Τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα και η ξεχασμένη ελληνική ΑΟΖ

Τα υπουργεία Εξωτερικών σε Αθήνα και Άγκυρα εκδίδουν, τις τελευταίες ημέρες, σχεδόν ταυτόσημες ανακοινώσεις που αναφέρουν ότι η εκατέρωθεν θέσπιση θαλάσσιων πάρκων, αλλά και διαφόρων χωροταξικών πλαισίων για ΑΠΕ, τουρισμό κ.α. είναι μονομερείς ενέργειες που δεν μπορούν να παράγουν νομικά αποτελέσματα γιατί δεν είναι σύμφωνες με το Διεθνές Δίκαιο. Καλά ξεμπερδέματα!   

Του Νίκου Ιγγλέση

Με δύο προεδρικά διατάγματα που υπέγραψε, το Δεκαπενταύγουστο, ο Ερντογάν, η Τουρκία θέσπισε δύο θαλάσσια πάρκα. Ένα στο Β. Αιγαίο μεταξύ Λήμνου και Σαμοθράκης και ένα πολύ μεγαλύτερο στην Α. Μεσόγειο, που περικλείει το Καστελλόριζο και εξαφανίζει την επήρειά του στις θαλάσσιες ζώνες πέραν των χωρικών υδάτων (βλέπε χάρτη). Τα πάρκα αυτά είναι αυθαίρετα και παράνομα, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, γιατί επεκτείνονται πέραν της αιγιαλίτιδας ζώνης της Τουρκίας, σε διεθνή ύδατα, στα οποία δεν έχει κυριαρχικά δικαιώματα. Αυτά τα θαλάσσια πάρκα είναι ένα τσεκάρισμα των όποιων ελληνικών αντιδράσεων πριν τη νομοθέτηση της «Γαλάζιας Πατρίδας».

Η Ελλάδα, από την πλευρά της, έχει θεσπίσει δύο θαλάσσια πάρκα, ένα στο Ιόνιο και ένα στις νότιες Κυκλάδες, αλλά, εντός των χωρικών υδάτων της. Η χώρα μας έχει από το 2025 καταθέσει ένα συνολικό Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό (ΘΧΣ) με βάση τα απώτατα όρια της υφαλοκρηπίδας της, αφού αυτή δεν έχει οριοθετηθεί. Βεβαίως ΘΧΣ με βάση την υφαλοκρηπίδα, που αφορά μόνο τον βυθό και το υπέδαφος αυτού, δεν μπορεί να υπάρξει γιατί η θάλασσα από πάνω είναι διεθνή ύδατα. Γι’ αυτό τα ελληνικά θαλάσσια πάρκα περιορίστηκαν μέσα στα χωρικά ύδατα.

Πολλές φορές στην αρθρογραφία της «Ελληνικής Αντίστασης» έχουμε επισημάνει την ατολμία και τη δειλία της ελληνικής Κυβέρνησης να κηρύξει (όχι να οριοθετήσει) τη συνολική Αποκλειστική Οικονομική Ζώνη (ΑΟΖ) της χώρας. Μια ατολμία και δειλία που υποσκάπτει τα εθνικά συμφέροντα, γιατί στην  ΑΟΖ του ένα κράτος έχει κυριαρχικά δικαιώματα εκτός της υφαλοκρηπίδας και στα θαλάσσια ύδατα υπεράνω αυτής.  Η Αθήνα σ’ όλες τις επίσημες ανακοινώσεις της αναφέρει ότι η μόνη διαφορά με την Τουρκία είναι η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ. Είναι αλήθεια τόσο άσχετοι; Δεν γνωρίζουν ότι δεν μπορούν να κάνουν δύο οριοθετήσεις; Δεν γνωρίζουν ότι η ΑΟΖ περιλαμβάνει και την υφαλοκρηπίδα; Όχι δεν είναι άσχετοι, απλώς παραπλανούν τον ελληνικό λαό.

Η Ελλάδα έχει κάνει μέχρι σήμερα δύο οριοθετήσεις με την Ιταλία και μερική με την Αίγυπτο. Και στις δύο περιπτώσεις οριοθετήθηκε ΑΟΖ, όχι υφαλοκρηπίδα. Η Κυπριακή Δημοκρατία οριοθέτησε με την Αίγυπτο, το Ισραήλ και το Λίβανο ΑΟΖ, όχι υφαλοκρηπίδα. Μόνο η Τουρκία «οριοθέτησε» παράνομα με τα Κατεχόμενα υφαλοκρηπίδα. Η υφαλοκρηπίδα εξυπηρετεί την τουρκική επιχειρηματολογία ότι τα νησιά του Αιγαίου επικάθονται δήθεν στην υφαλοκρηπίδα της Ανατολίας. Η Ελλάδα γιατί ακόμη μιλάει για οριοθέτηση υφαλοκρηπίδας; Για να μη δυσαρεστήσει τους Τούρκους; 

