Τα μηνύματα Λαγκάρντ προς τη Σύνοδο Κορυφής - Υψηλή αβεβαιότητα, ανάγκη για στοχευμένα μέτρα

Κλείνοντας γρήγορα τη σημερινή συνέντευξη Τύπου, εν μέσω ειδικών συνθηκών με τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή να κλιμακώνεται επικίνδυνα, η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, αναχώρησε για να πάρει το αεροσκάφος για Βρυξέλλες προκειμένου να παραστεί στην κρίσιμη σύνοδο κορυφής, όπου τα «πνεύματα» αναμένονται πολύ τεταμένα.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ περιέγραψε ένα περιβάλλον εξαιρετικά υψηλής αβεβαιότητας από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή, ανοίγοντας τη «βεντάλια» των κινδύνων τόσο για τον πληθωρισμό όσο και για την ανάπτυξη της ευρωπαϊκής οικονομίας και περιγράφοντας διάφορα σενάρια για φέτος και το 2027.

Επιπλέον, έστειλε σαφή και πολλαπλά μηνύματα προς τους Ευρωπαίους ηγέτες, λίγο πριν τη συμμετοχή της στην κρίσιμη σύνοδο κορυφής στις Βρυξέλλες.

Έκκληση στους ηγέτες της ΕΕ

Κάλεσε τους ηγέτες της ΕΕ, οι οποίοι έχουν φρενάρει και δεν αποφασίζουν αποφασιστική δράση κατά της ενεργειακής κρίσης, να λάβουν προσωρινά, απόλυτα στοχευμένα και προσαρμοσμένα μέτρα δημοσιονομικής στήριξης. Σε μία περίοδο που η οικονομία βρίσκεται σε σταυροδρόμι, καθώς αφενός υπάρχει η ανάγκη στήριξης νοικοκυριών και επιχειρήσεων και αφετέρου ο κίνδυνος δημοσιονομικής εκτροπής και πληθωριστικής έξαρσης.

Η παρέμβασή της είχε σαφή στόχευση, να πιέσει για άμεση αλλά προσεκτικά σχεδιασμένη πολιτική δράση, σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη δείχνει διστακτική απέναντι σε μια νέα ενεργειακή κρίση που εξελίσσεται ταχύτατα. Επέστησε δε, την προσοχή στις πιο εξασθενημένες οικονομίες να είναι ιδιαίτερα προσεκτικές στα δημοσιονομικά μέτρα.

Παράλληλα, υπογράμμισε την επιτακτική ανάγκη περαιτέρω μείωσης της εξάρτησης από ορυκτά καύσιμα. Η ολοκλήρωση της ένωσης αποταμιεύσεων και επενδύσεων είναι ζωτικής σημασίας για τη χρηματοδότηση της καινοτομίας και την υποστήριξη της πράσινης και ψηφιακής μετάβασης.

Όσο για το ψηφιακό ευρώ θα ενισχύσει τη στρατηγική αυτονομία, την ανταγωνιστικότητα και τη χρηματοπιστωτική ενσωμάτωση της Ευρώπης, προωθώντας την καινοτομία στα συστήματα πληρωμών. Είναι συνεπώς απαραίτητο να υιοθετηθεί γρήγορα ο Κανονισμός για την καθιέρωση του ψηφιακού ευρώ. Επίσης, απλοποίηση και εναρμόνιση των κανόνων σε ολόκληρη την ενιαία αγορά της ΕΕ θα βοηθήσει τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να αναπτυχθούν ταχύτερα.

Οι κρίσιμοι παράγοντες

Η προσοχή της ΕΚΤ είναι σαφώς στραμμένη στις εξελίξεις σε όλες τις αγορές βασικών εμπορευμάτων, στα προβλήματα εφοδιασμού και τις προσδοκίες των επιχειρήσεων όσον αφορά τις τιμές πώλησης και όλους τους δείκτες ζήτησης. Οι τρεις παράγοντες που θα κρίνουν τις εξελίξεις, σύμφωνα με την πρόεδρο της ΕΚΤ, είναι η διάρκεια, η ένταση του πολέμου και τη μετάδοση των συνεπειών στην οικονομία.

Η Κριστίν Λαγκάρντ υπογράμμισε τις πιο αβέβαιες προοπτικές που έχει δημιουργήσει ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, δημιουργώντας ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και καθοδικούς κινδύνους για την οικονομική ανάπτυξη, ανάλογα με την ένταση και τη διάρκεια της σύγκρουσης αλλά και από τον τρόπο με τον οποίο οι τιμές της ενέργειας επηρεάζουν τις τιμές καταναλωτή και την οικονομία γενικότερα.

