πρώτα χρόνια του Ψυχρού Πολέμου.

«Δημιουργούμε τώρα μια συμμαχία βιώσιμη, όπου οι ΗΠΑ γνωρίζουν ότι πρόκειται για μια δίκαιη συμφωνία», δήλωσε ο Ρούτε σε δημοσιογράφους στην Άγκυρα κατά την παραμονή της συνόδου κορυφής.

Ο Ρούτε είχε πει τον περασμένο μήνα ότι τα ευρωπαϊκά μέλη του ΝΑΤΟ και ο Καναδάς δαπάνησαν 90 δισ. δολάρια περισσότερα για την άμυνα σε πραγματικούς όρους το 2025 από ό,τι το 2024, φτάνοντας συνολικά τα 570 δισ. δολάρια – αύξηση περίπου 20% σε ένα μόνο έτος.

Ο πόλεμος στο Ιράν ενθάρρυνε την κριτική του Τραμπ για το ΝΑΤΟ ενώ ο ίδιος έχει γίνει επικριτικός προς τα μέλη του Συμφώνου κατηγορώντας τα ότι δεν έκαναν αρκετά για να βοηθήσουν τις ΗΠΑ στον πόλεμο με το Ιράν υπονοώντας ότι θα μπορούσε να αποχωρήσει από τη συμμαχία ή να αγνοήσει το σύμφωνο αμοιβαίας άμυνας.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι επιμένουν ότι τήρησαν σε μεγάλο βαθμό τις δεσμεύσεις τους να επιτρέψουν στις ΗΠΑ να χρησιμοποιήσουν τον εναέριο χώρο και τις βάσεις στις χώρες τους, παρά το γεγονός ότι δεν είχαν ερωτηθεί για έναν πόλεμο που αναστάτωσε τις οικονομίες τους και ήταν βαθιά αντιδημοφιλής στην Ευρώπη.

Οι επικρίσεις των ΗΠΑ και οι δημόσιες σχέσεις του Τραμπ 

Οι ΗΠΑ έχουν επίσης ανακοινώσει ότι θα αποσύρουν στρατεύματα από την Ευρώπη ενώ έχουν μειώσει τις δυνάμεις τους στα αμυντικά σχέδια του ΝΑΤΟ και έχουν ξεκινήσει μια εξάμηνη αναθεώρηση της στρατιωτικής τους παρουσίας στην ήπειρο.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι δηλώνουν ότι είναι προετοιμασμένοι για μια επανάληψη ορισμένων από τις πρόσφατες επικρίσεις του Τραμπ στη σύνοδο κορυφής, αλλά ελπίζουν ότι ο Ερντογάν και ο Ρούτε θα χρησιμοποιήσουν τις στενές τους σχέσεις με τον Αμερικανό πρόεδρο για να διατηρήσουν την σύνοδο κορυφής σε ισορροπία.

Ωστόσο, σύμφωνα με το Reuters, λένε ότι δεν μπορούν να είναι σίγουροι για ένα θετικό αποτέλεσμα, δεδομένων των παρατεταμένων εντάσεων σχετικά με τη Γροιλανδία και το Ιράν, και της ασταθούς σχέσης του Τραμπ με ορισμένους ηγέτες, η οποία πρόσφατα φάνηκε σε μια διαμάχη με την Ιταλίδα πρωθυπουργό Τζόρτζια Μελόνι.

Αναφορικά με τις συμφωνίες στην άμυνα που αναμένεται να ανακοινωθούν σήμερα, δεν έχουν διαρρεύσει πληροφορίες, σε μια προσπάθεια του ΝΑΤΟ να κάνει ανακοινώσεις στη σύνοδο κορυφής.

Ωστόσο, η Ολλανδή υπουργός Άμυνας Ντίλαν Γεσιλγκόζ δήλωσε στο Reuters τη Δευτέρα ότι η χώρα της θα ανακοινώσει συμφωνίες και σχέδια αξίας άνω των 3 δισ. ευρώ συμπεριλαμβανομένων συνεργασιών με το Βέλγιο για την αεράμυνα και τη Βρετανία για τα πολεμικά πλοία.

Το ΝΑΤΟ σχεδιάζει επίσης να ανακοινώσει ότι θα αντικαταστήσει τον γερασμένο στόλο αεροσκαφών επιτήρησης AWACS αμερικανικής κατασκευής με μια σουηδική εναλλακτική λύση, το GlobalEye της Saab, σύμφωνα με πηγές του Reuters.