Οι τουρκικές αξιώσεις
- Το Αιγαίο και η Μεσόγειος είναι κλειστές ή ημίκλειστες θάλασσες και γι’ αυτό δεν επιτρέπεται η επέκταση των χωρικών υδάτων από τα σημερινά 6 ν.μ. (casus belli).
- Για τον ίδιο λόγο, τα νησιά δεν μπορούν να έχουν επήρεια σε άλλες θαλάσσιες ζώνες (συνορεύουσα ζώνη, υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ).
- Η όποια οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας οφείλει να γίνει στη μέση απόσταση των ηπειρωτικών ακτών των δύο χωρών (25ος Μεσημβρινός-περίπου στη μέση του Αιγαίου).
- Η χάραξη του τουρκολιβυκού μνημονίου, που διέρχεται λίγο έξω από τα ελληνικά χωρικά ύδατα της Ρόδου, Καρπάθου, Κάσου και Κρήτης είναι νομικά ισχυρή και δεν αμφισβητείται.
- Η ιδιοκτησία ορισμένων γεωγραφικών σχηματισμών (νησιών) του Αιγαίου δεν έχει μεταβιβαστεί νόμιμα στην Ελλάδα μέσω Διεθνών Συνθηκών. 
- Ο νόμος που θα καθιστά εσωτερικό δίκαιο το δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας» και θα περιλαμβάνει όλα τα ανωτέρω θα έρθει προς ψήφιση το προσεχές διάστημα. 
Εκτός αν η ελληνική πλευρά το αποτρέψει. Πώς όμως;

Η στρατηγική αξία της ΑΟΖ
Η Ελλάδα θα έπρεπε, όφειλε, εδώ και χρόνια να έχει κηρύξει τη συνολική ΑΟΖ, σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό «χάρτη της Σεβίλλης», στην οποία θα περιλαμβάνονται και οι δύο οριοθετημένες περιοχές με την Ιταλία και την Αίγυπτο. Θα έπρεπε επίσης να έχει προχωρήσει σε οριοθέτηση με την Κυπριακή Δημοκρατία, αδιαφορώντας για τις υποκριτικές αντιδράσεις της Τουρκίας. Πώς η τελευταία οριοθέτησε υφαλοκρηπίδα με την αυτοαποκαλούμενη «ΤΔΒΚ»; Αυτή είναι μια παράνομη οριοθέτηση, αφού η «ΤΔΒΚ» δεν είναι διεθνώς αναγνωρισμένο κράτος, την αναγνωρίζει μόνο η Τουρκία.
Η κήρυξη της ελληνικής ΑΟΖ θα έλυνε, κατά το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος του, το θέμα της οριοθέτησης με την Τουρκία. Οριοθέτηση απαιτείται όταν οι ακτές δύο χωρών είναι αντικείμενες ή παρακείμενες. Στην περίπτωση του Αιγαίου, όμως, όλη η ΑΟΖ θα περιβάλλεται από ελληνικές ακτές:  Μεταξύ Σαμοθράκης-Λήμνου και των ακτών της Χαλκιδικής, μεταξύ Λέσβου και των ακτών της Μαγνησίας, μεταξύ Χίου και των ακτών της Εύβοιας, μεταξύ Σάμου-Ικαρίας και των ακτών της Αττικής, μεταξύ Κω-Ρόδου και των ακτών της Πελοποννήσου κ.ο.κ. όλη η θαλάσσια έκταση θα είναι ελληνική ΑΟΖ που δεν απαιτεί καμιά οριοθέτηση. Με ποιόν να οριοθετήσει η Ελλάδα; Με τον εαυτό της;

Η Τουρκία δεν έχει κανένα έρεισμα να διεκδικεί θαλάσσια δικαιώματα σε μια θάλασσα που δεν έχουν προβολή οι ακτές της και αυτό επειδή παρεμβάλλονται τα ελληνικά νησιά του Α. Αιγαίου και τα χιλιάδες άλλα νησιά που είναι διάσπαρτα στο Αρχιπέλαγος. Η μόνη οριοθέτηση που θα απαιτείται είναι για τη μικρή θαλάσσια έκταση μεταξύ των ανατολικών ακτών των νησιών του Α. Αιγαίου και των τουρκικών ακτών. Αυτή η έκταση, στις περισσότερες περιπτώσεις, καλύπτεται ήδη από το εύρος των χωρικών υδάτων των δύο χωρών (6+6 ν.μ.).

Σ’ αυτή την ΑΟΖ του Αιγαίου η Ελλάδα θα έχει τα κυριαρχικά δικαιώματα να θεσμοθετεί θαλάσσια πάρκα πέραν των χωρικών υδάτων της, να προστατεύει το περιβάλλον και τα αλιευτικά αποθέματα, να χωροθετεί ΑΠΕ και άλλες δραστηριότητες, να ποντίζει καλώδια και πολλά άλλα 

Αυτός είναι ο λόγος που η Τουρκία δε θέλει να ακούει περί ΑΟΖ και παράλληλα θέτει θέμα ότι ορισμένα νησιά στο Αιγαίο δεν έχουν μεταβιβαστεί στην Ελλάδα μέσω Διεθνών Συνθηκών. Θέλει να διεκδικήσει νησιά, έστω και μικρά, για να διασπάσει την ελληνική ΑΟΖ. 
Της  κήρυξης της ελληνικής ΑΟΖ που θα απαντούσε στο τουρκικό δόγμα της «Γαλάζιας Πατρίδας», καλόν θα ήταν, αλλά όχι απαραίτητο, να προηγηθεί το κλείσιμο των κόλπων, η χάραξη ευθειών γραμμών βάσης και η επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ν.μ. 
Υ.Γ. 1 Η ΑΟΖ, σε αντίθεση με την υφαλοκρηπίδα, ως νομική έννοια πρέπει να κηρυχθεί αλλιώς δεν υφίσταται.
Υ.Γ. 2 Αναλυτικά για το όλο θέμα βλέπε το παλαιότερο δοκίμιο (με χάρτες) του γράφοντος «Το διακύβευμα στις θαλάσσιες ζώνες».  

Πηγή : www.ellinikiantistasi.gr