Για το λόγο αυτό και επανέλαβε ότι είναι αποφασισμένη να διασφαλίσει ότι ο πληθωρισμός θα σταθεροποιηθεί στο στόχο του 2% μεσοπρόθεσμα και ότι η ΕΚΤ είναι έτοιμη να λάβει τα κατάλληλα μέτρα, αφήνοντας ουσιαστικά όλες τις πόρτες ανοικτές για κινήσεις ανάλογα με τις εξελίξεις, αναγνωρίζοντας σαφώς ότι η Ευρώπη βρίσκεται μπροστά σε ένα σοκ σε εξέλιξη.

Συγκρίνοντας την τωρινή κρίση με την ενεργειακή κρίση του 2022 μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η Λαγκάρντ επικαλέστηκε τα εξής πλεονεκτήματα της ΕΚΤ: το γεγονός ότι ο πληθωρισμός κυμαίνεται στο στόχο του 2% ενώ το 2022 ήταν στο 6%, ότι η μεσοπρόθεσμη πρόβλεψη για τον πληθωρισμό είναι στο 2% και ότι το τρέχον ύψος των επιτοκίων είναι στο 2%, ενώ το 2022 ήταν σχεδόν μηδενικά στο πλαίσιο της χαλαρής νομισματικής πολιτικής μετά την πανδημία.

Φημολογίες για αύξηση επιτοκίων

Μάλιστα, σύμφωνα με δημοσίευμα του Bloomberg, επικαλούμενο πηγές, οι αξιωματούχοι της ΕKT εμφανίζονται έτοιμοι να αυξήσουν τα επιτόκια ακόμα και στην επόμενη συνεδρίασή τους, εάν οι επιπτώσεις του πολέμου στο Ιράν ωθήσουν τον πληθωρισμό σημαντικά πάνω από τον στόχο.

Αν και δεν έχει ληφθεί ακόμα οριστική απόφαση και μια μεταγενέστερη χρονική στιγμή μπορεί να θεωρηθεί πιο κατάλληλη, διάφοροι παράγοντες θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε μια τέτοια κίνηση στη συνεδρίαση της 29-30 Απριλίου, ανέφεραν οι πηγές.

Η απόφαση του Απριλίου δεν θα συνοδεύεται από επικαιροποιημένες προβλέψεις, κάτι που ενδέχεται να αποτρέψει ορισμένους αξιωματούχους από το να δεσμευτούν στη λήψη άμεσης δράσης. Για τον λόγο αυτό, κάποιοι εκτιμούν ότι ο Ιούνιος αποτελεί το πιθανότερο χρονικό σημείο για αύξηση του κόστους δανεισμού.

Τα διαφορετικά σενάρια

Στο χειρότερο σενάριο, ο πληθωρισμός στη ζώνη του ευρώ ενδέχεται να εκτοξευθεί στο 4,8% το επόμενο έτος, εάν οι τιμές του πετρελαίου και του φυσικού αερίου συνεχίσουν να αυξάνονται και η ΕΚΤ δεν προχωρήσει σε αύξηση των επιτοκίων. Σε αυτό το σενάριο, το πετρέλαιο θα ανέλθει σε σχεδόν 150 δολάρια ανά βαρέλι και οι τιμές του φυσικού αερίου σε 110 ευρώ ανά μεγαβατώρα το δεύτερο τρίμηνο του τρέχοντος έτους, ωθώντας τον συνολικό πληθωρισμό στο 4,4% φέτος, στο 4,8% το επόμενο έτος και στο 2,8% το 2028.

Σύμφωνα με το ηπιότερο δυσμενές σενάριο, ο πληθωρισμός αναμένεται να αυξηθεί στο 3,5% το 2026, πριν υποχωρήσει στο 2,1% το 2027 και τελικά στο 1,6% το 2028.

Οι σημαντικές αυξήσεις του πληθωρισμού, ειδικά στο δυσμενές σενάριο, πιθανότατα θα αντισταθμιστούν εν μέρει από αυστηρότερη νομισματική πολιτική ή μέτρα δημοσιονομικής στήριξης που θα μπορούσαν να μειώσουν τις τιμές της ενέργειας για τους καταναλωτές, ανέφερε η ΕΚΤ, αφήνοντας να εννοηθεί ότι θα υπάρξουν αυξήσεις επιτοκίων.

Σύμφωνα με το βασικό σενάριο της ΕΚΤ, ο γενικός πληθωρισμός προβλέπεται να διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 2,6% το 2026, 2,0% το 2027 και 2,1% το 2028. Ο πληθωρισμός έχει αναθεωρηθεί προς τα πάνω σε σχέση με τις προβολές του Δεκεμβρίου, ιδίως για το 2026. Αυτό οφείλεται στο γεγονός ότι οι τιμές της ενέργειας θα είναι υψηλότερες λόγω του πολέμου στη Μέση Ανατολή.